Interview Farida van den Stoom

‘Jaren later is het confronterend te horen hoe druk Carice van Houten het heeft’

Farida van den Stoom. Foto Casper Kofi

Op de toneelschool was Farida van den Stoom (48) zelfverzekerd. Nu vraagt ze: waar ligt het aan? ‘Natuurlijk kan ik blijven denken: voor donkere actrices bestaan minder rollen, maar ik moet met een oplossing komen.’

Als actrice hanteert Farida van den Stoom het 50/50-systeem. ‘Het helpt mij om te denken: bij iedere auditie heb ik 50 procent kans dat ik de rol krijg. Het wordt ja of nee, dat zijn de twee mogelijkheden. Vorige week had ik een casting, daar moest ik een scène spelen met een acteur. Hij begon uit te leggen: die rekensom klopt niet, als er tien kandidaten zijn voor de rol, heb jij niet 50 procent kans. Ik zei: nee, laat me nou, het helpt mij om zo te denken.’

Het was een scène met een Hollandse acteur. ‘Dat komt steeds vaker voor, gemengde stellen worden beter geaccepteerd.’ Toen ze even de kamer uit liep, zat daar weer een van de vaste gezichten die ze altijd treft bij audities. ‘Ik zei tegen haar: hé hallo, jij hier? Het kaartenbakje waar ik in zit, is heel klein. Ik zie mezelf als actrice, maar in de praktijk word ik vaak uitgenodigd als zwarte actrice. Over die situaties bij audities heb ik een keer een sketch gemaakt. In die sketch hoor je wat mijn personage denkt: daar heb je haar weer, ze heeft in die en die film gespeeld met dezelfde producent als bij dit project, zij zal de rol wel krijgen, maar misschien ook niet, want ze gedraagt zich zo Nederlands, ik ben donkerder.’

Op haar 8ste verhuisde ze van Suriname naar Curaçao. ‘Mijn vader was accountant en werd uitgezonden voor drie jaar. Precies in die periode begon het in Suriname te rommelen met Bouterse. We bleven op Curaçao. Ik acteerde en na het vwo was de keuze: Amerika of Nederland. Mijn idee was: Hollywood is de top. Mijn ouders hadden me beschermd opgevoed, Amerika vonden ze te overweldigend, ik had geen familie daar. Het werd Nederland.’

Farida

Farida van den Stoom (Suriname, 1970) speelde recent in tv-reclames van Ikea, Nationale Nederlanden en Bolletje. Na de zomer maakt ze een voorstelling met het nieuwe theatergezelschap Laden en Lossen. En ze schrijft haar tweede theatersolo, met als werktitel Fifty/Fifty. De solovoorstelling Dreamgirl speelde ze onder meer in De overdracht, de afscheidstournee van Jetty Mathurin. 

Hollywood is het nog niet geworden. En in Nederland: ‘Als ik naar mezelf kijk, voelt het niet alsof ik bij de top zit, maar ik heb veel gedaan, ik zit wel op een zeker niveau. Je gaat jezelf afvragen: waar ligt het aan? Natuurlijk kan ik steeds blijven denken: voor donkere actrices bestaan minder rollen, dus ik krijg minder kansen. Maar dan ben ik niet bezig mezelf krachtig te maken. Ik vind dat ik met een oplossing moet komen. Van een actrice ben ik meer een maker geworden. Als het niet naar mij toe komt, moet ik zorgen dat ik zelf iets maak.’

Vijf jaar geleden begon Van den Stoom een solovoorstelling te schrijven. Met Dreamgirl heeft ze opgetreden in theaters in Nederland en Suriname. ‘Ik schreef het vanuit een alter ego dat ik vaker gebruik: Olivia, een Antilliaanse vrouw die zegt: kom op, ik trek een strakke jurk aan en we gaan ervoor. Hier ben ik, kijk naar mij, ben ik geen geweldige vrouw? Bijna schaamteloos. Het kwam voort uit frustratie, die moest ik uiten. Ik moest het, bam, eruit gooien, als een bevalling. Dat is moeilijk, ik moest mezelf blootgeven, het was kwetsbaar en eng om voor een publiek te staan en hierover te vertellen.’

Nederlands

‘Als ik doelgericht op de lange termijn aan het plannen ben.’

Surinaams

‘Als ik eet.’

Antilliaans

‘Als ik dans.’

Eten

‘Sushi, Italiaans. En Surinaams natuurlijk.’

Partner

‘Vaak donkere mannen of creatieve, Nederlandse mannen met lichtblauwe overhemden.’

In de voorstelling zit een toevallige ontmoeting met een andere actrice, in een zevensterrenhotel in Dubai. ‘Daar was ik ooit een weekend heen met een jongen die ik leuk vond, een profvoetballer. Voor hem was het normaal om voor een weekend naar Dubai te vliegen. Ik was niet gewend aan al die luxe. Ik hou van pijnlijke situaties – met humor. En van het contrast tussen glamour en de vraag: zou ik niet zuiniger moeten leven? Dat Dubai-verhaal heb ik gecombineerd met een ontmoeting op De Parade. Carice van Houten zat met mij op de Toneelschool. In die tijd was ze onzeker of ze het wel kon. Ik was de zelfverzekerde actrice, ik viel op. Dan is het jaren later confronterend om haar te horen vertellen hoe druk ze het heeft. En te denken: ik had allang verder kunnen zijn.

‘Yootha Wong-Loi-Sing, ik kan haar achternaam nooit onthouden, is een donkere Nederlandse actrice. In Amerika heeft ze nu een rol in een serie waarbij Oprah Winfrey betrokken is, Love Is. Als ik daarnaar kijk, denk ik: oeps, dat is de top van de top, daar wil je zijn. Je weet zeker dat die rol fantastisch geschreven is. Ik kan jaloers zijn, maar ik kan er ook zo naar kijken: zij opent deuren voor ons allemaal.’

Heb je de Toneelschool afgemaakt?

‘Na het eerste jaar kreeg ik aanbiedingen. De eerste was een Vlaamse tv-serie, Diamant, die in Zimbabwe werd opgenomen. Het was een moeilijke keuze. Ik wilde graag ingaan op dat aanbod, maar officieel mocht het niet van school. Na goed overleg kreeg ik toestemming en kon ik na de productie terugkomen. Dat is niet meer gebeurd.’

Heb je daar spijt van?

‘Nee. Ik rolde van de ene productie in de andere. Als je al werkt, is het lastig om terug te gaan naar de school waar ze je dat werk willen leren. Ik kreeg veel aanbiedingen voor commercials, kennelijk heb ik een commercieel hoofd. Dat was not done op de Toneelschool. Dan kwam je niet meer in aanmerking voor Kunst met een grote K. Ik vind het fijn om in korte tijd iets neer te zetten. In een commercial moet je binnen een paar seconden knallen. Enthousiast, energiek, het mooie spontane meisje, de girl next door. Dat ben ik.

‘Een goede vriendin van me heeft blond haar en blauwe ogen en zij zit met hetzelfde als ik. Daarom denk ik nu: het gaat niet alleen om afkomst. Het kan ook een mentaliteit zijn. Naar welke voorstelling moet ik gaan, met welke regisseur moet ik daar praten, tegen welke dame van een castingbureau moet ik zeggen: wat heb je een leuke jurk aan? Ik heb nooit met mijn ellebogen willen werken.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.