In beeld

Oorlog in Oekraïne

Terwijl de wereld verwoede pogingen doet om Poetin tot inkeer te brengen, duurt de gewapende strijd in Oekraïne voort. Inwoners vluchten, schuilen of pakken de wapens op. Een verslag van de oorlog in beeld.

Maand 2

Inmiddels duurt de oorlog in Oekraïne al twee maanden. Het Russische leger heeft zich teruggetrokken uit het gebied rond de hoofdstad Kyiv en richt zich nu op de Donbas in het oosten. Daar zijn de Russen begonnen aan een grootschalig offensief, burgers grijpen de laatste mogelijkheid om het gebied te ontvluchten.

Dit overzicht wordt aangevuld

Schuilen

 

In Lviv proberen muzikanten mensen in een schuilkelder op hun gemak te stellen terwijl ze het luchtalarm afwachten. Lviv, dat dichtbij de Poolse grens ligt, wordt gezien als relatief veilig. Toch waren er meerdere Russische raketaanvallen op doelen in en rond de stad. 

Foto's Gian Marco Benedetto / Anadolu Agency via Getty Images 

Nog steeds proberen burgers belegerde gebieden te ontvluchten. Vooral voor inwoners van de havenstad Marioepol is het moeilijk om de stad te verlaten en het relatief veilige Zaporizja te bereiken.

Granaatscherven

In het militaire ziekenhuis in de stad Zaporizja worden gewonde Oekraïense soldaten behandeld. Chirurgen verwijderen granaatscherven uit hun lichamen. De scherven boren zich door de explosieve kracht van de granaat soms diep in ledematen of andere lichaamsdelen en kunnen zwaar letsel aanrichten.

Foto's Ed JONES / AFP

Als de Russen zich terugtrekken uit de gebieden rond Kyiv, ziet de wereld de verschrikkingen van de Russische bezetting. In steden als Boetsja, Irpin en Borodjanka blijken veel burgerslachtoffers te zijn gevallen. In Boetsja liggen de lichamen van burgers nog op straat, soms met de handen op de rug gebonden.

Doden

In Boetsja, een voorstad van Kyiv die wekenlang door de Russen is bezet, worden de lichamen van vele honderden vermoorde burgers gevonden. De Oekraïense overheid beschuldigt Rusland van een ‘opzettelijke slachting’ in het gebied. Sommige lichamen blijken in allerijl in geïmproviseerde massagraven te zijn gegooid. Medewerkers van begraafplaatsen moeten vrachtwagens en busjes inzetten om de lichamen te verzamelen en naar mortuaria te brengen. 

Foto's Yasuyoshi Chiba  / AFP en Chris McGrath / Getty Images

De Russen mogen zich dan terugtrekken uit het noorden van Oekraïne, om de strategisch belangrijke havenstad Marioepol wordt nog altijd flink gevochten. In de stad zitten volgens de Oekraïense overheid nog meer dan 100 duizend burgers vast.

Russen in Marioepol

Russische soldaten hebben het grootste deel van Marioepol onder controle. Ze rijden met tanks door de straten van de havenstad en inspecteren kapotgeschoten gebouwen, waaronder het theater dat op 16 maart werd geraakt door een luchtaanval. In het gebouw zouden op dat moment honderden burgers hebben gezeten. 

Foto's Alexander Nemenov / AFP en Maximilian Clarke / Getty Images

Zo’n 5 miljoen Oekraïners hebben het land inmiddels verlaten. Maar nu de oorlog voortduurt en de frontlinie maar langzaam verschuift, kiezen steeds meer gevluchte Oekraïners ervoor terug te gaan naar hun land. Enkele honderdduizenden van hen zouden inmiddels rechtsomkeert hebben gemaakt.

EHBO

Oekraïners nemen deel aan een gratis EHBO-les in de zuidelijke havenstad Odessa. Inwoners van de stad, die op een strategische locatie aan de Zwarte Zee ligt, verwachten nog steeds dat de Russen vroeg of laat zullen aanvallen. Medici geven onder meer uitleg over de omgang met een chemische aanval. 

