'Soms werd er over mij gesproken alsof ik een meisje van lichte zeden was'

Mezzosopraan Tania Kross over het moederschap, diva's en Antilliaanse mannen

Wat betekent het om nu vrouw te zijn? Mezzosopraan Tania Kross (41): 'Ik kon onwetende vriendinnen vertellen hoe hun menstruatiecyclus in elkaar zat.'

Tania Kross: 'Toen ik op mijn 17de naar Nederland kwam, was ik verbaasd dat mannen hier zo'n mager ding als Kate Moss aantrekkelijk vonden.' Foto Imke Panhuijzen

De mezzosopraan van Curaçaose komaf ontvangt haar bezoek in het Papiaments: op de voordeur van haar doorzonwoning in Gouda staat bon bini. Het is carnavalsmaandag en koud. Soms heeft Tania Kross heimwee naar de Antillen, zoals gisteren. 'Op mijn iPad zag ik mijn vader voorbijkomen in de carnavalsoptocht op Curaçao. Ik moest even huilen.' De operazangeres onderdrukt haar emoties nooit. 'Ik houd niets binnen, zo weten de mensen precies wat ze aan me hebben.'

Hoe is het om een diva te zijn?

'Geweldig, maar ik vind het jammer dat de term diva zo is gedevalueerd. Van Gerard Joling wordt nu ook al gezegd dat hij een diva is. Diva betekent oorspronkelijk dat je een goddelijke status hebt. Tijdens een voorstelling voel ik me ook echt gezegend.'

Bent u thuis ook de diva?

'Nee, haha, thuis is het no glamour. Daar ben ik moeder en roept mijn man regelmatig: 'Ik doe niet mee aan de Tania-show.''

Wie is de baas in huis?

'Dat is een goeie! Ik zeg altijd tegen mijn man: jij bent de baas en ik ben de leidinggevende. We willen allebei de topaap zijn. Dat botst weleens, maar ruzies brengen ons altijd dichter bij elkaar.'

Wat heeft u van uw moeder geleerd?

'Van haar heb ik mijn uitermate dramatische flair. Als mijn moeder ergens binnenloopt, kijkt iedereen naar haar. Ze heeft een natuurlijke présence waarvan iedereen meteen onder de indruk is. Terwijl ze bij een bank werkte, zorgde ze ook voor het gezin. Ik denk dat ik vroeger goed naar haar heb gekeken.'

Had u als kind al podiumneigingen?

'Absoluut, ik zette thuis op verjaardagen stoelen op een rij en wilde dan dat iedereen ging zitten en naar mij luisterde. Dan straalde ik. Mijn ouders waren katholiek, ik heb veel in de kerk gezongen. Als ik een solo zong, hielden kerkbezoekers het niet droog. Ik kon kennelijk emoties losmaken.'

Gaat u dat als volwassen artiest nog steeds makkelijk af?

'Ik deed vorig jaar mee aan het Avrotros-programma Beste Zangers, met een nummer van Freddie Mercury, Barcelona. Daarna kwamen oudere mannen in de supermarkt snikkend op me af, omhelsden me. Emotie opwekken, contact zoeken via mijn stem, dat is een missie van mij. Ik zag laatst op de voorste rij een stel zitten, best een beetje stijf, maar ineens legde de man zijn hand op de knie van zijn vrouw. Dan denk ik: yes, het is me weer gelukt!'

Wilde u vroeger graag beroemd worden?

'Roem vind ik zo'n raar woord. Mijn drijfveer was: ik wil zingen en de wereld veroveren. Meer niet.'

Nou, dat is nogal wat.

'Ik was een jong meisje dat op een klein banaanvormig eilandje woonde en heel goed kon zingen. Ik dacht de hele tijd: er moet zo veel meer zijn. Maar alleen voor de glamour ben ik nooit gegaan. Dan had ik wel gekozen voor de popmuziek en was ik een soort Mariah Carey geworden. Pop boeide mij niet, ik was gefascineerd door de complexiteit van klassieke muziek. Toen ik op mijn 15de Pie Jesu mocht zingen in het requiem van Fauré viel het kwartje en dacht ik: ik ga de klassieke richting op.'

Kreeg een meisje op de Antillen een andere behandeling dan een jongen?

