Discussie over een iconische foto, De Speld en jonge Chinese beleggers
© Judith Baas

Discussie over een iconische foto, De Speld en jonge Chinese beleggers

De week van hoofdredacteur Philippe Remarque.

Voorpagina

Ik denk dat op alle krantenredacties in Europa woensdag hetzelfde gesprek werd gevoerd boven de aangrijpende beelden van het verdronken jongetje: hoe zetten we dit in de krant? Ook wij zaten in het hokje van de plaatsvervangend hoofdredacteur naar de pijnlijke prints te staren, probeerden onze eigen gevoelens te negeren en als krantenmakers te denken. Zo'n schokkend beeld op de voorpagina? Dat wilden de meesten de lezers niet aandoen.

Zoals me in januari al bleek toen we zelf expliciet niet op de voorpagina wilden zeggen dat we Charlie waren, maar voor onze verslaggeversrol kozen: de Volkskrantchefs en -redacteuren die over deze beslissingen meepraten, zijn van nature afkerig van statementjournalistiek en effectbejag. We zagen onmiddellijk dat deze foto, juist op het moment dat in Europa de stemming omslaat over de vluchtelingen, een grote symbolische waarde zou krijgen. Maar het was ook al bijna een actieposter, zei iemand, zaten we niet dicht tegen kitsch aan als we die groot op de 1 zouden zetten? En wat zeiden we ermee? Dat we de vluchtelingencrisis een urgent probleem vinden? Dat laten we al de hele zomer zien.

We kozen er uiteindelijk voor de foto binnenin te brengen, niet de close-up maar de variant met de Turkse hulpverlener, die volgens sommigen overigens nog harder was. Veel kranten kozen de foto waarop de man het kind wegdraagt en het gezicht van het jongetje niet te zien is.

Ook ik ben van de nuchtere school. Maar om eerlijk te zijn, ben ik dit keer achteraf niet zeker van mijn beslissing. Onze chef foto, die niet bij de discussie was, zei de volgende dag dat ik niet had moeten luisteren en voor het icoon had moeten kiezen, net als de Volkskrant deed toen Pim Fortuyn was vermoord en we zijn dode lichaam in het Mediapark over acht kolom op de voorpagina lieten zien. Sommige beelden zeggen meer dan woorden kunnen.

Schizofreen

Daar komt bij dat wij enigszins schizofreen hebben gehandeld. Want op onze website hebben we de foto woensdag wel onmiddellijk gebracht, met de wereldwijde reacties in tweets en foto's erbij. Terwijl wij discussieerden over de papieren krant, werd dit het meest gedeelde Volkskrantbericht ooit. De foto kwam alleen via onze Facebookpagina op de tijdlijn van ongeveer anderhalf miljoen mensen terecht. Ook hebben we de volgende dag in de krant uitgebreid aandacht besteed aan het iconische karakter van de foto.

Ik kan u melden dat de meningen ter redactie drie dagen later nog steeds verdeeld zijn. Het eindoordeel laat ik aan u. En lees even het spoofbericht 'Dit iconische staafdiagram gaat de wereld over' van de Speld na, vrijdag achter op ons V-katern. Daarin nemen Diederik Smit en Jochem van den Berg de publieksbehoefte aan een sprekend beeld van een tragedie fijntjes op de hak.

De vluchtelingenstroom die ons nu zo overvalt hadden we al jaren kunnen zien aankomen. Onze correspondent in Beirut Remco Andersen heeft de Syrische burgeroorlog en de vluchtelingen in Libanon en Turkije vanaf het eerste uur beschreven. Voor de zaterdagbijlage Vonk schreef hij deze scherpe analyse: omdat Europa bang was voor aanzuigende werking, deden we jarenlang niets. Struisvogelpolitiek, want nu komen de vluchtelingen alsnog, en het is nog lang niet afgelopen.

Wat u beslist niet mag missen: het interview met PvdA-voorzitter Hans Spekman door Frénk van der Linden en Pieter Webeling in onze zaterdagkrant. Je krijgt door de ontroerende verhalen over de armoede in zijn jeugd veel meer zicht op wie Spekman is. Maar zijn oproep aan de PvdA om linksaf te slaan en de confrontatie te kiezen met coalitiepartner VVD gaat niet helpen, denkt chef politiek Raoul du Pré. Beter om te beseffen dat Diederik Samsom, die zijn nek heeft uitgestoken en het land heeft helpen hervormen, toch niet meer de juiste lijsttrekker is voor de PvdA, schrijft hij in zijn commentaar.

Marije Vlaskamp

Wij hebben in China een correspondente, Marije Vlaskamp, die er al lang woont, de taal goed spreekt en ingeburgerd is. Ze komt daardoor heel dicht bij de Chinezen en weet dat levendig op te schrijven. In haar verhalen over de grote verplaatsing rond Chinees nieuwjaar, of onlangs uit het dorp van de in Tianjin omgekomen brandweerlieden, ontmoeten we Chinezen die we nooit aan het woord horen. Ik vind dat fascinerend. Deze week stond ze in de krant met een analyse van de grote parade en mooie reportages: uit een herdenkingspark waar acteurs de overwinning op de Japanners naspelen en uit de grensstad Heihe bij Rusland. Maar het meest verraste ze me dinsdag, met jonge Chinezen die op de beurs beleggen en nu in zak en as zitten. Neem de 27-jarige ambtenaar Zhao. Vijf tot zes uur van de ambtelijke werkdag gaat op aan de beurs, schept hij op: 'Wij hebben natuurlijk inside informatie. Wij weten alles over het overheidsbeleid, dat helpt bij onze strategiebepaling.'

Als uitsmijter kan ik u een geestig verslag aanraden dat Margot Pol van onze Magazineredactie maakte van haar zoektocht, tegen het nogal sombere decor van IJsland, naar de echte IJslandse trui.