'Vrouwen moeten geen imitatiemannen worden'

Interview Arianna Huffington

Vandaag werd bekend dat Arianna Huffington stopt als directrice van the Huffington Post. In 2014 sprak zij een uur lang met de Volkskrant tijdens een openhartig interview.

Ze heeft geld én invloed maar sinds een burn-out in 2007 houdt ze er een heel andere definitie van succes op na. Arianna Huffington, baas van de online krant die haar naam draagt, maakt 60 minuten vrij voor een persoonlijk gesprek. 'Gefeliciteerd met je dochter.'

Of ze er nu naar streeft de nieuwe Dalai Lama te worden, nadat het niet is gelukt de nieuwe Obama te zijn? Arianna Huffington is niet geamuseerd: 'That is such a silly question, if you don't mind. Aan die vraag merk ik dat jij de wereld echt indeelt volgens de twee conventionele maatstaven van succes: geld en macht. Aan de top staan, of het nu gaat om politiek of spiritualiteit. Maar daar gaat het niet om in het leven. Het punt dat ik maak is juist dat iedereen uniek is. Het gaat erom de beste versie van jezelf te zijn.'

Het is een heerlijke boodschap, maar vergeef me deze vraag aan de vrouw die door haar levensloop sterk de indruk wekt niet vies te zijn van geld en macht (al zegt zij liever: invloed). Thrive ('floreer') heet het nieuwe boek van Arianna Huffington, in het Nederlands vertaald als Het nieuwe succes. Ze heeft het daarin over the third metric, de 'derde maatstaf' waarmee ze succes wil definiëren. Die bestaat uit vier componenten: welzijn, wijsheid, verwondering en vrijgevigheid. Heel andere graadmeters dus dan die goeie, ouwe, achterhaalde als geld - check, in het geval van mediamagnaat Huffington, die haar nieuwssite The Huffington Post in 2011 voor 315 miljoen dollar verkocht aan het Amerikaanse internetbedrijf AOL en is aangebleven als hoofd. De tweede, macht, zit ook wel snor bij de vrouw die door TIME Magazine werd uitgeroepen tot een van de honderd invloedrijkste mensen op aarde. Maar, zegt ze, wat is succes als je jezelf terugvindt in een plas bloed op de vloer van je kantoor, omdat je bent ingestort door uit-putting?

CV   Arianna Stassinopoulos 

15 juli 1950 Geboren in Athene
1966 Economie, Cambridge
1973 Eerste boek: The Female Woman
1981 Biografie over Maria Callas
1986 Huwelijk met Michael Huffington
1998 Wekelijks radioprogramma Left, Right & Center in Los Angeles.
2000 Boek: How to overthrow the government
2003 Kandidaat voor het gouverneurschap van Californië
2004 Begint weblog Arianna online
2005 Medeoprichter The Huffington Post
2007 Boek: On becoming fearless... in love, work and life
2011 AOL koopt The Huffington Post
Arianna Huffington heeft twee dochters en woont afwisselend in Los Angeles en New York.

Ze vertelde het verhaal gisteren nog aan Oprah, twee dagen geleden deed ze het in de talkshow van Ellen DeGeneres. En vandaag, in haar van kussens, rozen en porseleinen theeservies voorziene werkkamer op de New Yorkse redactie van The Huffington Post, vertelt ze het nog een keer: het begin van haar boek was een burn-out. En een wake-upcall, noemt ze het ook. In april 2007 duikelde ze van vermoeidheid van haar stoel, stootte haar hoofd tegen een hoek van haar bureau, brak haar jukbeen en scheurde haar oogkas - 'en toen kwamen de vragen waarin ik altijd al was geïnteresseerd, maar die ik door tijdgebrek had weggeduwd: wat is een goed leven? Hoe definieer je succes?'

Kijk om je heen en je zou zomaar kunnen geloven dat dit het is: twee gigantische verdiepingen op Broadway vol redacteuren, allemaal bezig met het levenswerk van de vrouw die in 2005 een weblog begon dat inmiddels een imperium is; internationale edities in meer dan tien landen, gevuld door achthonderd vaste medewerkers en duizenden columnisten, 'burgerbloggers' en beroemd-heden die hun bijdragen gratis leveren. Huffington heeft de journalistiek voorgoed veranderd, klinkt het, met een nieuwssite die louter draait op reclame-inkomsten, maar wél een Pullitzerprijs wint met een serie over Amerikaanse oorlogsveteranen. Zelf schrijft ze nog geregeld bijdragen - over de economische situatie in Griekenland, over liefde voor dieren - op de overwegend progressieve site, die door de geestige koppen en de fikse hoeveelheid lifestyle- en entertainmentnieuws menigeen deed verzuchten: voor het eerst is links leuk om te lezen.

