Interview Wat zijn dit voor vragen?

‘Bijna alles in mijn leven is tegenstrijdig’

Fidan Ekiz (41) presenteert het discussieprogramma De Nieuwe Maan op NPO 2. ‘Het is geen theekransje voor gelijkgestemden.’

Fidan Ekiz Beeld Frank Ruiter

Een talkshow presenteren of zelf tv-programma’s maken?

‘Tot voor kort zou ik hebben gezegd: programma’s maken. Daarom ben ik journalist geworden. Ik ben leergierig en nieuwsgierig, wil praten met interessante mensen. Ik heb veel tijd gestoken in een nieuwe serie over vrouwenemancipatie: Vrouw op Mars. Toen BNNVara me vroeg, dacht ik: dit is niks voor mij. Ik heb niet gestreden voor vrouwenrechten, ik heb niets met mannenhaters. Ik deed het toch, omdat ik in het programma een andere rol heb. Ik ben een gids door de geschiedenis. Zeker voor jongeren wordt het een eyeopener. Wist je dat het pas in de jaren zeventig normaal werd om te werken als getrouwde vrouw?

‘Als ik nu moet kiezen, zeg ik: een talkshow. In De Nieuwe Maan komt alles samen wat ik heb geleerd. Ik interview al mijn hele leven, heb documentaires gemaakt, was redacteur bij Pauw & Witteman, tafeldame bij De Wereld Draait Door. Ik was toe aan iets nieuws: discussies leiden. Technisch moet ik nog dingen leren, zoals omgaan met de autocue. Mijn eerste uitzending, 7 september, ging over de islam en de vraag of verschillende culturen kunnen samenleven. Ik ben altijd kritisch, maar het was mijn debuut en ik had het mezelf niet makkelijk gemaakt met dit onderwerp en mijn gasten. Zo bezien ging het wel goed.’

Jan Roos: wel of geen geschikte gast aan de tafel bij De Nieuwe Maan?

‘Geschikt. Daarom zat hij aan tafel, 7 september. Critici zeiden: je moet hem geen podium geven in een talkshow over ontwikkelingen rond de multiculturele samenleving. Diezelfde mensen klagen vaak over censuur elders, ik vind dat hypocriet. Volgens mij is het contraproductief te zwijgen over wat niet goed gaat in de samenleving. Benoem het, praat erover. Misschien kom je dan tot oplossingen. Jan Roos zat er ook omdat een van de andere gasten, Karima Rahmani, dat wilde. Zij draagt een niqaab, Roos staat in haar ogen symbool voor mensen van wie ze last heeft in het dagelijks leven. Ze zegt vaak te worden aangesproken op haar niqaab, door mensen zoals hij.

‘Op de redactie was de vraag: moeten we twee extremen tegenover elkaar zetten? Ik vond van wel: De Nieuwe Maan is geen theekransje voor gelijkgestemden. Ik wil niet keuvelen, maar iets losmaken. Het is mijn taak het gesprek op gang te krijgen, in deze talkshow en – dit zijn misschien grote woorden  de samenleving. Mijn voordeel is dat ik me goed kan inleven in verschillende kampen.’

Fred Emmer of Oriana Fallaci?

‘Oriana Fallaci. Maar ik heb altijd een zwak gehad voor Fred Emmer (nieuwslezer, red.). Als kind speelde ik vaak tv-uitzendingen na, met mijn zus Vildan. Ik was Fred Emmer, zij deed de reclames. Ik heb nog een draaiboek waarin staat: Fidan is de journalist. Toen was ik 13 ofzo. Best apart. Misschien kwam het doordat we thuis niet meekregen wat er gebeurde in de maatschappij. Mijn vader las veel maar dat waren Turkse boeken, geen krant. Mijn zus en ik hadden het idee dat we onszelf moesten onderwijzen.

‘Het werk van Oriana Fallaci zie ik als een handleiding voor m’n vak. Zij bereidde zich uitgebreid voor op interviews met wereldleiders. Ze beschreef ook hoe ze het gesprek had ervaren en gaf haar opinie. Zo kwam je veel te weten over die mensen. Zij was zoals ik zou willen zijn. Fallaci controleerde de macht, schopte tegen heilige huisjes aan. Ze was ook nog eens een mooie vrouw, met een onstuimig liefdesleven. She was adventure.’

FIDAN EKIZ

1976Geboren op 10 december in Rozenburg, bij Rotterdam

2001-2003 Verslaggever Rotterdams Dagblad

2004-2007 Correspondent Turkije/Irak: regionale kranten en RTL Nieuws

2007-2010 Redacteur Pauw & Witteman

2011-12 documentaires Veerboot naar Holland en Ik zie een verre reis

2012 tafeldame De Wereld Draait Door

2016 serie De Pen & Het Zwaard, documentaire Alles komt goed

2018 De Nieuwe Maan (NTR, elke vrijdag 17.15u, NPO 2), Vrouw op Mars (BNNVara, vanaf 11/10).

The Godfather of The English Patient?

The Godfather. Mijn familie zou het heiligschennis vinden als ik die niet noem. Het is de rode draad door ons leven. We keken vaak naar de drie delen van The Godfather, op video. We gebruiken nog steeds citaten eruit, zoals ‘Don’t ever take sides with anyone against the family again.’ En we discussiëren over op welke hoofdrolspeler we lijken. Zelf ben ik een mix tussen Sonny en Fredo Corleone. Ik heb Sonnys temperament: als iemand me belazert, ga ik los. Net als Fredo neem ik foute beslissingen, ik ben soms impulsief.