Foto's Vladimir Shtanko / Anadolu Agency via Getty Images

Het Russische leger rukt op in de Donbas. Inmiddels voeren de Russen aanvallen uit over een breed front van 300 tot 400 kilometer. Het is een uitputtingsslag voor de Oekraïense strijdkrachten, die moeite hebben om stand te houden.

Frontline oosten

Oekraïense soldaten aan het front in de Donbas in het oosten van het land. Op een geïmproviseerde schietbaan aan het front fungeert een pop met het gezicht van de Russische president Vladimir Poetin als doel om op te oefenen.

Foto's Diego Herrera Carcedo / Anadolu Agency via Getty Images

Sinds Poetin de strijd om Kyiv (voorlopig) heeft opgegeven, komt de focus van de oorlog steeds meer op de Donbas te liggen. Het aantal Russische troepen neemt daar snel toe en de strijd verhevigt, met veel burgerdoden tot gevolg. Ook in de gebieden die de Russen hebben verlaten rond Kyiv, blijken zeker honderden burgerslachtoffers te zijn gevallen.

Dit overzicht wordt aangevuld

Raketaanval

Bij de raketaanval op het treinstation in Kramatorsk zijn volgens Oekraïense autoriteiten zeker vijftig doden gevallen. Ook raakten ruim honderd mensen gewond. Op sociale media verschijnen beelden van een van de raketten die zou zijn afgevuurd. Op de zijkant van die raket lijken de Russische woorden ‘za ditei’ te staan, wat letterlijk ‘voor de kinderen’ betekent.

Foto's door Andrea Carrubba / Anadolu Agency via Getty Images, Fadel Senna / AFP

De wereld reageert geschokt op de Russische wreedheden, die vooral in Boetsja zichtbaar worden.

Burgerdoden

In Boetsja, een voorstad van Kyiv, blijkt na terugtrekking van de Russen dat honderden burgers zijn vermoord. Ze zijn achtergelaten in massagraven of op straat, soms met de handen op de rug gebonden. De overlevenden rouwen om het verlies van hun dierbaren. Lees hier de reconstrucie.

Foto's Ronaldo Schemidt / AFP, Zohra Bensemra / Reuters, Mikhail Palinchak / EPA & Rodrigo Abd / AP

Een woordvoerder van het Kremlin en president Poetin noemt de ‘aanzienlijke verliezen’ van Russische soldaten een ‘enorme tragedie’ voor Rusland. Het was voor het eerst dat het Kremlin op die manier over gesneuvelde militairen spreekt.

Schuilkelder

Het Oekraïense leger houdt op veel plekken niet alleen stand, het weet ook gebieden terug te veroveren op de Russen. Op 26 maart kondigt Rusland aan zich te concentreren op de ‘volledige bevrijding’ van de oostelijke Oekraïense Donbas-regio. De Oekraïense president Zelenski doet er ondertussen alles aan om te voorkomen dat de aandacht voor de oorlog verslapt.

Zelenski in de Tweede Kamer

Op 31 maart spreekt de Oekraïense president Zelenski via een videoverbinding de Tweede Kamer toe. Zelenski heeft de afgelopen weken de parlementen van verscheidene landen wereldwijd toegesproken in de hoop meer steun voor zijn regering te vergaren.

Foto's Freek van den Bergh / de Volkskrant

Hoewel het Russische leger op papier veel sterker is dan de Oekraïense krijgsmacht, bieden de Oekraïners stevig verzet. De wapens die vanuit het Westen het land binnenkomen, zijn daarbij van groot belang.

Beschietingen 

Vanuit de regio Zaporizja, in het zuidoosten van Oekraïne, wordt stevig weerstand geboden tegen de Russische aanvallen. Op de foto onder een Oekraïense militair in een bomkrater nabij Kyiv.

Foto's Stanislav Yurchenko / Reuters & EPA

De EU heeft tot nu toe bijna 30 miljard euro aan Russische en Belarussische bezittingen bevroren, meldt de Europese Commissie. Het gaat onder meer om boten, helikopters, kunst en vastgoed van Russische oligarchen, samen goed voor bijna 7 miljard euro.