Een assistent geeft een rondleiding langs de tv-studio op de redactie, de massagetafels, de keuken met gezonde snacks en de nap rooms, waar redacteuren een tukje kunnen doen, alvorens Huffington - 'Ze komt nu naar boven', zegt haar assistent - om kwart over tien de redactievloer op komt. Ze is 63 en fabuleus: een strakke, zwarte broek om de getrainde billen, een flinke laag make-up, het dikke, geblondeerde haar onberispelijk geföhnd. Allerhartelijkst is ze ook: 'Gefeliciteerd met je dochter', zegt ze - ze heeft eerst navraag gedaan om een 'personal connection' te kunnen maken met de journalist die haar bezoekt en ze heeft gehoord dat ik in New York ben, terwijl mijn jongste thuis haar verjaardag viert. 'I loved your interview with Brené Brown', zegt ze ook; een eerder interview van me met een Amerikaanse schrijfster van zelfhulpboeken, dat ze heeft laten vertalen ter voorbereiding op het gesprek. Het is een compliment, maar ook een waarschuwing: met deze vrouw valt niet te spotten, zo blijkt ook als tegelijk met mijn opnameapparaatje haar assistent het hare aanzet.

Ik vraag haar naar de periode rond de val en de plas bloed. Had ze last van de angsten of depressies waarmee een burn-out doorgaans gepaard gaat? Is ze een tijd thuis geweest om te herstellen? Lachje: 'Nee, angst is nooit een probleem geweest, ik ben altijd heel gelukkig geweest met wat ik doe. Van mijn moeder heb ik optimisme meegekregen en een rotsvast vertrouwen in het leven, hoeveel uit-dagingen er ook zijn. Het was echt een fysieke burn-out, geen emotionele. Ik moest die dag bij een lunch aanschuiven over vrouwenkwesties en ik ben gegaan. Mijn gezicht was gezwollen en ik had een donkere bril op, ik zag eruit alsof ik in elkaar was geslagen. Maar ik vond het belangrijk erover te praten, om te laten zien waarom dit was gebeurd met mij. Het was een signaal dat ik dingen moest veranderen in mijn leven.'

Wat heeft u veranderd?

Het is een boodschap die ze sindsdien met gevoel voor oneliners (en humor) continu herhaalt: sleep your way to the top

'Ik ben begonnen met slaap. Van vier à vijf uur per nacht ben ik naar zeven à acht uur gegaan. Ik was vergeten hoe het voelt om helemaal uitgerust te zijn.'

Het is een boodschap die ze sindsdien met gevoel voor oneliners (en humor) continu herhaalt: sleep your way to the top. Doodvermoeide mensen kunnen geen goede beslissingen nemen. Ontspan, zegt ze ook, relativeer, boor je innerlijke wijsheid aan, mediteer, zet je smartphone eens uit, beweeg en gééf - geven maakt gelukkig, er is wetenschappelijk bewijs voor. De werkvloer bij The Huffington Post is erop ingericht: iedereen doet er drie dagen per jaar betaald vrijwilligerswerk en voor iedere dollar die een werknemer uitgeeft aan een goed doel, doet het bedrijf er een bij. Er zijn meditatie-, yoga- en ademhalingslessen, slaapkamers ('Die heb je gezien?') en het e-mailbeleid schrijft voor dat van werknemers niet wordt verlangd dat ze hun mail beantwoorden als hun dienst erop zit. Dit alles geldt als tegenwicht voor het hectische, Amerikaanse leven dat Huffington beschrijft in haar boek. Werken staat daarin centraal, 24 uur per dag; niemand lijkt ooit van zijn kinderen te genieten of überhaupt ooit te ontspannen. Op mijn suggestie dat het in Nederland toch anders is, zegt ze: 'Het is geen kwestie van in welk land je woont. In Duitsland is burn-out benoemd als nationaal probleem, in Zuid-Korea is de stress zo groot dat er veertig zelfmoorden per dag zijn. Het is een wereldwijd probleem dat culturen zijn georganiseerd rond geld en macht. Daardoor missen we de zin van het leven. Daarom definieer ik die derde maatsaf: welzijn, wijsheid, verwondering over het mysterie van het leven. Als dat in Nederland allemaal al is bereikt, is dat fantastisch. Is iedereen er verbonden met zijn eigen wijsheid? Is there a lot of giving in Holland? Nee? Dan ontbreekt er iets. De zin van het leven is groter dan je eigen welzijn en dat van je gezin.'