‘Wat me aanspreekt in The English Patient, is dat het een tragisch, heftig liefdesverhaal is. Liefde is lijden. Ik ben een dramaqueen. In deze film komt daar iets avontuurlijks bij. Aan het einde, als haar patiënt is overleden, rijdt Juliëtte Binoche de wijde wereld in. De zon schijnt in haar gezicht en je voelt het bijna: vrijheid. Dat wil ik altijd blijven voelen.’

Thuis blijven of over de wereld reizen?

‘Volgens mijn moeder ben ik een nomade die nergens lang wil blijven. Nu moet dat wel, want ik heb een kind: Ferran, van vierenhalf. Hij woont bij mij, maar brengt geregeld tijd door met zijn vader, Wierd (Duk, red.). Vorig jaar zijn we gescheiden. Als het tegenzit of als ik verdrietig ben, denk ik vaak: waar zal ik naartoe gaan? Altijd zit in mijn achterhoofd: ik ga reizen. Dat is mijn keuze: wereldreiziger. Ik zie mezelf graag als een hippie die haar kind leert reizen.

‘Aan de andere kant; kinderen hebben continuïteit nodig, en regelmaat. Mijn zussen, broertje en ik waren vaak alleen thuis. Mijn ouders werkten veel. Mijn moeder was schoonmaker, mijn vader lasser. Ik wil Ferran meer rust en regelmaat bieden dan wij vroeger hadden.

‘Maar toch. De gedachte dat ik in Rotterdam moet blijven wonen, zodat onze zoon niet van school hoeft te veranderen, grijpt me bij de keel. Ik denk best vaak aan emigreren. Ik snap dat het tegenstrijdig is, maar dat is bijna alles in mijn leven.’

Midlifecrisis of alles op rolletjes?

‘Midlifecrisis. Liever reuring en verandering, ik wil nooit in een sleur terechtkomen. Ik moet nieuwe dingen doen, anders ga ik dood van saaiheid. Als ik word gevraagd voor iets waarvoor ik niet echt heb getraind, zoals De Nieuwe Maan, denk ik: wat zou iemand als Oriana Fallaci zeggen? Just go for it, lak aan iedereen. Ik denk trouwens echt dat ik een midlifecrisis heb. Ga maar na, ik ben 41 en ik heb me vorige week ingeschreven bij een universiteit. Ik ga Midden-Oostenstudies doen, in deeltijd, met als specialisatie Arabisch. De basis voor die taal heb ik al. En ik wil ooit weer aan de slag in het Midden-Oosten.’

Vrij Nederland of Grazia?

‘Ai, ik schrijf voor Vrij Nederland. Maar ik koop de Grazia veel vaker. Die dus. Ik ben gek op bladen over celebrities. Ik weet alles van Brad Pitt, Angelina Jolie en de Kardashians. Ik word vrolijk van verhalen over gezeik in hun leven, en succes. Ik sta zelf ook wel eens in ‘de bladen’, dan vind ik het leuk om op de foto te gaan en tot het uiterste te gaan.  Ik vind het mooi hoe vrouwen in Rusland en Turkije voor de camera zitten: totally styled. Dat heb ik van mijn moeder, die ziet er altijd verzorgd uit. Op zo’n moment heb ik er maling aan dat het over de top is. In het dagelijks leven ben ik alles behalve ijdel. Ik ga geregeld in een pyjamabroek naar de supermarkt, met een vrij lange jas erover. Tot ergernis van mijn familie. Negentig procent van de tijd zie ik er niet uit. Haha.’

Zwijgen over wat Wierd Duk in zijn laatste interview over je zei, of reageren?

‘Normaal zou ik er niks over willen zeggen, maar hier wil ik wel iets over kwijt. Wierd zei in juli in Nieuwe Revu dat ons huwelijk mede is misgelopen doordat hij zo kritisch was over de islam, en dat ik dat lastig vond vanwege mijn islamitische omgeving. (Duk is verslaggever van De Telegraaf, hij schrijft veel over moslims en integratie, red.) Dat is onzin, veel te kort door de bocht. Ik geloof direct dat hij het zo ziet, maar het klopt niet dat ik niet boven zijn opvattingen kon staan. Ik ben zo uitgesproken over deze onderwerpen dat critici mij een nestbevuiler noemen. Mijn ouders zijn nota bene moslim. Toch spreek ik me uit. Nee. Voor mij gaan verschillende opvattingen over politiek prima samen met een relatie. Ook als die opvattingen steeds explicieter worden, zoals bij Wierd.

‘Waar het om gaat, is dat ik wil dat mijn partner dezelfde persoon blijft in het dagelijks leven. Doordat Wierd heel fel werd aangevallen vanwege zijn opvattingen, veranderde de sfeer. Het had invloed op hem en de situatie thuis. Natuurlijk hadden we ook ruzie over politiek, in zo’n crisis grijp je alles aan als munitie. Maar de kern ging over familiezaken: onze relatie, het gezin. Soms verweet ik hem dat hij meer tijd en energie stak in het uitvechten van discussies op sociale media dan in ons. Het leek me ook ongezond voor hem. Maar hij zag dat als ‘geen steun’. We groeiden uit elkaar.

‘Nu het drama en de hectiek van de scheiding voorbij zijn, is het contact beter. We maken elkaar weer attent op dingen die we lezen. Het kan dus wel.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.