'Soms lijkt het me ook heerlijk geen enkele ambitie te hebben'

Als vrouw

Wat betekent het om nu vrouw te zijn? Opiniemaker Marianne Zwagerman: 'Ik had natuurlijk veel eerder gevraagd moeten worden voor deze rubriek.'

'Ik moet de mannen van me afslaan. Topsporters, dj's, jonge jongens, het komt vanzelf naar me toe' Foto Imke Panhuijzen

Marianne Zwagerman (48), voormalig topvrouw en tegenwoordig innovatiestrateeg, opiniemaker en schrijver, is iemand die graag met de deur in huis valt. Ze is nog maar net gaan zitten in de lobby van een trendy Amsterdams hotel als ze zegt: 'Ik had natuurlijk veel eerder gevraagd moeten worden voor deze rubriek. Ik zag veel vrouwen voorbijkomen met een grote bek, van wie ik dacht: wat heb jij nou in godsnaam gepresteerd?'

U komt net als radiocommentator van BNR. Waar had u het over?

'Over te dikke mensen; ze bezorgen de samenleving overlast en extra kosten.'

Wat weegt u zelf?

'Ehm... nou, ik heb een gezonde BMI en dat is wat telt. Maar mijn tegenstanders posten nu de meest onflatteuze foto's van mij en verwijten me dat ik zelf moddervet ben. Kijk, ik ben niet slank (prikt met haar vingers in haar taille), maar ik heb een gewicht dat bij mijn lichaamsbouw past.'

Marianne Zwagerman

1969 Geboren in Nederhorst den Berg
1990 IVA Business School
1992-2000 Diverse functies in de autobranche
2000-2009 Telegraaf Media Groep, onder meer directeur digitale media
2009 Medeoprichter PowNed
2010-heden Innovatiestrateeg, columnist, schrijver
2014 Roman: Leven als Jarmund
2016 Hulpboek, Kluitjesvolk: het hoeft niet

Waarom moet u zoiets aankaarten?

'Omdat ik een enorme hekel heb aan geklaag, slachtoffergedrag en een gebrek aan eigen verantwoordelijkheid nemen. Mensen wijzen veel te vaak naar uitwendige factoren. Dat zie je ook in de discussie over vrouwen in het bedrijfsleven, over het glazen plafond. Als jij als vrouw je doel kent, dan bestaat er geen glazen plafond. Toen ik zelf op de arbeidsmarkt kwam, speelde die discussie totaal niet, was ik gelukkig niet vergiftigd met dat eindeloze gezeur. Sterker nog: mijn rolmodel was Alexis uit Dynasty, een ontzettende bitch met grote schoudervullingen die een gigantisch oliebedrijf runde.'

Is het raadzaam als vrouw je uiterlijk in te zetten om de top te bereiken?

'Ik zeg altijd: gebruik je tieten als het helpt. Ik zat eerst in de autobranche, daar was ik succesvoller geweest als ik mijn vrouwelijkheid meer in de strijd had geworpen. Later bij De Telegraaf rende ik als een Angela Merkel door het pand en bracht juist die onopvallendheid me vooruit. In de directiekamer werd weleens op een manier over vrouwen gepraat dat ik dacht: hallo, zijn jullie vergeten dat ik erbij zit?'

U probeert in uw boeken en uw lezingen vrouwen uit hun genoegzame bubbel te praten. Denkt u dat ze zich door u vertegenwoordigd voelen?

'Ik krijg ongelooflijk veel bijval. Elke dag is er wel een berichtje van een vrouw die zegt: 'Marianne, wat ben ik blij met jou, goddank heb je me ontketend.'

Veel vrouwen vallen ook over uw uitspraken.

'Ja, dat zijn de ultieme, onverbeterlijke mutsen, die zitten te weeklagen vanuit hun vinexwijken. Maar die vrouwen moeten er ook zijn, íémand moet yogales geven of luizen vangen.'

Of bent u stiekem een beetje jaloers op hun tevreden bestaan?

'Natuurlijk, soms lijkt het me ook heerlijk geen enkele ambitie te hebben. Maar dat ligt mij niet, mijn rol is: een grote bek en een gestrekt been. Al vind ik dat ik te veel word neergezet als een blonde, lege schreeuwlelijk.'

In 2009 gaf u vanwege ziekte uw topbaan bij De Telegraaf op en in dezelfde tijd verbrak uw vriend na twintig jaar de relatie. Waarom?

'Omdat hij niet genoeg van me hield en als ik achteraf eerlijk ben: ik ook niet van hem. Hoe gaan de dingen als meisje uit de polder? Ik was klaar op school en wilde uit huis, hij woonde al op zichzelf, dat was een kans. Op mijn 19de ging ik dus samenwonen met de eerste meneer die ik tegenkwam en van wie ik dacht... nou ja, eigenlijk dacht ik toen niets over hem.'

Hoe hebben deze gebeurtenissen uw leven beïnvloed?