Jacht

Volgens de Verenigde Naties zijn er eind maart in totaal 1.081 burgerdoden gevallen en 1.707 gewonden geregistreerd. Deze officiële aantallen zijn door de gevolgde procedure een grote onderschatting, stelt de VN.

Herovering op de Russen

Doden, gewonden en enorm veel schade blijven achter in Trostjanets, in het noorden van Oekraïne, nadat de Russen er zijn verdreven. 

Foto's Felipe Dana / AP

Mede onder druk van de publieke opinie besluiten westerse bedrijven Rusland te verlaten.

Sancties

In de winkels van modeketen Uniqlo in Moskou worden kleding en paspoppen ingepakt. De Russische vestigingen van het Japanse bedrijf gaan voorlopig dicht. Steeds meer bedrijven besluiten in reactie op de oorlog in Oekraïne hun deuren in Rusland te sluiten.

Foto's Yuri Kochetkov / EPA  

Uit angst voor Russische infiltranten wordt streng gecontroleerd in steden die heroverd zijn op de Russen.

Controle

Oekraïense veiligheidsdiensten voeren controles en arrestaties uit in de straten van Charkiv, vlak nadat de stad in het noordoosten van Oekraïne opnieuw is gebombardeerd. 

Foto's Fadel Senna  / AFP & Oleksandr Ratushniak / Reuters

Maand 1

Een maand geleden begon de oorlog in Oekraïne. Hoewel de lijnen van het front nauwelijks lijken te verschuiven, duurt het lijden van de Oekraïense bevolking voort. Het Oekraïense leger houdt stand en gaat zelfs in de tegenaanval, maar smeekt ook om hulp van de Navo.

Onder vuur

Sinds het begin van de oorlog heeft Rusland meer dan 1.200 raketten op Oekraïens grondgebied afgevuurd. Vaak breekt daardoor brand uit in de belegerde steden. De brandweer draait overuren, maar weet vaak niet meer te redden dan de geblakerde restanten van een huis.

Foto's Rodrigo Abd & Vadim Ghirda / AP

Uit frustratie over het gebrek aan voortgang op de grond, intensiveert Rusland de bombardementen op steden. Ondertussen graven de Russen zich in en bereiden ze zich voor op een uitputtingsoorlog.

Winkelcentrum 

Het Russische leger is van de randen van Kyiv verjaagd, maar vernietigde deze week wel van afstand een winkelcentrum in het centrum van de stad. Daarbij vielen zeker acht doden.

Foto's  Alex Chan Tsz Yuk & Alex Chan Tsz Yuk / SOPA via Getty Images

Aan de posities van beide legers veranderde weinig deze week. Rusland blijft steden als Marioepol, Tsjernihiv, Charkiv en Kyiv belegeren, maar wist nergens door te breken. Het Oekraïense verzet blijft taai, maar kent ook een hoge prijs.

Rouw om de doden

Familieleden en strijdmakkers rouwen om de dood van de 26-jarige Oekraïense soldaat Alexander Sjasa. Hij kwam om het leven bij Russische bombardementen op Kyiv. Het aantal gesneuvelde Oekraïense soldaten is onbekend, maar loopt waarschijnlijk in de duizenden.

Foto's Emin Sansar / Anadolu Agency via Getty Images

Niet alleen Oekraïense soldaten zetten zich in voor de verdediging van het vaderland. Door heel het land komen burgers in actie voor de opvang en registratie van vluchtelingen, het coördineren van humanitaire hulp voor belegerde steden, het bewaken van belangrijke plekken, of de uitrusting van soldaten.

Kogelvrije vesten

In een werkplaats in Zaporizja, in het zuidoosten van Oekraïne, worden de stalen restanten van auto’s en andere voertuigen gebruikt om kogelwerende vesten te maken.

Foto's by Stringer/Anadolu Agency via Getty Images

Het Oekraïense leger blijft vrijwilligers werven voor de Territoriale Verdedigingstroepen. Zij worden ingezet in de buurt van hun woonplaats, voor het bewaken van checkpoints en opslagplaatsen en het zoeken naar plunderaars en infiltranten.

