Pieter van Voorst Vader (1946-2017), bestrijder van soa's, lepra en Werkman-fan
© ANP

Pieter van Voorst Vader (1946-2017), bestrijder van soa's, lepra en Werkman-fan

Het eeuwige leven

Soa- en leprabestrijder, dermatoloog en hoofd-arts in het academisch ziekenhuis Groningen, dat was de op 71-jarige overleden Pieter van Voorst Vader allemaal.

Onvermoeibaar - zelfs op de vroege zondagmorgen was hij te bellen voor advies - streed Pieter van Voorst Vader tegen soa's: seksueel overdraagbare aandoeningen. Daarbij had hij speciaal aandacht voor de zwaksten in de samenleving zoals prostituees en mensen die seksueel waren misbruikt.

Baanbrekend werk

Als dermatoloog en chef de clinique van het UMCG in Groningen vaardigde hij richtlijnen uit voor de behandelingen van soa's, zoals die voor syfilis uit in 1997. Veel van deze richtlijnen over de te gebruiken medicamenten en omgang met relaties zijn inmiddels omgezet in internationaal gebruikte protocollen. Hij richtte het soa-centrum Noord-Nederland op dat fungeerde als peilstation van geslachtsziekten.

Daarnaast deed Pieter van Voorst Vader baanbrekend werk voor de kunsten. Hij was kenner van de Groningse kunstenaar en drukker Hendrik Werkman, een van de leden van de beweging De Ploeg. 'Hij was gefascineerd door de wijze waarop een looddrukker zich had ontwikkeld tot kunstenaar', zegt zijn echtgenote Cécile van Voorst Vader.

Toen hij in het Werkmanjaar 1995 naar het Museum für internationale Buch- und Schriftkunst in Offenbach reisde, bracht hij het hele archief dat hij daar aantrof in kaart. Van Voorst Vader zette Werkmans werk op dia's en organiseerde lezingen, waardoor hij de kunst van de Groninger in Nederland grotere bekendheid gaf.

Tussentijds wist hij nog te promoveren op een andere expertise van hem, melanomen

Soa- en leprabestrijder

Van Voorst Vader, die 8 september op 71-jarige leeftijd overleed aan pancreaskanker, werd geboren in Deventer. Hij was de oudste in een gezin van vier kinderen; samen met zijn moeder zou hij zijn vader, een longarts, nareizen naar Nederlands-Indië. Na terugkeer op zijn 4de jaar vestigde het gezin zich in Utrecht en later in Eindhoven, waar zijn vader een praktijk begon. Hier ging hij ook naar de middelbare school. Hij studeerde geneeskunde aan de Universiteit van Amsterdam. Daarna werd hij huisarts en in 1978 volgde de erkenning als medisch specialist.

Na een reis over de wereld ging Van Voorst Vader werken voor de GG & GD op de SOA polikliniek aan de Groenburgwal in Amsterdam. Op 1 oktober 1980 werd hij dermatoloog en chef de clinique in Groningen. Behalve op de behandeling van soa's richtte hij zich vanaf 1985 ook op de behandeling van lepra - een andere ziekte waarop een groot taboe rust - waarvoor hij in India een cursus had gevolgd. Tussentijds wist hij nog te promoveren op een andere expertise van hem, melanomen.

De gele stickertjes die hij op papierwerk plakte, werden gekscherend 'VVV-bonnen' genoemd

Brokje magie

'Het belangrijkste is dat hij al die jaren voor generaties Groningse studenten het icoon was van de dermatologie. 'Professor' Van Voorst kenden ze allemaal. Een leerstoel heeft hij nooit bekleed, 'maar dat doet niets aan af zijn status als leermeester', schreef zijn collega, hoogleraar Marcel Jonkman van het UMCG. Hij was leermeester van zeker veertig assistenten, onder wie Jonkman zelf. Hij begeleidde zeer consciëntieus. De gele stickertjes die hij op het papierwerk van assistenten plakte, waren intern vermaard en werden gekscherend 'VVV-bonnen' genoemd.

Bij zijn pensionering in 2011 werd Van Voorst Vader benoemd tot officier in de Orde van Oranje-Nassau voor zijn verdiensten als docent, bestrijder van geslachtsziekten en als curator van het werk van Werkman.

In zijn afscheidsrede zei hij dat 'het product expertise' ook verkocht moet worden. 'In de zorgvuldigheid van werken en van omgaan met de patiënt zit volgens mij ook een brokje magie. Die magie is kostbaar en dient, Deo volente, niet opgeofferd te worden aan overheersende wetenschappelijke ambities.'