Land van Herkomst Winne

‘Het kan zijn dat ze in Suriname moeten lachen om hoe ik klink’

Winne Beeld Casper Kofi

De eerste single van het nieuwe album van rapper Winne ( 40 ) heet Winti. ‘Surinamers zijn niet trots op winti, omdat het door andere mensen belachelijk kan worden gemaakt.’

Als jongetje keek Winne in Rotterdam-West naar de ­televisie. ‘Daar zag ik wat de norm is in ­Nederland, hoe ­succes eruitziet. Ik zag: dat ben ik niet. En de kinderen in mijn klas ook niet. Ik kon me er niet mee identificeren. Een dokter, docent of psycholoog was niet een zwarte man. Op de televisie hadden die ­alleen een dienende of entertainende rol. En ik begon door te krijgen dat wij in een achterstandswijk woonden.’

Hoe wist je dat?

‘In de buurt werd gedeald en gebruikt. De naalden zag je op straat ­liggen. Als kind weet je dan: hier klopt iets niet.’

Voor de eerste keer in tien jaar brengt Winne een single uit, Winti. Op zijn nieuwe album, Oprecht door zee, is dit de enige track met niet alleen een ­Nederlandse tekst. ‘Ik spreek eigenlijk nooit Surinaams, alleen Nederlands.’

Winne, geboren als Winston Bergwijn (Suriname, 1978), won in 2009 voor zijn debuutalbum Winne zonder strijd diverse State Awards en 3Voor12 Awards. Vorige week verscheen zijn tweede album, Oprecht door zee. De eerste single, een duet met Poppe, heet Winti.

Waarom op dit liedje wel?

‘We gebruikten een sample van een oud kawinaliedje, Mamaisa van ­Volksgroep Naks, ik hoorde het mijn moeder altijd zingen en neuriën, het voelt als jeugdsentiment. Ik heb nooit op deze manier uiting gegeven aan waar ik vandaan kom, ik wilde ­reconnecten met mijn afkomst.’

Waar gaat de tekst over?

‘Dat ik een trotse zwarte man ben, trots op mijn cultuur. Het gaat erover dat ik mijn voorgangers wil eren. Met nadruk op dat het winti is en geen voodoo.’

Waarom die nadruk?

‘Religies kunnen een positief en ­negatief effect hebben. Als je naar de staat van de wereld kijkt, weet je wat ik bedoel. Ik kies ervoor om alleen ­positieve dingen te zien, ook bij het christendom, de islam of het jodendom. Bij winti is mijn associatie ­positief. Aan het begin van het nieuwe jaar waste mijn moeder me met switi watra, om een nieuw begin te maken. Daar denk ik aan.’

Winne Beeld Casper Kofi

Hoe klink je in het Surinaams?

‘Heel Nederlands. Het was een uit­daging, ik wilde zien of ik in die taal zinnige dingen kon zeggen. Het kan dat ze in Suriname moeten lachen om hoe ik klink. Ze horen wel dat ik het echt probeer en dat het is wie ik ben. Ik hoop dat ze denken: hij heeft een accent, maar hij komt hiervandaan. Mensen doen vaak lacherig over winti. Ik zie er ook iets moois in.’

Waarom doen ze er lacherig over?

‘Surinamers zijn niet trots op winti, omdat ze weten dat het door andere mensen belachelijk kan worden gemaakt. Zoals wij in het Westen kijken naar Afrikanen of indianen: kijk eens hoe primitief zij leven. Het is schaamte door gebrek aan kennis. Maar van tweedegeneratie-Surinamers, mensen van mijn leeftijd, krijg ik veel feedback dat ze het tof vinden.’

Nederlands?
‘Altijd, maar vooral in Suriname. Daar zie ik dat ik meer mogelijkheden heb gehad om me breder te ontwikkelen.’

Surinaams?
‘Ook altijd. Zeker als ik in Nederland een blanke omgeving betreed.’

Eten?
‘De bruine bonen van mijn moeder.’

Partner?
‘Ik ben vrijgezel. In het verleden: liefde heeft geen kleur.’

De meeste Nederlanders kunnen de tekst niet verstaan.

‘Ik ga niet de studio in om zo veel ­mogelijk mensen te bereiken. Het gaat voor mij om een vibe. Dat het ten koste kan gaan van het aantal oren, views en streams – dat was niet het doel.

‘Vijftien jaar geleden begon ik ­hiphopmuziek te maken. Ik zag wat er in Amerika gebeurde en ik wist dat de rest van de wereld zou volgen. Alleen wist ik niet dat het zo snel zou gaan. Met die ontwikkeling ben ik blij. Nu bestaat de mogelijkheid om geld te verdienen. Veel geld.

‘In deze tijd draait het succes om de melodie, het is beat driven, met de ­refreintjes. Ik vind dat de teksten ­centraal moeten blijven staan, die zijn te veel op de achtergrond gekomen. Van mij mogen ze meer gewicht hebben.’

Winne Beeld Casper Kofi

Waarom zijn succesvolle rappers altijd jong?

‘Het is een sport voor jonge mannen. Een jonge cultuur. De coolfactor is ­belangrijk. Hoe ouder je wordt, hoe minder hip of cool je bent. In mijn ­begintijd bestonden er regels. Je moest het ambacht beheersen en liefst ook uit een bepaalde stad ­komen. Nu zijn er geen regels meer. Iemand kan op een zolderkamer een gekke gimmick bedenken en viral gaan. Dat is een mooi gegeven, maar het maakt de muziek ook vluchtiger.

‘Als docent op de Herman Brood Academie gaf ik les aan Lil’ Kleine. Bij jongens zoals hij zie ik een mate van respect. Ze luisterden naar mijn ­muziek voor ze het zelf gingen doen. En nu spelen we op hetzelfde veld. Ik zit niet meer in de fase van competitie over wie de grootste hit heeft. Mij gaat het om: wie schrijft de beste teksten?’

De afgelopen tien jaar heb je veel gereisd. Hoe kijk je naar Nederland?

‘Het is een mooi land, waar we trots op mogen zijn. Met de vrijheid om uit te drukken wie je bent. Als ik terugkom naar Nederland, heb ik altijd een smile op mijn gezicht.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.