'Meisjes werden in mijn tijd meer beschermd en mochten minder dan jongens. Het was ook niet de bedoeling dat je in discussie ging met je ouders. Bij mijn ouders kon dat wel. Ik werd, net als mijn oudere broer, vrij gelaten in mijn keuzes, ik mocht zelf beslissen.'

Hoe keek de buitenwereld daar tegenaan?

'Enerzijds kwamen mijn vriendinnen graag bij ons thuis omdat er een vrije sfeer heerste, omdat ze zichzelf konden zijn en met mijn ouders problemen konden bespreken waarover bij hen thuis niet gepraat werd. Anderzijds, vanwege de dingen die ik buitenshuis deed, werd er soms over mij gesproken alsof ik een meisje van lichte zeden was. Op mijn 15de zong ik op woensdagavonden in een bluescafé. In het weekend deed ik mee aan een showballet op een cruiseschip, in bijbehorende sexy outfit. Ooms en tantes waarschuwden: 'Welke man wil er straks nog met zo'n vrouw als Tania trouwen?''

Tania Kross Foto anp

Bent u nog opgevoed met een bepaalde seksuele moraal?

'Ik hoefde geen maagd te blijven voor het huwelijk, maar mijn ouders eisten wel dat ik mijn verstand gebruikte. Ze hebben me goed voorgelicht, ik hoefde het niet stiekem in een bushokje te doen. Ik wist al vroeg alles en kon mijn onwetende vriendinnen precies vertellen hoe hun menstruatiecyclus in elkaar zat.'

Zaten er vroeger veel jongens achter u aan?

'Nee, want ik had geen kont en dat vinden mannen op de Antillen best belangrijk. Ik begrijp hun smaak wel. Toen ik op mijn 17de naar Nederland kwam om in Utrecht naar het conservatorium te gaan, was ik verbaasd dat mannen hier zo'n mager ding als Kate Moss aantrekkelijk vonden. Verder dacht ik: oké, ik ben het meisje zonder kont, maar ik heb andere kwaliteiten, ik kan dansen, ik kan zingen. En ik ben nooit een vrouw geweest met wie je kunt rommelen of spelen. Daar doe ik niet aan mee. Ik ben trouwmateriaal. Dat heb ik van mijn moeder, die heeft me een sterk gevoel van eigenwaarde bijgebracht. '

Wat heeft u van uw vader geleerd?

'Mijn vader zei altijd: 'Doe niet mee aan een zwemwedstrijd als je niet kunt zwemmen.' Met andere woorden: doe waar je goed in bent, dan win je een medaille. De vader van mijn vader stierf heel vroeg, waardoor hij, als oudste, de familie draaiende moest houden. Dat maakte mijn vader georganiseerd en gestructureerd van aard. Hij is een doorzetter, werkte zich vanaf zijn 19de bij Shell op tot computerdeskundige. Die eigenschappen herken ik bij mezelf: ik stel heldere doelen, regel mijn eigen producties, maak zelf begrotingen voor voorstellingen, ga altijd schematisch te werk.'

De eerste opera die u zag was Carmen, op video. U was 14. Later speelde u Carmen zelf vele malen. Zij wordt aan het slot bezongen met: 'Vrij zal ze leven, vrij zal ze doodgaan.' Herkent u zich in dat credo?

'Honderd procent! Mijn vrijheid kent geen plafond, als ik een doel heb zijn er geen grenzen. En Carmen heeft voor een groot deel mijn leven bepaald. Als pubermeisje werd ik meegesleept door haar sensualiteit, haar levenslust, ik dacht: ik moet en zal die vrouw worden. Nadat ik eenmaal zeventien voorstellingen van Carmen had gezongen - ik was 33 - dacht ik: ik heb in mijn vak gehaald wat ik wilde, nu wil ik kinderen. Dat was het andere grote doel.'

