1. Is de Belg dom?

Ja, dat wordt weleens gezegd en geschreven - ook in Nederland. Het is een corrupt land, lees je in kranten en in columns, een land van staatsgevaarlijke pedofielen en opstandige homofiele priesters, waar het ene na het andere lijk uit de kast tuimelt, waar voortdurend wordt geconspireerd en gecomplotteerd....

Het is het land van Dutroux en dioxine, politieke schandalen, politieke benoemingen en parlementaire onderzoekscommissies. Maar een Belg ligt daar niet van wakker, want België is ook een land van grappen en grollen. Het land van mosselen met friet, witlof, pralines, trappistenbier en andere lekkernijen. België, schreef de vorige week overleden dwarsligger Johan Anthierens, 'is een gemoedelijke dictatuur'. Meer een lui dan een lekker land. In het koninkrijk wonen lijdzame Belgen, die zich jaren hebben laten leiden door 'het Belgische domdenken'.

België, hoor je wel eens, is een soort moppentrommel. In smaadschriften treedt de Belg op als een typetje uit een potsierlijke operette, een vleesgeworden stripheld, een volumineus weekdier of een goedmoedige soldaat Schwejk. Belgen lopen niet, zei Charles Baudelaire al, 'ze zwabberen'. Ze kijken achterom als ze lopen en botsen onophoudelijk tegen elkaar aan. Die domheid, maar vooral ook die weekheid, heeft vrijbuiter, republikein en papenvreter Anthierens zijn leven lang bestreden.

Waarom is de Belg zo week? 'Het heeft iets te maken met dat curieuze mengsel van lankmoedigheid, opportunisme en plantrekkerij', zegt de in Antwerpen wonende Nederlandse schrijver Benno Barnard, 'iets met taal en geschiedenis, iets met je ne sais quoi.' Lambik uit Suske en Wiske is Barnards held, een Antwerpse volksmens - ne mengs in ongerepte staat- 'kaal, zot, met een bolhoed en een vlinderdasje als de attributen van het Belgique ... papa'. Lambiks gespeelde onnozelheid, weet Barnard, is een overlevingsreflex. Kop in het zand.

Schrijvers als Anthierens schudden gelukkig dat 'meer lui dan lekker land' wakker met hun vlijmscherpe pen, hun stiletto waarmee ze de zelfvoldaanheid en het domdenken te lijf gaan. Anthierens bestreed de Belgen die 'België als moppentrommel handhaven'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden