Dalai Lama preekt als vrolijke opa

'De bliksem sloeg in' toen de Belgische Riet Gobeyn een halfjaar geleden Nepal bezocht. Nu is ze vier maanden zwanger en kijkt vol trots naar de vader: een Tibetaan, gehuld in het traditionele rood-gele gewaad van boeddhistische geestelijken met grote westerse gymschoenen eronder....

De Belgische is streng rooms-katholiek van huis uit, maar dat is geen probleem. 'Christendom gaat goed samen met boeddhisme. Ik zie het als één samengesmolten religie.'Het paar staat zaterdagochtend met duizenden anderen in de rij voor het Haagse Congrescentrum. Binnen wacht hen een optreden van de Dalai Lama. Het publiek is divers en om uiteenlopende redenen gekomen.'Ik ben hier om financiële steun te geven', zegt Bob Lammertink met zijn blik op de lange rijen voor de kassa, waar een kaartje ruim honderd gulden per dag kost. Zijn grote droom is dat de boeddhisten ooit heel Tibet terugkrijgen. Lammertink, moslim, beschouwt het boeddhisme als een filosofische leer. 'Ik bid als moslim en mediteer als boeddhist. Dat bijt elkaar niet.'Twee Engelse twintigers zijn naar Den Haag gekomen om de politieke boodschap van de Dalai Lama te horen. 'Voor de vrede is hij een van de belangrijkste personen ter wereld.' Voor de paus of Ghandi zouden ze ook gekomen zijn. De jongens willen weten wat de Dalai Lama over de toekomst van Tibet en China te zeggen heeft.De Dalai Lama is politiek en geestelijk leider van het Tibetaanse volk. Hij vluchtte in 1959, nadat Tibet acht jaar tevoren door China was bezet. Sindsdien woont de Dalai Lama in ballingschap in Noord-India. Zijn geweldloze strijd voor autonomie van zijn vaderland leverde hem in 1989 de Nobelprijs voor de Vrede op.Om zich te verzekeren van steun voor zijn strijd, reist de 64-jarige Dalai Lama voortdurend de wereld rond. Dat premier Kok en minister Van Aartsen van Buitenlandse Zaken hem maandag zullen ontvangen, tekent zijn politieke status. Of Tibet daar veel mee opschiet, is de vraag. Westerse politici doen de laatste jaren grote moeite om handelspartner China niet tegen zich in het harnas te jagen.De Dalai Lama spreekt dit weekeinde niet over politiek. Wel vertelt hij hoe hebzucht ertoe kan leiden dat het ene land het andere binnenvalt. Een impliciete verwijzing naar China, dat hij het hele weekeinde niet bij naam noemt.Als de Dalai Lama zaterdagochtend met zijn les over vriendelijkheid en mededogen begint, zit de met de Belgische getrouwde Rinpoche met dertig monniken en nonnen blootsvoets op het podium, aan de voeten van de Dalai Lama. Zijn grote gymschoenen staan netjes aan de rand van het podium. Op een versierde troon, onder de afbeelding van Boeddha, zit de Tibetaanse leider. Om hem heen branden kaarsen en staan vazen vol bloemen. De zaal ruikt naar wierook. De man waar het dit weekeinde allemaal om draait, draagt hetzelfde simpele gewaad als zijn volgelingen.De Dalai Lama benadrukt altijd dat hij 'een gewone monnik uit Tibet' is. Hij hoest, krabt op zijn hoofd en doet zijn bril af om in zijn ogen te wrijven tijdens een gebed. De geestelijk leider heeft een aanstekelijke lach en doet geen moeite die in te houden. Als tijdens een gebed een van zijn monniken met een klap van het podium valt, krijgt hij bijna de slappe lach.In zijn les legt de Dalai Lama de bedoeling van het boeddhisme uit. 'De essentie is het ontwikkelen van een altruïstische houding'. Over deze en andere principes vertelt hij op de toon van een opa die zijn kleinkinderen een spannend verhaal voorleest. Het maakt veel goed in de weinig spiritueel ogende hal, met duizenden aanhangers op blauwe plastic stoelen.De geestelijk leider maakt veel grapjes tijdens de serieuze lessen. Toch slenteren de meeste bezoekers aan het eind van de dag met een vermoeide blik in de ogen naar de uitgang. Jan Bijman daarentegen is klaarwakker. Tien jaar geleden ontdekte hij zijn roeping, nu is hij monnik en heet Konchok Phuntsok. Overdag werkt hij als elektricien in Amsterdam Zuid-Oost. Thuis trekt hij het traditionele gewaad aan en bidt twee keer per dag. Hij is een van de 'zeven of acht' boeddhistische monniken in Nederland en mag dit weekeinde net als Rinpoche op het podium zitten.Tijdens de boeddhistische ceremonie op zondagochtend krijgt iedereen een slokje water om daarin negativiteit, hindernissen en tegenspoed te verzamelen. De opdracht is om het water uit te spuwen, anders slik je alle ellende in. Maar daar is het publiek te netjes voor.Op de grond spugen is niets voor Hollanders, denkt kunstenares Renée van der Fluit. Zij spuugde wel en voelt zich 'gezuiverd' na de sessie. Van der Fluit vindt het jammer dat het ritueel zo grootschalig was - er waren zesduizend mensen. Ze miste intimiteit en 'iedereen bleef zo netjes op zijn stoel zitten'.Ook twee Amsterdamse psychologiestudentes vinden de bijeenkomst te massaal.'De mensen reageren nogal ingetogen en nuchter', zegt een van hen. Ze had verwacht dat het levendiger zou zijn. 'Vorig jaar was ik in India. De Tibetaanse monniken die ik daar heb gezien, waren veel vrolijker.'