'Celstraf is risico voor criminelen, hoge boetes doen echt pijn'

Beroepscriminelen en corrupte bedrijven moeten financieel harder worden aangepakt; een gevangenisstraf alleen is niet genoeg. Dat bepleit procureur-generaal Marc van Nimwegen in een interview in de Volkskrant. Het Openbaar Ministerie  zal daarom vaker, en hogere, boetes eisen, kondigt Van Nimwegen aan. En hij vindt dat rechters die lijn zouden moeten volgen.

Procureur-generaal Marc van Nimwegen: 'Als een beroepscrimineel in de gevangenis terechtkomt, zien we met enige regelmaat dat het hem lukt om het criminele bedrijf vanuit de cel voort te zetten.' Beeld anp

De procureur-generaal, een van de belangrijkste leidinggevenden van het Openbaar Ministerie (OM), is belast met het ontnemen van crimineel geld. Een gevangenisstraf onder criminelen is volgens hem een 'ingecalculeerd beroepsrisico': 'Ze vinden het natuurlijk niet fijn om met Kerstmis in de cel te zitten, maar met dat risico houden criminelen rekening', stelt Van Nimwegen. 'Sterker nog: als een beroepscrimineel in de gevangenis terechtkomt, zien we met enige regelmaat dat het hem lukt om het criminele bedrijf vanuit de cel voort te zetten. Je doet ze pas echt pijn als je hun geld afpakt.'

Volgens Henny Sackers, hoogleraar sanctierecht, klopt die redenering. 'Hoge geldboetes doen echt pijn, nog hogere boetes vergroten die pijn voor calculerende vermogenscriminelen.' Hij betwijfelt wel of het zwaarder financieel straffen ook een preventieve werking zal hebben. 'Ook de pakkans wordt ingecalculeerd. Hoe ingewikkelder de fraude, des te lastiger voor politie en justitie om de fraudeurs op te sporen.'

 
Gevangenisstraf is ingecalculeerd beroepsrisico voor criminelen
Marc van Nimwegen, procureur-generaal

Stevig financieel aanpakken
Door vaker hoge boetes te eisen hoopt de procureur-generaal dat het 'stevig financieel aanpakken van criminelen' meer maatschappelijk geaccepteerd wordt. Onlangs schikte justitie met accountantskantoor KPMG vanwege de rol die het had bij de verhulling van omkoping door bouwbedrijf Ballast Nedam. Volgens NRC Handelsblad wilde het OM ook schikken met de drie betrokken individuele accountants, maar werd de officier van justitie door minister Opstelten teruggefloten. Sackers: 'De keuze voor een schikking suggereert in de samenleving nog te veel 'handjeklap' met justitie. Dat is ten onrechte: in het bedrag zit tevens de prijs die men betaalt om publiekelijke vernedering in de rechtszaal te voorkomen.'

Ook Van Nimwegen begrijpt de maatschappelijke commotie. 'Maar de schikkingsbedragen van het Openbaar Ministerie zijn hoger dan wat de rechter gebruikelijk oplegt. Als je naar de Nederlandse rechtspraak kijkt, zul je in ieder geval geen zaak ontdekken die in de buurt komt van het bedrag dat de Rabobank betaalt.' De bank betaalt aan het OM 70 miljoen euro vanwege een omvangrijke rentefraude. Volgens de procureur-generaal zijn schikkingen in sommige gevallen de effectiefste straf, omdat justitie ook maatregelen ter verbetering van bijvoorbeeld de bedrijfsvoering eist.

Vandaag in de Volkskrant: 'Je doet ze pas echt pijn als je hun geld afpakt'

 
De keuze voor een schikking suggereert in de samenleving nog te veel 'handjeklap' met justitie
Henny Sackers, hoogleraar sanctierecht
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.