Lieve Joris schrijft Groot Dictee: 'woorden tuimelen al door mijn hoofd'

Interview Lieve Joris

Auteur Lieve Joris schrijft het 26ste Groot Dictee der Nederlandse Taal. Al geeft ze geen garantie dat ze een foutloze tekst inlevert. 'Ik weet dat me dat niet lukt.'

Van één woord weet Lieve Joris (62) zeker dat het in haar tekst van het Groot Dictee der Nederlandse Taal komt te staan. 'Ik heb dat jaren geleden zelf verkeerd gespeld in een manuscript. Mijn vader ontdekte het toen hij de tekst las. Op pagina 1 al. Daar was hij reuze trots op, want een schrijfster zou toch perfect moeten schrijven.'

Foutloos schrijven, dat doet zij niet, weet Lieve Joris van zichzelf. 'Als Belgische heb ik de Nederlandse taal goed geleerd op school. Lange of korte ei, dt of t, dat zal ik niet gauw verkeerd doen. Maar de nieuwe spellingregels doen me de das om. Schrijf je een woord aan elkaar of los? Wanneer gebruik je hoofd- of kleine letters?'

Bij haar deelname vorig jaar had zij 21 fouten. 'Ik schreef 'aanwendsel'. Dat moet zonder d. Ben ik er toch ingestonken, dacht ik. Maar dat is het Dictee. Daar horen stekeligheden in. Netelige woorden zoals ge-e-maild op geüpdatet. Het moet natuurlijk niet zo makkelijk zijn dat veel mensen nul fouten hebben.'

Het Dictee is traditie in onze familie

Moeilijke woorden die je zelden gebruikt, zijn de aankleding van het geraamte, in de beeldspraak van de auteur. Het omhulsel van het verhaal dat de basis vormt. 'Want elke schrijver probeert in het Dictee een verhaal te vertellen.' Dat valt niet altijd mee. Ook vorig jaar, toen Bart Chabot zei het Dictee te willen teruggeven aan de kijker, fronsten nogal wat deelnemers de wenkbrauwen. Waar ging dit over?

Dat heeft zeker te maken met wat Lieve Joris het omhulsel noemt: de moeilijke woorden, die het spel- element vormen. Niet alleen de spelling daarvan zorgt voor hoofdbrekens, ook de betekenis. Dat leidt af van waar het eigenlijk om gaat.

Lieve Joris, die als schrijfster van non-fictieboeken lange reizen maakte door Afrika, de Arabische wereld, Oost-Europa en Azië, is de 26ste auteur, en pas de tweede vrouw na Kristien Hemmerechts in 2008. 'In mijn herinnering deed ik er regelmatig aan mee, maar dat kan helemaal niet want ik ben vaak op reis. Maar die gedachte heb ik omdat het Dictee in onze familie een traditie is. Van mijn vader weet ik zeker dat hij geen enkel Dictee heeft gemist. Na afloop belden we elkaar en bespraken we opgewonden onze fouten. Hij vond correct spellen bijzonder belangrijk.'

Ik probeer altijd foutloos te spellen, ook in e-mails. Als de etalage niet goed is verzorgd, hoe is het dan van binnen?

Uit eigen ervaring weet Lieve Joris dat dat niet vanzelfsprekend is, ook al doe je nog zo je best. 'Bij mijn uitgever heb ik een fantastische copy-editor. Echt heel knap wat zij allemaal weet. Mij lukt dat niet. Al probeer ik altijd foutloos te spellen, ook in e-mails. Als de etalage niet goed is verzorgd, hoe is het dan van binnen?'

Ze weet nog maar nauwelijks dat ze het Dictee zal schrijven, maar de woorden 'tuimelen al door mijn hoofd. Ik wil er gauw aan beginnen. In oktober en november ben ik veel weg'. Ze verwacht niet een foutloze concepttekst in te leveren bij de organisatie. 'Ik zal hem controleren, maar zeker markeren waar ik twijfel. Het Dictee is een les in bescheidenheid, zowel voor de deelnemer als voor de schrijver.'

Het Groot Dictee, georganiseerd door de Volkskrant en de NTR, wordt op zaterdag 19 december uitgezonden op NPO2. Juryvoorzitter is Annemarie Jorritsma, oud VVD-minister en burgemeester van Almere.