De camerabril van Rambam kon maximaal negentig minuten filmen
De camerabril van Rambam kon maximaal negentig minuten filmen ©

Het gebruik van een verborgen camera door Rambam botst met het recht op privacy

Met het omdraaien van een paar d's en t's heb je een dyslexieverklaring te pakken. Bij De Succesfactor bleken 'prijzen' voor beste bedrijven te koop, waarna het RTL-programma van de buis werd gehaald. Koos van Dijk, de voormalige manager van Herman Brood, strooit met echtheidscertificaten voor schilderijen van zijn oude cliënt.

Deze opsomming is bij lange na niet uitputtend. Het tv-programma Rambam toonde allerlei vormen van zwendel aan, die vervolgens met behulp van de verborgen camera op televisie te zien waren. Bij de uitzending van vanavond, over ontgroeningen bij studentencorpora, was dat een flinke klus, zegt Geert Oostveen, productieleider van Rambam. 'Het was moeilijk om jongeren te vinden die bereid zijn een ontgroening te lopen terwijl ze helemaal niet bij een vereniging willen.' Uiteindelijk worden ze gevonden onder aanmeldingen voor de BNN-Vara-talentendag.

Ook de verborgen camera leverde problemen op. 'Normaal plaatsen we een knoopcamera op een overhemd, maar je wordt bij zo'n ontgroening helemaal gestript, dus dat kon niet', aldus Oostveen. 'Uiteindelijk hebben we de 'feuten' een bril met camera opgezet die voor negentig minuten opnames kon maken.'

Je kunt je afvragen wat het gemeenschappelijk belang is van een aantal studenten die slecht worden behandeld

Mark Deuze

Mag dit wel? Het gebruik van de verborgen camera botst met het recht op privacy. Volgens Mark Deuze, hoogleraar mediastudies aan de Universiteit van Amsterdam, moet aan twee voorwaarden worden voldaan. 'Eén: er moet sprake zijn van een misstand die het gemeenschappelijk belang aangaat. Twee: de misstand kan alleen met verborgen camera aan het licht komen.'

Volgens Deuze voldoet de uitzending van Rambam niet aan die criteria. 'We weten al dat deze misstanden voorkomen. Bovendien kun je je afvragen wat het gemeenschappelijk belang is van een aantal studenten die slecht worden behandeld.' Media-ethicus Huub Evers onderschrijft die lezing. 'Ik zou dit geen misstand willen noemen die het gemeenschappelijk belang aangaat. Dan heb je het volgens mij over ernstig lichamelijk letsel, levensgevaar of een grote fraude.'

Rambam reageert: 'Na incidenten vorig jaar hebben verenigingen gedragscodes opgezet en is beterschap beloofd. We wilden onderzoeken of daar gevolg aan is gegeven. Volgens ons is wel degelijk sprake van misstanden die het maatschappelijk belang aangaan.'


De undercoverreportage van Rambam

Dit is vanavond te zien in Rambams undercoverreportage over ontgroeningen. Nooit eerder kon een journalistiek programma zo uitgebreid stiekem filmen bij ontgroeningen. Wat is er te zien op de beelden van Rambam?

Gaat de uitzending van Rambab het corps veranderen? Na nieuwe beelden van ontgroeningsexcessen draaien universiteiten en hogescholen studentencorpora de duimschroeven verder aan. Maar zal het helpen?