'Driekwart voeding met vitamineclaim blijkt ongezond'

Driekwart van de voedingsmiddelen waarop een vitamineclaim staat, is ongezond. Dit blijkt uit onderzoek van Foodwatch. De consument wordt zo verleid om junkfood te kopen in plaats van een gezonde keuze te maken, vindt de voedselwaakhond. Foodwatch pleit daarom voor strengere Europese regelgeving omtrent vitamineclaims.

Enkele producten met vitamineclaim Beeld Foodwatch

Foodwatch verzamelde bij Albert Heijn, Jumbo en Lidl alle producten waarbij het vitaminegehalte op de verpakking werd aangeprezen. Deze werden getoetst aan de hand van richtlijnen over gezonde voeding die door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) zijn opgesteld. Van de 430 producten kwamen er 325 niet door de keuring. Het betreft vaak producten die voor de jeugd bedoeld zijn, zoals koekjes, ijs en energiedrankjes, waar vitaminen aan zijn toegevoegd.

'Vitamineclaims zijn bedoeld om gezonde keuzes gemakkelijker te maken, maar in de praktijk worden ze vooral door junkfoodfabrikanten gebruikt om de verkoopcijfers te stimuleren. Je ziet ze nooit op groenten en fruit staan,' zegt Sjoerd van de Wouw van Foodwatch.

Om te voorkomen dat junkfood onterecht een gezonde uitstraling krijgt, wil Foodwatch dat het Europees Parlement vitamineclaims op ongezonde producten verbiedt. Zo'n voorstel ligt al sinds 2009 in Brussel, maar volgens Foodwatch wordt daar fanatiek tegen gelobbyd door de levensmiddelenindustrie. Volgende week stemt het Europees Parlement over een voorstel om het plan helemaal van tafel te vegen.

Met een e-mail aan alle Europarlementariërs, die op de site van Foodwatch door consumenten ondertekend kan worden, hoopt de organisatie de Europarlementariërs te overtuigen tegen te stemmen.

Kwalijke ontwikkeling

Foodwatch komt op het juiste moment, vindt emeritus hoogleraar Voedingsleer Martijn Katan. 'De industrie heeft jaren flink tegen het plan gevochten, en als dat inderdaad geschrapt wordt, vind ik dat een hele kwalijke ontwikkeling.'

Renger Witkamp, hoogleraar Voeding en Farmacologie en lid van de wetenschappelijke adviesraad van het Vitamine Informatie Bureau, vindt gezondheidsclaims op sterk suiker-, vet- of zouthoudende producten misleidend. 'Foodwatch heeft zeker een punt. Ontbijtgranen bijvoorbeeld, die barsten vaak van de suiker. Er zitten ook vezels en ijzer in, maar dat maakt ze niet gezond. De regels daarover kunnen best strenger.'

De voedingsindustrie trekt volgens Witkamp alles uit de kast om producten te verkopen. Toch gelooft hij dat er meer ten grondslag ligt aan de trage besluitvorming in Brussel. Volgens hem heeft Europa zich de taak op de hals gehaald om de regelgeving op voedingspatronen toe te spitsen in plaats van specifieke producten. 'Dat is heel erg lastig. Hoe vergelijk je iemand die twee zakken friet per week eet en daarnaast alleen maar gezond, met iemand die elke dag bruin brood eet maar ook zoete cruesli?' Zijn advies aan Europa: patronen zijn te lastig, zorg dat het per product goed geregeld is.

Lees ook

Ook het Vinkje voor gezond eten is misleidend, vindt de Consumentenbond.

Voor het eerst in de geschiedenis zijn er meer mensen op de wereld met obesitas dan met ondergewicht. In 2015 lijdt eenvijfde van de wereld aan obesitas.

Diëtiste Colinda Hagenberg over toename obesitas: 'Kinderen hebben geen idee hoeveel calorieën energiedrank bevat'

Strijd

Zowel Katan als Witkamp denkt dat de strijd in Brussel nog niet gestreden is. Volgens Katan is het Parlement gevoelig voor de mening van Europese burgers, ondanks de druk van de voedingsindustrie.

'Bij de Europese voedsel- en veiligheidsautoriteit zijn ze bang voor Europarlementariërs,' zegt Witkamp. 'En bij de groene fracties zitten echt wel wat stevige parlementariërs. Als die het oppikken, en die kans is er zeker, dan kan dat aanleiding geven voor de Commissie om er wat mee te doen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.