U bepleit een derde feministische golf.

'Ja. De eerste ging over stemrecht, de tweede over gelijke kansen, over vrouwen naar de top. Nu zíjn er vrouwen aan de top en nu willen we de wereld veranderen, want het werkt niet zoals het door mannen is georganiseerd.'

Zijn vrouwen betere mensen?

'Niet als ze imitatiemannen worden, als ze meegaan in de competitie tot aan een burn-out. Het werkt ook niet meer, het mannelijke model met een koning aan de top die bevelen uitdeelt. De toekomst is samenwerking, de leider in het midden, zorg en creativiteit. Een hoop geweldige mannen doen dat trouwens ook. Er zijn nogal wat CEO's uit de kast gekomen; niet dat ze homo zijn: ze mediteren. Jeff Weiner van LinkedIn praat over meelevend leiderschap. Er is een grote verandering gaande richting vrouwelijke waarden.'

Uw eerste boek, The Female Woman uit 1973, een reactie op Germaine Greers The Female Eunuch, werd beschouwd als een anti-feministisch boek. Dit is nogal een ander geluid.

'In feite was dat helemaal geen anti-feministisch boek. Het gaat exact over waar we nu zijn: respect voor de keuzes van vrouwen. Het was een andere tijd toen, het feminisme verheerlijkte de carrièrevrouw met haar attachékoffertje. Ik betoogde: als een vrouw thuis wil blijven om voor haar kinderen te zorgen, verdient dat evenveel respect.'

Toen Arianna Stassinopoulos, zoals ze toen nog heette, dat boek schreef, was ze 23 en net zo ambitieus als vastbesloten om te trouwen en kinderen te krijgen. Ze was in Griekenland opgegroeid; haar vader was journalist, begon steeds kranten waarmee hij ook steeds weer failliet ging, dronk, gokte en zat achter de vrouwen aan. Haar ouders scheidden toen ze 11 was. Sinds die tijd woonde ze in een flat in Athene met haar moeder - haar rolmodel - en haar zus. Er was weinig geld, maar er waren des te meer aspiraties; Huffington vertelt graag hoe haar moeder haar laatste gouden oorbellen verkocht om school voor haar dochters te betalen. Toen Arianna op haar 16de van Cambridge droomde, omdat ze er een plaatje van in een tijdschrift had gezien, zei haar moeder dan ook simpelweg: we gaan uitzoeken hoe je daar komt. 'Mijn moeder zei altijd: probeer het. Mislukken is niet het tegenovergestelde van slagen, het is een stap op weg naar slagen.'

Moeder en dochter vestigden zich in Engeland, waar Arianna een beurs kreeg en, ondanks haar 'dikke, vette Griekse accent' dat ze tot op de dag van vandaag heeft, de eerste buitenlandse voorzitter werd van debatclub Cambridge Union. In die hoedanigheid kwam ze op tv. In een muziekquiz onder meer, waar ze de door haar zeer bewonderde en twee keer zo oude TIME-columnist Bernard Levin ontmoette, die haar voor een etentje vroeg. Ze schreef later: 'De hele week bereidde ik me voor. Ik bracht mezelf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen in Noord-Ierland, in de Sovjet-Unie en van de nieuwste Wagner-opnames.'

Ze kregen een relatie die tien jaar zou duren. Ondanks het feit dat Levin haar 'grote liefde' was, verbrak Huffington de relatie volgens eigen zeggen omdat hij haar niet ten huwelijk vroeg en geen kinderen wilde. Daarop verhuisde Huffington naar New York, weer met moeders aan haar zij. Binnen de kortste keren verkeerde ze er in de hoogste kringen. Door een vriendin - Ann Getty, vrouw van Gordon Getty, door Forbes destijds uitgeroepen tot de rijkste man van Amerika - werd ze voorgesteld aan olietelg Michael Huffington, ook goed voor miljoenen. Ze trouwden in 1986, scheidden in 1997 - waarna Huffington openbaarde dat hij homo is - en kregen twee dochters, Christina en Isabella, nu 24 en 22. In 1994 ging Republikein Michael Huffington op voor een zetel in de Amerikaanse senaat, met een campagne waarin hij 30 miljoen dollar pompte. Uit die tijd stamt een ongemeen scherp stuk in Vanity Fair waarin Arianna wordt beschreven als de aanjager van zijn - conservatieve - politieke carrière en een ongebreideld eerzuchtige vrouw die warme banden onderhoudt met een omstreden new-agegoeroe en zich laat voorstaan op liefdadige werken die ze slechts sporadisch uitvoert en alleen met een tv-ploeg in haar kielzog. 'Ze houdt, net als ik, van machtige mensen', zegt vriendin Lynda Resnick in een milder, maar evengoed kritisch artikel in The New Yorker in 2008.

