'Ongehuwd samenwonen, dat is haram!'
© Eva Roefs

'Ongehuwd samenwonen, dat is haram!'

Heel gewoon Hayat

De tante van Hayat vindt het samenwonen van haar zoon met een Nederlandse niet kunnen, en de hele familie discussieert mee.

'Mijn zusje kan de tamtam amper bijhouden op d'r WhatsApp - gelukkig heeft ze geen tentamens'

Het is hét gesprek in onze familie deze zomer: mijn neefje is met zijn vriendin gaan samenwonen. Dat kwam niet helemaal uit de lucht vallen, want die twee hebben al jarenlang een relatie. Alleen toen kon iedereen nog doen alsof z'n neus bloedde. Daar zijn Marokkanen heel goed in. Nu staan zijn ouders dan toch op hun achterste benen, want wat zullen 'de mensen' wel niet zeggen? Ongehuwd samenwonen, dat is haram! Mijn zusje kan de tamtam amper bijhouden op d'r WhatsApp - gelukkig heeft ze geen tentamens. De neefjes en nichtjes in Marokko reageren nonchalant, die willen vooral weten of het een leuk meisje is en verder of we hippe sneakers uit Nederland kunnen meebrengen. De generatie erboven, alle ooms en tantes, hebben er geen problemen mee dat het een Nederlands meisje is, maar vinden het samenwonen wel erg brutaal. Maar mijn tante hier in Nederland blijkt conservatiever: haar zoon móét met een Marokkaanse thuiskomen.

Mijn neefje denkt daar anders over. Hij is zomaar, op slag, een volwassen man geworden die zijn eigen keuzen maakt. En hij kiest voor zijn meisje. Daar begrijpt m'n tante niets van, ze blijft vasthouden aan de gedachte dat het 'met je eigen mensen beter klikt'. Wat in de praktijk niet waar blijkt, want om me heen wordt de ene scheiding na de andere uitgesproken. Ik ben even gaan googlen en wat blijkt: het echtscheidingspercentage onder Marokkanen ligt ver boven de 50 procent, sommige bronnen spreken zelfs van 66 procent. Zo leuk hebben we het dus niet met elkaar. Als redenen voor al die gebroken huisraad wordt gemeld: culturele verschillen, families die zich met het huwelijk bemoeien en 'slechte gewoonten'. Die laatste categorie komt wat mysterieus over, maar slaat op reguliere sfeerverpesters als vreemdgaan en verslavingen. Maar die eerste categorie vond ik treffend: de verscheidenheid onder Marokkanen is inderdaad erg groot. Vooral wanneer een partner uit Marokko wordt 'gehaald' of daar als kind is opgegroeid, ervaren Nederlandse Marokkanen ineens hóé Nederlands ze zelf in feite zijn. Mijn vriendinnen en ik spraken altijd over een 'verkaaste' Marokkaan als de ideale man; dat was dan weliswaar een Marokkaan met wie je taal, religie en feestdagen kon delen, maar verder had hij de Nederlandse mentaliteit. Dan begreep je elkaar tenminste. Mijn tante, in Marokko opgegroeid, is degene die cultureel verschilt van haar zoon - niet diens vriendin.

'Soms denk ik dat we het belangrijker vinden om in de ogen van anderen 'goed' te lijken, dan dat we echt proberen het te zijn'

Het is niet eenvoudig om verschillen te overbruggen tussen mensen die zo dicht bij elkaar staan. Ik begrijp mijn neefje goed. Maar ik begrijp mijn tante ook, voor wat betreft het samenwonen: dat zit simpelweg niet in haar systeem.

Al vraag ik me af wat haar het meest stoort. Die vriendin of het feit dat iedereen het nu weet. Zo openlijk in strijd leven met de regels, daar zullen 'de mensen' van alles van vinden. Soms denk ik dat we het belangrijker vinden om in de ogen van anderen 'goed' te lijken, dan dat we echt proberen het te zijn. Zolang er maar niet over je wordt gepraat, zit je gebakken. Terwijl, laten we eerlijk zijn, iedereen smokkelt. De één heeft voor het huwelijk seks met z'n vriendin, de ander roddelt. Wie zijn wij om te oordelen over anderen? Maar nu we het kennelijk zo belangrijk vinden om te weten wie welke halalpunten laat liggen, kunnen we daar vast een beter systeem voor bedenken.

Laten we een loket instellen dat witte stempeltjes uitdeelt aan lieden die geen énkele blaam treft. Bij dat loket zit een jury die kandidaten aan een streng examen onderwerpt alvorens het witte stempeltje te zetten. Dat is nog een hele klus, want de juryleden moeten het unaniem eens worden. Succes ermee. Maar als dat dan eindelijk lukt, krijg je een mooi wit stempeltje op je billen. Dat is een groot voorrecht, want alleen De Witbillers zijn bevoegd iets te zeggen over andere mensen. Let wel: vóór ze dat doen, dienen ze de broek te laten zakken om hun toehoorders te laten inspecteren of het stempeltje wel keurig wit is gebleven. Het zou namelijk zomaar kunnen dat er zelfs bij de besten onder ons weleens stront aan de knikker is.