Training vrijwilligers

Burgers die zich vrijwillig hebben gemeld bij het leger oefenen in de buurt van Kyiv met het gebruik van vuurwapens. Meer dan 100 duizend Oekraïners hebben zich gemeld bij het leger, maar tijd voor een uitgebreide training is er meestal niet.

Foto by Narciso Contreras / Anadolu Agency via Getty Images

Op plekken waar nog niet dagelijks wordt gevochten, zijn Oekraïners bezig met voorbereidingen op de strijd. Alles wordt in het werk gesteld om steden te verdedigen, maar ook om het plaatselijk erfgoed te beschermen.

Zandzakken

Andere steden worden al vier weken onafgebroken gebombardeerd. Meestal zijn het woonwijken die de klappen opvangen. Volgens de VN is het aantal bevestigde burgerdoden inmiddels de duizend gepasseerd.

Ondertussen weet de Russische president Poetin steeds beter een alternatieve werkelijkheid te creëren in zijn thuisland. Kritische media zijn de mond gesnoerd en liberale Russen bedreigd en het land uit gejaagd.

Viering annexatie Krim

Op 18 maart viert Poetin met zijn aanhangers het achtste jubileum van de annexatie van de Krim in het Loezjniki-stadion in Moskou. Ook in Simferopol op de Krim was het feest. De letter Z, die tijdens de invasie op veel Russisch militair materieel te zien is, is symbool komen te staan voor steun aan de ‘speciale militaire operatie’ in Oekraïne.

Foto's Sergei GUNEYEV / POOL / AFP)

De oorlog in Oekraïne duurt inmiddels langer dan drie weken. Bombardementen op steden gaan door, op nog geen 25 kilometer van de Poolse grens zijn raketten ingeslagen op een militair trainingskamp voor buitenlanders. Ook vonden de eerste geslaagde evacuaties uit het zwaar gehavende Marioepol plaats.

Propagandamuur

Een klein scheurtje in de Russische propagandamuur: Marina Ovsyannikova, medewerker van de Russische staatstelevisie, stapt tijdens een live-uitzending voor de camera met een protestbord. ‘Ze liegen jullie voor hier’, staat er onder meer op. ‘Stop de oorlog’, roept ze. Ze wordt gearresteerd en krijgt een boete.

.

De Russen winnen in Oekraïne beperkt terrein, maar de bombardementen op steden luwen niet.

Bombardementen

Voortdurende Russische aanvallen richten verwoestingen aan in Kyiv. Zeker twee mensen sterven na een artillerieaanval op een appartementencomplex. De brandweer helpt nadien bewoners om uit het gebouw van negen verdiepingen te ontsnappen. 

Foto's door Emin Sansar, Chris McGrath / Getty Images & Anadolu Agency 

Inwoners van Oekraïne zijn ook in ziekenhuizen niet veilig voor de bombardementen

Bevallingen in een schuilkelder

Zwangere vrouwen in een kraamkliniek in Mykolajiv, een Zuid-Oekraïense stad aan de Zwarte Zee, gaan naar de kelder omdat het luchtalarm is afgegaan. Tussen 24 februari en 14 maart beviel van 49 vrouwen de helft in de kelder vanwege de dreigende bombardementen. 

Foto's Bulent Kilic / AFP 

De oorlog in Oekraïne gaat zijn derde week in. Onderhandelingen tussen de strijdende partijen leverden tot nu toe weinig op. Humanitaire corridors voor de evacuatie van burgers mislukten, en er waren opnieuw hevige bombardementen op burgerdoelen.

Bombardementen Marioepol

De zuidelijke Oekraïense havenstad Marioepol wordt al een week lang omsingeld en belegerd. Russische luchtaanvallen hebben volgens de burgemeester de levens van zeker 1.200 inwoners geëist. Vanwege de bombardementen is het onmogelijk om een fatsoenlijke begrafenis te organiseren, dus worden de doden in een massagraf begraven. Bij de beschieting van een kinderziekenhuis zijn volgens de Oekraïense autoriteiten zeker drie doden en zeventien gewonden, onder wie kinderen en vrouwen die op het punt stonden te bevallen.

Foto's AP Evgeniy Maloletka/AP

De Oekraïners bieden taai verzet tegen de Russen, en veel mannen melden zich aan als vrijwilliger. Dat verzet blijft niet zonder prijs.

Gesneuvelde militairen

Een begrafenis van drie soldaten in de Apostels Petrus en Pauluskerk in Lviv. Het aantal slachtoffers tussen Oekraïense strijders ligt waarschijnlijk tussen de twee- en vierduizend.

Foto's Giulio Piscitelli voor de Volkskrant

Volgens de Verenigde Naties zijn 2,3 miljoen Oekraïners op de vlucht geslagen voor het geweld. Toch slaagt niet iedereen erin om weg te komen. De VN heeft 516 burgerdoden bevestigd, maar denkt dat dat aantal in werkelijkheid ‘aanzienlijk hoger’ ligt.

Burgerslachtoffers

In Irpin, ten noorden van Kyiv, proberen burgers via een humanitaire corridor weg te komen. Militairen helpen hen een kapotgeschoten brug over en de bus in. Maar de vluchtroute werd ook geraakt door Russische beschietingen, waarbij meerdere burgers de dood vonden.

Photo By Diego Herrera / Getty Images

Nog steeds is het druk in de treinen en op de wegen het land uit. Terwijl vrouwen, kinderen en ouderen vluchten, moeten mannen tussen de 18 en 60 jaar achterblijven om het land te verdedigen.

Afscheid

Op de Oekraïense treinstations zeggen mannen hun vrouw of vriendin gedag. Terwijl de een naar het westen vlucht, moet de ander naar het oosten om te vechten.

Foto's Salwan Georges, Chris McGrath & Dan Kitwood / Getty Images

Poetin ‘speelt met vuur’, pleegt ‘een roekeloze en levensgevaarlijke aanval’ en vormt ‘een directe bedreiging voor de veiligheid van heel Europa’. Regeringsleiders buitelen vrijdag over elkaar heen om hun afschuw uit te spreken over de Russische inname van een kerncentrale in het zuidoosten van Oekraïne. Ondertussen neemt door oprukkende grondtroepen en neerdalende bommenregens het aantal burgerslachtoffers en vluchtelingen verder toe.

Navo-chef Jens Stoltenberg waarschuwt dat de oorlog afstevent op ‘meer doden, meer lijden en meer destructie’. Het bondgenootschap roept de Russische president Vladimir Poetin op zijn troepen onvoorwaardelijk terug te trekken uit Oekraïne. Haar eigen betrokkenheid houdt de Navo beperkt: Stoltenberg houdt ‘alle wegen open voor een diplomatieke oplossing’, maar stuurt geen militaire steun.

Gevechten bij kerncentrale 

Met verbijstering ziet de wereld hoe Rusland een aanval op een kerncentrale in Zaporizja pleegt. Uiteindelijk blijkt geen van de zes nucleaire reactoren getroffen, maar de vrees voor een kernramp is gewekt. ‘Voor het eerst in de geschiedenis van de mensheid begaat de terroristische staat nucleair terrorisme’, aldus de Oekraïense president Volodimir Zelenski.

Video: Zaporizhzhia nuclear power plant

Ondertussen bereidt Nederland zich voor op de komst van Oekraïense vluchtelingen. Het kabinet wil dat elk van de 25 veiligheidsregio’s tweeduizend opvangplekken regelt. De helft daarvan moet op korte termijn beschikbaar zijn.

Gevechten in voorstad Kyiv

Terwijl in Kyiv de omsingeling door Russische troepen dreigt, redt de lokale bevolking wat er te redden valt. In Irpin, een stad in de buurt van de Oekraïense hoofdstad, halen bewoners bezittingen uit hun brandende huis. Elders in die stad ligt een omgekomen soldaat op de stoep, volgens het Oekraïense leger gaat het om een Russische militair.

Foto's: Roman Pilpey / EPA

Oekraïners zien de Russische agressie toenemen. De burgemeester van havenstad Cherson is de controle over zijn stad kwijt. De Russen zijn het gemeentehuis binnengedrongen. Zo verovert Poetin na acht dagen de allereerste Oekraïense stad. Zo’n 400 kilometer verderop is de zuidoostelijke stad Marioepol omsingeld door Russische troepen. Bewoners kunnen geen kant op. De energie- en watervoorziening is er zwaar beschadigd door Russische luchtaanvallen. De belangrijke kuststad houdt tot dusver stand.

