Haring met kikkoman, garnaal en bacongruis
© Studio V

Haring met kikkoman, garnaal en bacongruis

Volkskeuken

Wat zullen we eens eten vanavond? Iedere dag in de Volkskrant een verrassend recept. Vandaag: haring met kikkoman, garnaal en bacongruis (voorgerecht voor 4 personen).

De afgelopen week had ik niet de beschikking over een keuken. Dat kun je weleens hebben, dat je zomaar opeens zonder keuken zit. Het werpt een mens terug op somber gepeins.

In zijn magnum opus Vuur en beschaving plaatst socioloog Johan Goudsblom het begin van de beschaving van de mens bij de beheersing van het vuur. In de oerscène die hem tot het boek inspireerde, bekruipt een roedel wolven een groepje mensen dat ligt te slapen rond een kampvuur. Net op tijd wordt een van de slapers wakker en gooit een brandende fakkel naar de dieren, waarbij de vacht van een van de wolven vlamvat. Huilend druipen de dieren af. De mens heeft het beest overwonnen.

Ingrediënten
4 maatjesharingen, vers van het mes
2 eetl kikkoman (sojasaus)
25 g 'knabbelbacon' (uitgebakken baconchips, supermarkt)
1 krop romainesla, in reepjes gesneden en gewassen
60 g grijze garnaaltjes
olijfolie
zwarte peper

Mijn collega Sigmund Freud dacht er net iets anders over. In Totem en taboe wordt eerst de oervader vermoord door zijn zonen. Zonder het vaderlijke gezag dreigt er bandeloosheid en geweld, omdat de zonen hun zussen willen veroveren en dus elkaars concurrenten zijn geworden. De broers komen bijeen rond het kampvuur en sluiten een pact. Zo ontstaat het verbod op incest, als een stilzwijgende afspraak om de samenleving beheersbaar te houden. De mens heeft zijn driften, het beest in zichzelf, overwonnen.

Een keuken zonder vuur is geen keuken, hooguit een werkblad om iets aan te snijden. Een week zonder keuken haalt het vuur uit de mens. De gaspit aan, de pan op het fornuis, het eerste straaltje olijfolie, ik blijk maar moeilijk zonder te kunnen.

Deze week maken we iets waarvoor we geen vuur nodig hebben. Met maatjesharing moet je niet al te veel uitspoken, is mijn stellige devies, maar de combinatie met kikkoman en bacon is toch wel heel bijzonder. Deze salade is misschien koud, maar smaakt hartverwarmend.

Bereiding

Snijd de haringen in stukjes en marineer ze 5 minuten in de kikkoman. Verpulver de knabbelbacon tot fijn gruis, hand-matig of machinaal. Maak de sla aan met wat olijfolie. Schik een hoopje sla op de borden en verdeel de haringstukjes en garnalen erover. Strooi daarna het bacongruis erover. Kruid af met een gulle draai zwarte peper. Eet er geroosterd witbrood bij, rijkelijk besmeerd met roomboter.

Reageren? volkskeuken@volkskrant.nl