Aanklager is met Clinton nog lang niet klaar

Terwijl Amerikaanse burgers en politici ieder op hun eigen manier trachten het Lewinsky-schandaal achter zich te laten, wordt duidelijk dat federaal aanklager Kenneth Starr nog lang niet klaar is met president Bill Clinton....

Van onze medewerker

Tim Overdiek

NEW YORK

Monica Lewinsky maakt vandaag opnieuw haar opwachting in Washington. Voor de grand jury zal zij onder meer antwoorden op prangende vragen, die afgelopen maandag zijn gerezen na een klaarblijkelijk onvolledige getuigenis van president Clinton.

Diens pertinente onwil om een aantal vragen te beantwoorden, 's avonds gevolgd door felle kritiek op Starrs werkwijze, heeft gisteren tot speculaties geleid dat Clinton mogelijk via een dagvaarding tot een tweede getuigenis wordt gedwongen. Mocht dat gebeuren, dan zal Clinton zich daar zeker tegen verzetten en dat zal leiden tot een maandenlange vertraging van het onderzoek.

Bij aanvang van zijn vrijwillige getuigenis maandagmiddag las Clinton naar verluidt een korte verklaring voor, waarin hij toegaf een 'fysieke en ongepaste verhouding' met Lewinsky te hebben gehad. Hij noemde een aantal specifieke ontmoetingen, inclusief data en plaatsen, en wilde het daar wat hem betreft verder bij laten.

Na een korte pauze voor strategisch overleg stelden Starr en collega-onderzoekers meer expliciete vragen over de seksuele aard van de verhouding. Slechts onder grote druk zou Clinton hebben toegegeven dat er orale seks in het spel was geweest. Meer gedetailleerde vragen maakten volgens Clinton te zeer inbreuk op zijn privacy.

Dat argument werd door Starr echter als onvoldoende geaccepteerd. Tijdens de getuigenverklaring in de Paula Jones-zaak, afgelopen januari, werd namelijk nauwkeurig de term 'seksuele relatie' gedefinieerd: 'Elk contact met de genitaliën, anus, kruis, borst, binnenkant van het dijbeen of billen van een persoon met de bedoeling om seksuele verlangens op te wekken of te bevredigen.'

Clinton ging toen akkoord met de gehanteerde omschrijving. Maandagavond zei Clinton dat hij tijdens zijn getuigenis over Lewinsky in de Paula Jones-zaak 'juridisch accuraat' te zijn geweest, al erkende hij 'niet vrijwillig over de verhouding' te hebben verteld. Door nu niet op dergelijke details te willen ingaan, wordt het voor Starr praktisch onmogelijk om eventuele meineed te kunnen aantonen.

Clinton en zijn advocaten wekten ergernis bij Starr toen zij tussentijds een uur pauze namen en aan het eind van de middag abrupt een punt achter de ondervraging zetten omdat in hun ogen de toegezegde tijd was verstreken. Starrs vragenlijst was echter nog niet afgewerkt, zo meldden Amerikaanse media.

Starr riskeert grote publieke verontwaardiging als hij besluit de president met een dagvaarding voor het blok te zetten. Indien hij hiervan afziet, kan hij Clintons weigerachtige houding in zijn rapport aan het Congres op zijn minst interpreteren als een vorm van belemmering van de rechtsgang.

Tijdens zijn getuigenis benadrukte Clinton dat hij Lewinsky nimmer tot liegen onder ede heeft aangezet. Ook ontkende hij andermaal dat Lewinsky in ruil voor haar zwijgen via zijn invloedrijke vrienden aan een baantje werd geholpen. Hiervoor zouden zijn boezemvriend en topadvocaat Vernon Jordan en scheidend VN-ambassadeur Bill Richardson zijn ingeschakeld.

Waarnemers vergeleken de hoog oplopende confrontatie met een bokspartij tussen twee zwaargewichten, die vastbesloten zijn om het op de maximale vijftien ronden te laten aankomen. 'Wie er ook wint', sprak de Democratische advocaat Stanley Brand, 'beiden zullen er zwaar beschadigd uitkomen. En de twee instituten zullen nooit meer hetzelfde zijn.'

Terwijl vanuit het Republikeinse kamp voorspelbare oproepen werden gedaan aan Clinton om af te treden, herhaalde een Democratische afgevaardigde eenzelfde verzoek. Paul McHale (Pennsylvanië) kwam naar eigen zeggen tot de conclusie dat de president onder ede had gelogen.

'Dat zou ik niet van Richard Nixon hebben geaccepteerd. En helaas kan ik dat evenmin van Bill Clinton aanvaarden', aldus McHale, die in november met pensioen gaat. Nixon voorkwam gedwongen afzetting door het Congres toen hij als gevolg van het Watergate-schandaal zelf aftrad.

In toenemende mate is het Amerikaanse volk van mening dat het zo ver met Clinton niet dient te komen. Volgens een CBS/New York Times-peiling vindt 71 procent van de ondervraagden dat de president zijn werk goed doet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden