'Tijdens het spel zijn regels veranderd'

Nadat de Haagse Tram Maatschappij (HTM) het Nijmeegse vervoerbedrijf Novio overnam, brandde de discussie los. HTM mikt met de aankoop op schaalvergroting....

Ton Kaper, directeur van de Haagse Tram Maatschappij (HTM), wil hetwoord 'gelegenheidswetgeving' niet meer in de mond nemen, omdat daar in hetverleden fel op is gereageerd. 'Al vraag ik me af wat het dan wél is',zegt hij. En daarna: 'Het is in elk geval vervelend dat de regels tijdenshet spel worden veranderd.'

Want met de aankoop van het Nijmeegse vervoerbedrijf Novio dacht de HTMeen goede koop te hebben gedaan. Het openbaar vervoer moet privatiseren enterwijl in de ene regio wordt besloten de boel te verkopen om risico's inde toekomst te mijden, wordt dat door een ander aangegrepen om zichzelfte versterken.

De HTM valt in de laatste categorie. Het bedrijf is (als enige in degrote Nederlandse steden) nooit echt een gemeentelijk vervoerbedrijfgeweest, maar een naamloze vennootschap, en later een bv, waarin de lokaleoverheid aandeelhouder was. In de praktijk werd het openbaar vervoer doorde overheid gecontroleerd, maar hoefde de gemeenteraad niet te bepalen waareen halte moest komen.

Met deze ervaring heeft de HTM, een financieel gezond bedrijf, eenvoorsprong nu de markt wordt geprivatiseerd. 'Maar op het moment dat we diehandschoen oppakken, worden we gedwarsboomd door de minister', zegt Elsevan Dijk-Staats, de Haagse wethouder van financiën.

Want minister Peijs van Verkeer en Waterstaat vindt dat met deze aankoopde verhoudingen scheef komen te liggen. Omdat railvervoer groteinvesteringen vraagt, heeft HTM tijd gekregen zichzelf te ontwikkelenvoordat de markt helemaal open gaat en mogen andere vervoerbedrijven zichtot 2017 niet op de Haagse markt begeven. En dan zou een bedrijf dat zelfgeen concurrentie hoeft te vrezen, na deze aankoop wel in andermans gebied(Nijmegen en omgeving) kunnen meedingen?

Dat is volgens de minister in strijd met de geest van de wet, en dooreen wetswijziging hoopt ze de sluiproute van de HTM tegen te gaan.Gemeentelijke vervoerbedrijven en hun dochters mogen geen contractenafsluiten zolang de thuismarkt van het moederbedrijf nog is gesloten voorconcurrenten.

Daarmee zou de aankoop van Novio al snel een lege huls zijn. Deconcessies van Novio in Nijmegen lopen nog tot in 2007 en als dewetswijziging doorgaat, dreigt het bedrijf als HTM-dochter in dat jaar niette kunnen meedingen naar het Nijmeegse stadsvervoer. De minister heeft deHTM voorgesteld om het stadsbusvervoer in Den Haag eerder openbaar aan tebesteden, maar daar wil het bedrijf niet van weten.

Daar is al over onderhandeld en dat gaan we niet achteraf weerveranderen, luidt de verklaring. 'Het is toch belachelijk!', zegt VanDijk-Staats. 'Aan de ene kant wordt de vrije markt gepredikt, en van eenandere kant wordt die tegengewerkt.'

Dat vindt ook Bruno Bruins, de Haagse wethouder van onder anderenverkeer. 'Wie denkt de minister hiermee te dienen? De enigen die volgensmij van deze wetswijziging profiteren, zijn buitenlandse investeerders dienaar onze markt kijken. Zo is er vanuit het buitenland een bod op Noviogedaan - een beter bod dan dat van de HTM, maar Novio heeft zelf devoorkeur aan de HTM gegeven.

'Waarom? Omdat deze niet alleen op winst uit is, maar ook het belang vande passagier en het personeel voor ogen houdt. Het is tenslotte eengemeentelijk vervoerbedrijf dat ook meer mensen in het openbaar vervoer wilkrijgen en het publiek een goede dienstregeling wil garanderen. Het gaatook om maatschappelijk rendement.'

Wat betreft directeur Ton Kaper is het voorlopig even wachten op destemming over de wetswijziging, die later deze maand zal worden gehouden.'Ik heb begrip voor de argumenten van de minister maar als die marktwerkingzo belangrijk is, moet een serieuze speler wel de kans krijgen om tegroeien.

'En als die wetswijziging er wel doorkomt, stappen we naar de rechter. Het is vreemd dat de overheid een bedrijf verbiedt mee te bieden op zijneigen markt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.