'Aantal kinderen zonder zwemdiploma stijgt'

Jaarlijks verlaten nog altijd tien- tot vijftienduizend kinderen zonder zwemdiploma de basisschool. 'Dat aantal lijkt omhoog te gaan', zegt directeur Andre de Jeu van de Vereniging Sport en Gemeenten (VSG).

Specialisten van de politie zochten afgelopen weekeinde met sonarboten op een waterplas langs de Tienrayseweg naar twee vermiste mensen. Het gaat om twee Poolse jongeren van rond de 18 jaar. Beeld anp

'Werknemers uit Oost-Europa en andere niet-Nederlanders hebben hun verblijf opgeschort, en hebben kinderen gekregen. Omdat ze niet uit een zwemcultuur komen, zien ze vaak de noodzaak van zwemlessen niet in.'

Schoolzwemmen
Tegelijkertijd daalt het percentage gemeenten dat schoolzwemmen aanbiedt. Gaf in 1991 nog 90 procent van de scholen zwemles, in 2012 bood slechts 42 procent van de gemeenten schoolzwemmen aan. Overigens maakte niet iedere basisschool van het aanbod gebruik. 'Ieder kind dat de basisschool verlaat, moet in het bezit zijn van een zwemdiploma', bepleit het programma Waterdicht van VSG. Vooral diploma B en C lijken aan populariteit te verliezen.

Waterdicht werkt met de zwemlesaanbieder, de gemeente en het onderwijs. Het eerste doel is een goed registratiesysteem waarbij in kaart wordt gebracht welke kinderen extra aandacht nodig hebben op zwemgebied.

'In groep 1, 3, 5 en 7 delen we de vragenlijst uit waaruit de zwemsituatie van een kind blijkt. Zit het op zwemles of staat het anders op een wachtlijst? Zo niet, dan stuurt de school een brief naar de ouders. Daarin staan de dichtstbijzijnde zwemlesaanbieders en de gemeenteregelingen voor als ze het financieel niet kunnen opbrengen', zegt De Jeu.

Verantwoordelijkheid
Hoewel leren zwemmen volgens het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap 'primair de verantwoordelijkheid van de ouders is', nemen bijna zestig gemeenten deel aan het programma Waterdicht dat in 2010 van start ging. De Jeu verwacht dat het aantal per jaar met vijftig gemeenten zal toenemen. 'De overtuigingsfase zijn we inmiddels voorbij, zowel scholen als gemeenten zien het belang van een goede registratie. Vooral de grote stedelijke gebieden en achterstandswijken blijven hoog op de agenda's van de gemeenten staan.'

Uit eerder onderzoek van de Vereniging Sport en Gemeenten uit 2007 bleek al dat gemeentelijke ondersteuning van schoolzwemmen leidde tot een toename van de zwemvaardigheid onder allochtone scholieren.
In gemeenten die schoolzwemmen aanboden, steeg de zwemvaardigheid onder allochtone kinderen tussen 2003 en 2007 van 63 naar 77 procent. In gemeenten waar ouders zelf zwemles moesten regelen, nam dit af van 83 naar 75 procent.

'Maar met diploma A en B ben je er niet,' zegt verdrinkingsdeskundige Joost Bierens. 'Schoolzwemmen is cruciaal in het onderhouden en verder ontwikkelen van de zwemvaardigheden. Eigenlijk zou ieder kind diploma C ook nog moeten halen.'

Vijf Polen verdronken de afgelopen dagen in Nederland. Ook elders zijn door de warme zomer meer zwemdoden dan in andere jaren. Overmoed lijkt vaak een oorzaak.

Verdrinkingsdoden
Een verdrinkingsproces bestaat uit de noodfase, verdrinkingsreflexen, de onderdompeling en de verdrinking zelf. Na de noodfase lukt het de meeste drenkelingen niet meer om te schreeuwen. Met de armen zwaaien, wat de reddingsbrigade aanraadt, is onmogelijk. 'Een drenkeling houdt zijn armen horizontaal onder water, zo heeft hij meer drijfvermogen. Ook schreeuwen kost door de longinspanning drijfvermogen', zegt verdrinkingsdeskundige Joost Bierens. Eenmaal onder water raakt de drenkeling na één tot drie minuten bewusteloos.

Het hart gaat trager kloppen doordat het minder zuurstof aangeleverd krijgt. Uiteindelijk zal er een hartstilstand optreden. Soms is een goede beademing genoeg om het hart weer te doen kloppen. Een hartmassage is niet in alle gevallen goed, omdat er zuurstofarm bloed door het lichaam wordt gepompt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.