Facebook gaat lokaal belasting betalen. Gaat het bedrijf nu ook meer geld afdragen?
© AFP

Facebook gaat lokaal belasting betalen. Gaat het bedrijf nu ook meer geld afdragen?

Facebook kiest voor de fiscale vlucht naar voren en gaat lokaal belastingen betalen. Of de Amerikaanse multinational hierdoor ook meer geld zal afdragen aan de fiscus - of dat er vooral sprake is van slimme PR - blijft onzeker.

Facebook is de eerste internetgigant die onder druk van publieke verontwaardiging en dreigend overheidsingrijpen haar belastingstrategie aanpast. De afgelopen jaren ontweek het bedrijf de belastingen door haar wereldwijde advertentie-inkomsten naar het internationale hoofdkantoor in Ierland te sluizen. In die structuur gaat nu het mes. Vanaf 2019 zal het technologiebedrijf vaker lokaal belasting gaan afdragen, dus op de plek waar de advertenties daadwerkelijk worden verkocht. Concreet gaat het om enkele tientallen landen waar Facebook een kantoor heeft, waaronder Nederland, Duitsland en Frankrijk.

De nieuwe structuur 'zal voor meer transparantie zorgen naar overheden en beleidsmakers toe', kondigde de financiële topman van Facebook, Dave Wehner, dinsdag aan. De druk op de Amerikaanse multinational om paal en perk te stellen aan haar belastingontwijking is groot. Duitsland en Frankrijk schermen met een speciale, Europese miljardenbelasting voor internetreuzen als Facebook. Enkele maanden geleden legde de Europese Commissie concurrent Amazon al een naheffing op van 250 miljoen euro. Ook Apple moet 13 miljard euro betalen omdat haar extreem lage Ierse belastingafdracht beschouwd wordt als illegale staatssteun.

Of de nieuwe belastingstrategie de landen waar Facebook actief is ook daadwerkelijk veel gaat opleveren, valt onmogelijk te zeggen

Meer transparantie

Nederland nét geen belastingparadijs

Vier jaar geleden bepaalde de Tweede Kamer nog dat Nederland géén belastingparadijs genoemd mag worden. Daar blijkt een fors deel van het Europees Parlement anders over te denken. Niet alleen de linkse partijen steunden woensdag een motie van Europarlementariër Paul Tang (PvdA) om Nederland, samen met Ierland, Malta en Luxemburg, toe te voegen aan de gloednieuwe zwarte lijst van belastingparadijzen. Ook de Duitse christendemocraten gingen overstag. Omdat de stemmen staakten – 327 vóór, 327 tegen – werd het plan uiteindelijk toch verworpen.

De nieuwste maatregel van Facebook heeft veel weg van de stap die zij eerder al zette in Groot-Brittannië. In 2014 bleek het bedrijf slechts 4327 pond (omgerekend minder dan 5000 euro) kwijt te zijn aan de Britse fiscus. Na ophef hierover, plus een dreigende nieuwe belasting om dit soort misbruik te voorkomen, besloot Facebook het roer om te gooien. Voortaan wordt de advertentieomzet van grote Britse klanten als Unilever en Tesco niet langer doorgesluisd naar Ierland.

Of de nieuwe belastingstrategie de landen waar Facebook actief is ook daadwerkelijk veel gaat opleveren, valt onmogelijk te zeggen. Op papier lijkt het simpel. Het afgelopen kwartaal brak de mondiale omzet van het platform voor het eerst door de grens van 10 miljard dollar (8,5 miljard euro). Het leeuwendeel van haar inkomsten komt uit de advertenties waarmee wereldwijd ruim 2 miljard gebruikers bestookt worden. Maar de moeilijkheid zit hem in het vaststellen van de winst waarover Facebook uiteindelijk belasting moet afdragen. Bedrijven hebben diverse mogelijkheden om dat bedrag kunstmatig te verlagen. 

Facebook doet dat onder meer door het Ierse hoofdkwartier torenhoge royalty's te laten betalen aan een aparte holding. Dat zijn bijvoorbeeld vergoedingen voor het gebruik van de technologie van Facebook. Na aftrek hiervan blijft er weinig winst over, met als gevolg een buitengewoon bescheiden belastingaanslag.