1 mei?

De Dag van de Arbeid wordt elk jaar gevierd. Nog steeds, al is het voor veel Nederlanders niet veel meer dan een dagje vrij....

TOINE HEIJMANS

Joep Toussaint, havenwerker en vakbondsman in Rotterdam: 'De klassenstrijd is nooit weggeweest, wij werkende mensen hebben het alleen een tijdje laten afweten. Maar nu dwingen de sociale omstandigheden ons wederom tot strijdvaardigheid. Het belang om te knokken is groot, even groot als honderd jaar geleden. Als we niets doen scheept de politiek ons af met sociale sloop. De ondernemers willen de arbeiders met elkaar laten concurreren. Dat maakt 1 mei belangrijk. Niet om nostalgisch te zwijmelen over het verleden, maar om te laten zien dat we de wereld anders willen. Onze leus dit jaar: Maak een vuist, internationaal, tegen het Europa van het kapitaal.'

Karst de Lange, directeur van tapijtfabriek Edel in Genemuiden: 'Van mij mogen ze best de Dag van de Arbeid vieren, als het maar na vijf uur 's middags is. Hier is 1 mei bij mijn weten nog nooit een vrije dag geweest. Ik ben werkgever van 220 man, loon is een belangrijk deel van mijn kosten. Vrije dagen maken arbeid duurder. Nederland is al een duur land, we moeten oppassen dat de werkgelegenheid niet verdwijnt. Kijk naar Philips in Hoogeveen, dat naar Polen wil uitwijken. Het sociaal beleid is in Nederland al heel erg goed. De arbeidsvoorwaarden zijn de beste in Europa.'

Ger Harmsen (75), geschiedschrijver van socialisme en arbeidersbeweging: 'Voor mij is 1 mei een bijzondere dag, een dag om een mooi pak aan te trekken. Ik loop al mee vanaf 1945, in die jaren trokken we met tienduizenden op. Maar bij ons Nederlanders is de traditie wat weggeëbd - in tegenstelling tot de landen om ons heen. Wat je wel ziet is een verschuiving in de betekenis van 1 mei. Traditioneel steunt de Dag van de Arbeid op drie pijlers: de achturige werkdag, vrede en solidariteit. Bij de jongeren is die band met het verleden niet sterk meer. Maar de band met wat er in de wereld om hen heen gebeurt, is er nog wel. Een aantal jaren terug sprak ik in Vlissingen, daar was het echt een feest van de jongeren geworden. Wat een dynamiek'

Tino Wallaart (24), lid van de aanstormende Niet Nix-generatie in de PvdA: 'Daar is nog weinig van te merken. Vorig jaar, bij het PvdA-feest in Delft, haalden ze een bus bejaarden achter de geraniums vandaan om voor Kok te applaudisseren. De Dag van de Arbeid is nog steeds: terug naar vadertje Drees. Dansen onder de Meiboom. De partij is er de laatste jaren niet in geslaagd een moderne vertaling van 1 mei te geven. Ik zou de dag in het teken stellen van de toekomst, meer experimenteren, met muziek erbij. Je kunt op zo'n dag ook een signaal geven: we gaan een nieuwe fase in. Het gaat om nieuwe thema's. Zelf? Zelf ga ik op 1 mei het dak van mijn bijkeuken repareren.'

Bericht in de Volkskrant, 2 mei vorig jaar: 'Zeker twee mensen zijn woensdag om het leven gekomen bij de traditionele 1 mei-viering in Istanbul. In Berlijn raakten in de nacht van dinsdag op woensdag 35 agenten gewond bij schermutselingen met extreem-linkse betogers. De 1 mei-vieringen in de voormalige Sovjet-Unie stonden in het teken van de politieke confrontatie. Meer dan twee miljoen arbeiders namen in Japan deel aan manifestaties, die uitmondden aan een oorlogsverklaring aan de werkloosheid.'

Mgr. Muskens, bisschop van Breda: 'Op 1 mei hebben de meeste Nederlanders vakantie. Dus houden wij elk jaar de Zondag van de Arbeid, dan kun je meer mensen bereiken in de kerk. Meer dan ooit is het belangrijk stil te staan bij de arbeid. Het is tegenwoordig te veel, te snel, mensen komen niet meer tot hun recht. Ik zie het bij mijn tochten door het bisdom: degenen die werk hebben, hebben er geen vreugde in. De arbeid ontmenselijkt. Dat zou ik premier Kok en Wallage en de andere PvdA'ers willen meegeven. De katholieke ideeën worden tegenwoordig rechts ingehaald door de socialisten.'

Wim Kok, premier: 'De Dag van de Arbeid is in Nederland geen vrije dag: het '1 mei gevoel' is hier minder sterk geweest dan in sommige andere landen. Wat wel heel traditioneel is in Nederland, is de vraag 'of het een achterhaalde traditie is'. Ik kan mij geen 1 mei herinneren waarop ik die vraag niet heb gehoord. Het Journaal levert daar altijd een Willem Dreeshuis bij. Voor mij is 1 mei een dag van gepaste trots. Dit jaar maken we er een feest van.'

Uit de Internationale (versie van Henriëtte Roland Holst, circa 1900): 'Sterft, gij oude vormen en gedachten! Slaafgeboornen, ontwaakt, ontwaakt'

Ron Blom van de Socialistische Arbeiders Partij (SAP): 'Het is nu tijd opnieuw te ontwaken. Je kunt 1 mei als een ritueel zien, zoals de PvdA en de FNV dat doen, maar daar bereik je niets mee. De oude waarden moeten nieuwe kracht krijgen. De arbeidersbeweging loopt ver achter op de solidariteit van het internationale bedrijfsleven. Zie hoe de werknemers van Philips in Hoogeveen worden uitgespeeld tegen hun collega's in Polen. Er zijn twintig miljoen werklozen in Europa. Dat schreeuwt om een antwoord van de onderlaag. Van arbeiders, vrouwen, migranten. Je ziet hoopgevende ontwikkelingen. Kijk maar naar de solidariteitsacties in Spanje, Duitsland en Slovenië voor de mensen van Renault in Vilvoorde. Uit vijf hoeken van Europa komen arbeiders naar Amsterdam gelopen, in verband met de Europese Top.'

Toine Heijmans

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden