David Boreanaz (links) in SEAL Team
David Boreanaz (links) in SEAL Team © Youtube/CBS

Toeval of Trumpeffect? Militairen overspoelen Amerikaanse televisie

Het is oorlog op de Amerikaanse televisie. Letterlijk. Tussen alle remakes (Dynasty, SWAT), reboots (Will & Grace) en spin-offs (Star Trek, Young Sheldon) van bekende series worden de Amerikaanse tv-kijkers dit seizoen met militaire actieseries overspoeld.

Amerikaanse grondtroepen, gevechtspiloten, Navy SEAL-commando's, ze komen allemaal voorbij in televisieseries die onlangs op de Amerikaanse buis verschenen of dat binnenkort zullen doen. Best opmerkelijk als je bedenkt dat uit diverse opiniepeilingen is gebleken dat de meeste Amerikanen oorlogsmoe zijn na jaren van gewapend conflict in Afghanistan en de strijd tegen terreurgroepen in Irak en Syrië. De focus zou meer liggen op de binnenlandse verdeeldheid over de Amerikaanse president Donald Trump en zijn beleid. Over het politiegeweld tegen zwarten en de American-footballspelers die weigeren op te staan voor de vlag en het volkslied. Of de zorgen om de terugkerende grote schietpartijen zoals onlangs in Las Vegas. 

Daartegenover staat president Trump die zijn landgenoten en de rest van de wereld de afgelopen maanden herhaaldelijk verbaasde met zijn stevige oorlogsretoriek. Hij dreigde Noord-Korea met 'vuur en woede' en waarschuwde Venezuela dat 'militair ingrijpen een optie' zou zijn. Daarnaast gaf Trump groen licht voor het sturen van duizenden extra militairen naar Afghanistan en maakte hij werk van zijn belofte om het 'uitgeputte Amerikaanse leger' weer op te bouwen en te moderniseren.

Tijdreizigers

De gewapende en vaderlandslievende Amerikaanse mannen en vrouwen in militaire uniformen waar Trump de laatste tijd zo graag over oreert, maken in elk geval op grote schaal hun opwachting op de Amerikaanse zenders.

Eind vorige maand verschenen The Brave (NBC) en SEAL Team (CBS). Deze week is Valor begonnen op The CW en volgende maand staat The Long Road Home op National Geographic op de rol.

Toeval of toch een Trump-effect?  'Het is een feit dat als een Republikeinse president wordt verkozen programmamakers denken dat er onder kijkers meer behoefte is aan militaire series', zei Kyle Jarrow, de man achter de nieuwe serie Valor, onlangs tegen het blad Variety.

Voorzichtige conclusie: de militairen verdringen de vorig seizoen in de VS nog zo populaire tijdreizigers. Van het rijtje Time After Time (ABC), Making History en 22/11/63 (FOX), Frequency (The CW) en Timeless (NBC) krijgt alleen deze laatste serie een tweede seizoen.  

Nu zijn de militairen altijd wel aanwezig geweest op Amerikaanse schermen. De band tussen het Amerikaanse ministerie van Defensie en Hollywood bestaat al sinds William A. Wellmans vliegeniersdrama Wings uit 1927 en is in de bios slechts inniger geworden. Maar ook op televisie verbeeldden beroemde series als Hogan's Heroes, MASH, China Beach of Tour of Duty nu eens met humor, dan weer bloedserieus de Amerikaanse militaire strijd in Europa, Korea en Vietnam.  

Na de aanslagen van 11 september 2001 en de alomtegenwoordigheid van terreurgroepen als Al Qaida en Islamitische Staat is die militaire Amerikaanse bemoeienis in series als NCIS, JAG en Homeland afgeschilderd als een zenuwslopende, high tech, kat-en-muisstrijd tegen terroristen. Wat duidelijk ook het geval is in de nieuwe series die nu op de Amerikaanse televisie verschijnen.

'War on terror'

Zo moet in The Brave, met hoofdrollen voor Anne Heche en Mike Vogel, een ontvoerde oogarts van Artsen zonder Grenzen worden bevrijd uit handen van terreurgroep Al Nusra in Syrië, en moet daarnaast een verdwenen CIA-agente in Oekraïne in veiligheid worden gebracht. Terwijl in Valor, met onder meer Matt Barr en Christina Ochoa, weer alles draait om het terughalen van gevangengenomen kameraden na een mislukte actie om een Somalisch terreurkopstuk in handen te krijgen.  

Ook in SEAL Team, met de van de serie Bones bekende acteur David Boreanaz, draait het om geheime Amerikaanse missies in het kader van de zogeheten 'war on terror'. Daarbij is er naast eer, moed en patriottisme ook de nodige aandacht voor de menselijke gevolgen van de strijd van de militairen - denk aan PTTS - en hun familieleden.

Daarnaast worden - al dan niet openlijk - vragen gesteld bij de motieven van de Amerikaanse regering om bepaalde militaire acties te ondernemen. Ook de vraag of de commando's en soldaten wel voldoende toegerust zijn voor hun taken komt aan bod. Het is een van de thema's van The Long Road Home, gebaseerd op de bestseller van Martha Raddatz, waarin we als kijker de gebeurtenissen op 4 april 2004 volgen. Op die 'Black Sunday' kwamen Amerikaanse militairen van de First Cavalry Division uit Fort Hood (Texas) in een hinderlaag terecht in de sjiitische wijk Sadr City, in noordoost Bagdad.

Blijvertjes?

Of de nieuwe militaire series op de Amerikaanse televisie blijvertjes zullen zijn? Tv-critici zijn niet echt optimistisch. 'Op basis van de scenario's is geen enkele van de nieuwe shows bijzonder gedenkwaardig, en de thematische overlap helpt zeker niet om op te vallen', schreef CNN-criticus Brian Lowry. 'Dat maakt een tweede seizoen niet helemaal onmogelijk, maar de kans dat meer dan één serie een vervolg zal krijgen is nogal klein.'  

Intussen heeft History Channel, dat vorig seizoen al de serie Six uitzond, geïnspireerd op de missies van de elite-eenheid van de Amerikaanse marine (SEAL Team Six), wel een tweede seizoen aangekondigd. Begin 2018 volgen nog eens tien afleveringen over de 'special ops' die wereldberoemd zijn geworden door Osama Bin Laden in 2011 op te sporen en uit te schakelen.

Wie weet genieten Chief Senior Petty Officer Jason Hayes (SEAL Team), Captain Leland Gallo (Valor) of  Captain Adam Dalton (The Brave) binnenkort net zoveel bekendheid. Al was het maar omdat de Amerikaanse president Trump ooit bekende zijn militaire inzichten te krijgen door 'naar televisieseries te kijken'.

Wij tippen welke series de moeite waard zijn (en welke niet)

Op zoek naar nieuw bingemateriaal? De Volkskrant kijkt voor u (nieuwe) series en bespreekt er iedere week een. Bekijk hier de recensies van de beste, slechtste, grimmigste of bizarste series