Na haar scheiding deed Arianna zelf een gooi naar een politieke loopbaan; als kandidaat voor het gouverneurschap van Californië nam ze het op tegen Arnold Schwarzenegger. Ze was toen al van haar Republikeinse geloof gevallen en een stuk naar links opgeschoven, hetgeen haar op de beschuldiging kwam te staan dat ze net zo makkelijk van politieke overtuigingen verandert als van kleren. Feit is dat Huffington er altijd al progressieve standpunten op na hield in sociale kwesties: vóór homorechten, vóór vrije keus tot abortus, tegen vrij wapenbezit. Haar politieke carrière strandde en ze schreef enkele boeken voor ze in 2005 begon met The Huffington Post. Vanuit huis, in Los Angeles, waar ze met haar nooit van haar zijde geweken moeder woonde - tot die in 2000 overleed - en met haar zus Agapi.

Was u zo ver gekomen als u vanaf het begin uw eigen adviezen had opgevolgd uit uw boek: relativeer, ontspan, werk is niet zaligmakend?

Die vraag stelde Oprah me gisteren ook

Glimlach: 'Die vraag stelde Oprah me gisteren ook. Ik zou zeker net zo ver zijn gekomen, alleen met minder stress.'

U had uw carrière dan wellicht minder belangrijk gevonden.

'Ik ben niet tegen geld en macht slash invloed, het gaat me erom ook die andere waarden te integreren. Ik zeg tegen niemand dat je als een monnik in de woestijn moet gaan leven - sommigen doen het en dat is geweldig, maar de meeste mensen blijven gewoon aan het werk. Alle research toont aan dat je creatiever bent en meer bereikt als je goed voor jezelf zorgt. Sinds mijn wake-upcall gaat het beter dan ooit met The Huffington Post, het is niet zo dat ik zeg: het maakt me niet uit of we wereldwijd uitbreiden, als ik maar gezond ben. Het gaat wel met minder stress.'

Waar had u stress van, voor die tijd?

'Zorgen over de toekomst. Of we zouden overleven met The Huffington Post. En op het persoonlijke vlak: ik kreeg een miskraam toen ik 36 was, had mijn eerste kind pas op mijn 38ste. Ik heb me lang zorgen gemaakt of ik wel moeder zou worden. Als ik in praktijk had gebracht wat ik in mijn boek schrijf, had ik meer vertrouwen gehad in hoe het leven zich ontvouwt.'

Hebt u ergens spijt van? Wat zou u nu anders doen?

'Ik zou meer slapen, meer mediteren, de simpele dingen die je dagelijks herinneren aan wat het doel van het leven is. Maar ik heb nergens spijt van. We maken allemaal onze eigen reis.'

Uw oudste dochter bracht in 2013 naar buiten dat ze zeven jaar aan cocaïne verslaafd was. Wat deed dat met u?

'Het eerste wat ik voelde toen ze me belde en zei: 'Mama, ik krijg geen adem', was pure angst. Je kunt je voorstellen hoe ik me voelde tijdens de rit van New York naar New Haven waar ze was opgenomen op de afdeling spoedeisende hulp. Toen ze eenmaal oké was, voelde ik veel dankbaarheid voor wat er wel was: ze wilde beter worden, ze heeft een liefhebbende familie om zich heen. Ze is nu twee jaar afgekickt, afgestudeerd aan Yale en ze werkt bij een mediabedrijf in Los Angeles.'

U zei in een interview: mijn dochters zijn mijn grootste succes. Als een van hen dan zo ongelukkig blijkt, voelt dat als falen? Voelde u zich schuldig?

'Natuurlijk heb ik me afgevraagd: wat had ik anders kunnen doen? Welke signalen heb ik gemist? Maar je weet het: verslaafden zijn er goed in te verhullen wat er aan de hand is. Ze zegt zelf dat ze altijd onvoorwaardelijke liefde heeft ondervonden. Ook van mijn moeder, die altijd bij ons woonde, dat is erg belangrijk voor haar geweest. Ze heeft veel pijn gehad van de scheiding, dat vind ik moeilijk, want wij ouders namen die beslissing en je wilt je kind beschermen tegen pijn. Maar ik kijk naar waar ze nu is is. Het is een zegen dat ze met haar verslaving heeft afgerekend, we hebben er allebei van geleerd. Ik focus op het heden.'