'Mijn leven is er alleen maar leuker op geworden. Destijds was ik alleen maar bezig met werk en thuis. En ik kan vanwege een chronische aandoening - de ziekte van Menière, dan heb je regelmatig evenwichtsstoornissen - ook nooit meer een groot bedrijf leiden, daar heb ik me bij neergelegd.'

U onderging vervolgens de metamorfose van grijze muis naar opvallende, sexy vrouw. Heeft dat u gelukkiger gemaakt?

'Ja! Want ik zie er nu uit zoals ik me voel, ik ben nu één geheel.'

Was dat vroeger niet zo?

'Ik ben eindelijk de vrouw geworden die ik altijd al had willen zijn. Ik zat gevangen in een leven en een lijf waarin ik me niet thuisvoelde. Ik was altijd heel, heel erg ongelukkig met mezelf, zag er ook ongelukkig uit, met die plofkop van me en die suffe kleding. Behalve op mijn werk, daar blaakte ik van zelfvertrouwen. Allemaal compensatie natuurlijk. Op een gegeven moment viel alles samen: ziek, ontslag, man weg. Om verder te kunnen moet je jezelf dan wel tegen het licht houden. Ik heb daar echt een project van gemaakt en kwam erachter dat het enige dat mij gevangen hield angst was, angst dat te doen waar ik diep van binnen zin in had: het leven vieren, reizen, uitgaan, dansen bij Woodstock aan het strand. Zeg maar leven als in een Martinireclame. Ik dacht altijd dat ik daar niet bij hoorde, dat ik daar te lelijk voor was. Maar ik ben er toch vol in gegaan en dat ging je vanzelf terugzien in mijn uiterlijk.'

Bent u nu gelukkig in de liefde?

'Ja, ik geniet. Ik ben een echte liefdesmagneet, maar ik zoek niet naar een duurzame relatie.'

Heeft dat te maken met het echec van die lange relatie?

'Ik voel me niet de teleurgestelde vrouw die wantrouwig is geworden omdat ze ooit de bons heeft gekregen. Integendeel, ik was juist al snel enorm opgelucht. En het verlangen is er niet om het zo nog eens te doen. Een man, een goede baan, een prachtig huis, dat heb ik allemaal al gehad, op dat gebied zijn er nauwelijks nog wensen. Ik zit in een andere fase. Iets duurzaams zou eigenlijk alleen maar lukken met een man die net zo'n vrij bestaan heeft als ik. En dan nog moet je elkaar weer van alles gaan beloven, leg je jezelf toch weer beperkingen op. Dat wil ik niet. Ik beloof niemand iets, ik heb nergens een man voor nodig.'

Stel: iemand solliciteert bij u met een hoofddoekje?

'Moeilijk. In islamitische landen vechten vrouwen ervoor om dat ding af te kunnen gooien, alleen daarom al zouden vrouwen hier uit solidariteit geen hoofddoek moeten omdoen.'

Voelt u zich een feminist?

'Nee, die term vind ik een belediging voor een vrouw. De emancipatie in Nederland is helemaal voltooid. Vrouwen kunnen in dit land alles zijn en worden wat ze willen.'

Ook niet voor seks?

'Dat is voor mij wel het allermakkelijkste om te krijgen.'

Bent u blij dat dat nog lukt?

'Hoezo lukt? Ik ben toch niet te oud? Ik ben 48 en bij een beetje voordelig licht ga ik door voor een vrouw van 38. Ik moet de mannen van me afslaan. Topsporters, dj's, jonge jongens, het komt vanzelf naar me toe.'

Wat zoeken jonge mannen bij u?

'Zeg ik ook vaak: 'Wat doe je in godsnaam bij mij?' Maar de laatste jongen antwoordde: 'Ik vond je leuk op het strand en dacht niet meteen aan ons leeftijdsverschil van twintig jaar.' Omgekeerd zou ik er niet aan moeten denken om seks te hebben met een man van 68. Gatver, zelfs niet met Bruce Springsteen.'

Heeft u het moederschap bewust laten passeren?

'Ik heb ooit één week gedacht: ik ben zwanger. Maar als dat waar was geweest zou ik meteen naar een abortuskliniek zijn gegaan. Een kind past niet in mijn leven.'

Meestal is het een van de eerste vragen: heeft u iets van uw moeder geleerd?

'Ehm... niets. Of... nou ja, mijn moeder was de inspiratie het anders te doen, haar wereld was zo groot als de keukentafel. Mijn vader is mijn rolmodel. Vanuit een totale vanzelfsprekendheid verwachtte hij van mij hetzelfde als van mijn drie broers. Hij had een bedrijf met hijskranen en vrachtwagens, daar reed ik als meisje ook in. Ik groeide op in een masculiene omgeving, er was geen verschil tussen mij en mijn broers. Het kwam nooit in me op dat ik iets niet zou kunnen dat zij wel konden. Wat een man kan, kan ik ook. Dat denk ik nog steeds.'

Meer over