C.V. Tania Kross

1976 Geboren op Curaçao
1994 Verhuist naar Nederland
1994-2000 Utrechts Conservatorium, cum laude master en bachelor
1995, 1997 en 1998 Eerste prijs Stichting Jong Muziektalent Nederland
2000 NPS Cultuurprijs en eerste prijs Christina Deutekom Concours
Sinds 2001 Operazangeres bij onder meer De Nationale Opera, Staatsoper Hannover, tournees langs concertzalen waaronder The Carnegie Hall in New York
2005 Edison Muziekprijs voor debuut-cd Corazón
2007 Debuut als Carmen bij Staatsoper Stuttgart
2009 Huwelijk met Henkjan Krijger, met wie ze twee zonen krijgt, Adam (8) en David (5)
2013 Maakt samen met Antilliaanse dichter Carel Hasseth de eerste opera in het Papiaments, Slaaf en meester
2017 Barcelona, samen met musicalacteur Tommie Christiaan in tv-programma Beste Zangers. Nummer 1 op de iTunes-lijst
2017-2018 Theatershow, Kross 2000 Van Bach tot Beyoncé

Hoe bevalt het moederschap?

'Het is het beste wat me ooit is overkomen. Sinds ik moeder ben, is alles zo veel helderder. Ik doe niks meer half. Thuis ben ik gefocust op het gezin en als ik een repetitie of een voorstelling heb, kunnen ze daar honderd procent op me rekenen. Bij een tournee kan ik bouwen op mijn man en doet hij de kinderen, maar dan nog geldt: op de eerste plaats ben ik moeder, daarna zangeres. David en Adam, mijn zoontjes van 5 en 8, gaan altijd voor.'

U kreeg kinderen van uw tweede man, internetondernemer Henkjan de Krijger. Waarom kwam het daar niet van met uw eerste man?

'Omdat ik destijds alle ruimte nodig had voor mijn zangcarrière. De weg naar elkaar toe werd steeds langer, de aandacht voor elkaar verslapte, terwijl onze individuele ambities groeiden. Mijn ex is Antilliaan. Ik zie hem nog steeds wanneer ik op Curaçao ben. Hij heeft daar een bloeiende praktijk als fysiotherapeut. Dat was zijn doel en daar wilde ik hem niet bij in de weg zitten.'

Is er iets dat u mist bij een Nederlandse man in vergelijking met een Antilliaanse man?

'Dansen, dat heb ik moeten inleveren voor een relatie met een Nederlander. Henkjan wil nooit dansen, maar mijn twee zoontjes gelukkig wel.'

Hoe kwam uw huidige echtgenoot in het vizier?

'Henkjan heeft heel lang moeten aandringen, bedelen, voordat hij überhaupt een afspraak met mij kreeg. Maar toen ik hem voor het eerst zag, wist ik wel in drie minuten: wat een knappe man. Mijn moeder zegt nu nog: hij lijkt op Jezus. Het is echt zo, geloof me: hij lijkt op Jezus! En hij sprak meteen over zijn dochter. Ik dacht: dat is 'm, hier staat een man met ervaring voor me, hem moet ik hebben als de vader van mijn kinderen. Tegen mij zei hij bij de eerste ontmoeting: 'Ik zie in jou een moeder zonder kind.' Het kon niet mooier, het was het lot.'

Dit klinkt bijna als materiaal voor een opera.

'Nou, dat ik heb thuis wel eens voorgesteld, maar dan zegt mijn man: 'Nee, veel te vroeg, we zijn nog maar net begonnen.'

Journalist en schrijver Ad Fransen interviewt voor de Volkskrant bekende vrouwen over wat het betekent vrouw te zijn anno nu.

Moet u meer uw best doen vanwege uw vrouw-zijn of vanwege uw huidskleur?

'Vanwege mijn kleur. Maar soms ook weer niet. In 2000 won ik de NPS Cultuurprijs. Niet omdat ik een betere artiest was dan Carice van Houten, maar omdat ik een curiositeit was. Een zwarte vrouw die zo goed kan zingen, dat bestaat toch niet. De prijs was 25 duizend gulden, dus ik had er geen enkele moeite mee.'

Wat vindt u niet leuk aan vrouwen?

'Twijfelen, daar kan ik zo slecht tegen. Dan zitten ze maar te zeuren: 'Zal ik een broodje zalm nemen of tonijn?' Ik heb gelukkig vrouwen om me heen die heel kordaat en direct zijn. Dan doen we 'n rondje brutally honest, zeggen we tegen elkaar: 'Meid, die kleren kun je echt niet meer aan!'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.