Als thuiswerkende moeder is ze er altijd geweest voor haar dochters zegt ze, al was ze met haar hoofd misschien te veel bij haar werk. Maar het heeft weinig zin daarbij stil te staan.

'Als kind was ik erg perfectionistisch. Ik werkte ongelooflijk hard en ik ging altijd voor een tien. Het problematische daarvan was dat ik heel streng was voor mezelf. Dat is veranderd. Ik heb geleerd aan mijn innerlijke criticus minder belang te hechten.'

Bent u van kind af aan ambitieus geweest? Waar kwam die drive om gezien te worden vandaan?

'Het had altijd te maken met dingen waarvan ik hield: debatteren, schrijven over onderwerpen die me interesseerden. Het was niet zo dat ik dacht: wat kan ik doen om te worden opgemerkt? Laat ik eens een boek schrijven. Ik vond dat ik wat te zeggen had en ik dacht: ik ga er hard voor werken om dat zo goed mogelijk te doen.'

Zou u nog in de politiek hebben gezeten, denkt u, als u gouverneur van Californië was geworden?

'O, dat is zo'n hypothetische vraag. Er zou zeker geen Huffington Post zijn geweest; het was een mislukking die leidde naar success. Daar gaat mijn hele boek over: van alle ervaringen leer je, ook van de negatieve. Het was een publiek falen, maar door mijn moeder ben ik heel veerkrachtig geworden, ik sta altijd weer op. Het is niet best als je je volledig identificeert met je publieke persona. Kijk naar wat er is gebeurd met L'Wren Scott, de vriendin van Mick Jagger: ze heeft zelfmoord gepleegd omdat ze zich zo schaamde voor de schulden die ze had. Het zou niet zo belangrijk moeten zijn hoe anderen over je oordelen. Daar moeten we van af.'

Hoe reageerde u zelf toen er negatieve verhalen over u gingen in de media?

'Alles wat er gebeurt in je leven, goed of slecht, helpt je om dichter bij de essentie te komen van wie je bent.'

Dat klinkt wel erg onthecht. Reageerde u destijds ook zo stoïcijns?

Alles wat er gebeurt in je leven, goed of slecht, helpt je om dichter bij de essentie te komen van wie je bent

'Toen? Toen was het pijnlijk om zo verkeerd te worden neergezet. Maar waarom is het interessant hoe ik toen reageerde? Wat ik zeg, is dat het leven een leerschool is en ik me ontwikkel als mens. Zeg, we hebben nog twee minuten. Ik moet naar een meeting. Mail me gerust als je nog vragen hebt.'

Feit is dat we op 49 minuten zitten van het afgesproken uur. Het is duidelijk dat Arianna Huffington er niet veel voor voelt nog langer in het verleden te graven, dus stel ik een vraag over de toekomst, over de veranderingen die op til zijn in de wereld, volgens de boodschap in haar boek.

U zegt: we staan aan de vooravond van een nieuw tijdperk. Ziet u daarin een rol weggelegd voor uzelf?

'Nou, het feit dat ik er een boek over schrijf, betekent wel dat ik het belangrijk vind dat we anders gaan leven, ja. Het is niet alleen een persoonlijk verslag. Ik heb vijf pagina's voetnoten toegevoegd met wetenschappelijke onderbouwing, het is niet zomaar een new agy leest-zo-lekker-wegboekje. Ik heb iets te zeggen dat werkelijk effect kan hebben op het leven van mensen. Ik hoop dat ze het ontvangen, maar het is ook wijsheid te weten dat ik dat niet in de hand heb.'

Dit is het moment in het interview dat ik de Obama/Dalai Lama-vraag stel, waarop Huffington geprikkeld reageert. Ik herformuleer mijn vraag, leg uit dat je het vaker ziet bij topmensen: na het geld en de macht, komt de wil om 'het verschil' te maken in de wereld.

Geldt dat ook voor u?

'Het is niet waar dat het na het geld en de macht komt, er zijn miljoenen jonge mensen in de wereld die het verschil willen maken zonder geld of macht. Sociaal entrepreneurschap is een relatief nieuw fenomeen. Ken je de website etsy.com? Er zijn een heleboel mensen die een goede baan en een goed salaris opgeven om creatief te zijn met een ambacht waar ze van houden.'

Met alle respect: ik zie u niet thuis zitten om eierwarmers te breien.

'Omdat ik daar niet van hou! Maar als thuis breien je gelukkig maakt, zou daar in onze cultuur net zo veel respect voor moeten zijn als voor de CEO van een groot bedrijf. Met thuis breien is helemaal niets mis.'