Klokken luiden voor Oekraïne

In het Overijsselse Wesepe wordt de klok van de Nicolaaskerk geluid om Oekraïners te steunen.

Foto: Raymond Rutting / de Volkskrant

Grote delen van Oekraïne worden geteisterd door geweld, gevechten en bombardementen. Sinds de Russische invasie zouden er volgens de Oekraïense president Zelenski al tweeduizend burgerslachtoffers zijn gevallen. Een invasie die volgens de president het doel zou hebben om ‘onze geschiedenis uit te wissen, ons land uit te wissen, ons allemaal uit te wissen.’ Hij blijft daarentegen standvastig; het is volgens Zelenski 'onmogelijk' dat Rusland Oekraïne ooit zal veroveren. De Amerikaanse president Joe Biden sloot zich daar in zijn eerste State of the Union speech bij aan. ‘Vrijheid zal tirannie altijd overwinnen’, aldus Biden.

State of the Union

De uitspraken over Oekraïne van president Joe Biden konden rekenen op een staande ovatie, onder andere van vicepresident Kamala Harris (links) en de leider van de Amerikaanse Democraten Nancy Pelosi (links). ‘Poetin dacht dat hij Oekraïne kon binnenwalsen, maar hij liep aan tegen een muur van kracht die hij niet zag aankomen: het Oekraïense volk,’ aldus de president tijdens de jaarlijkse presidentiële toespraak voor het Congres.

De toespraak werd door vele Amerikanen thuis gevolgd, waaronder door Yaroslav Plaksyn and Roman Zhenzhirov die beiden oorspronkelijk uit Oekraïne komen.

Foto's: Saul Loeb/AFP, Joe Raedle/AFP

Terwijl de Verenigde Staten krachtige taal uitslaan, het Amerikaanse luchtruim sluiten voor Rusland en dreigen met financiële sancties voor Russische oligarchen, staat de Oekraïense bevolking nog steeds alleen op het front. Ondanks herhaalde smeekbedes is er nog geen luchtsteun. Nog steeds is een kilometerslang legerkonvooi onderwerg naar Kyiv.

Zandzakken

Om de Russen, inclusief het legerkonvooi, tegen te houden leggen bewoners wegversperringen aan met zandzakken en organiseren ze checkpoints rondom Kyiv.

Foto: Amnon Gutman

De metrostations en verlaten metro's van Kyiv fungeren voornamelijk als schuilkelder voor inwoners. Er schuilen inmiddels duizenden mensen.

De metro als schuilkelder

Sergyi Badylevych (41), geeft er een knuffel aan zijn vrouw Natalia en hun kind.

Foto's: Aris Messinis/AFP, Genya Savilov/AFP

Bovengronds probeert Oekraïne zware bombardementen te doorstaan. Meer Oekraïners zijn net zoals hun president bang dat de Russen doelbewust plekken bombarderen die cultureel significant zijn voor Oekraïne. Zo heeft de Nationale Kunstgallerij in Lviv alle kunstwerken ondergebracht in een veilige, bewaakte locatie. Een van de doelwitten van de bombardementen gisteren, waar president Zelenski in zijn toespraak naar verwees, was een Oekraïens holocaust-monument.

De Russische bombardementen op Oekraïense steden worden heviger, daardoor neemt het aantal dodelijke burgerslachtoffers en gewonden toe. Belegerde steden als Charkiv en Kyiv houden nog stand, maar de situatie voor burgers wordt nijpender naarmate voedsel en medicijnen schaarser worden. Het verzoek aan de Navo om een no-flyzone af te kondigen klinkt steeds wanhopiger, maar lijkt vooralsnog aan dovemansoren gericht.

Vrijheidsplein

Bij een raketaanval op Charkiv zijn minstens 10 doden en 35 gewonden gevallen. Dat schrijft regeringsadviseur Anton Cherasjtsjenko op Facebook. Charkiv, na Kyiv de grootste stad van Oekraïne, wordt al dagen bestookt met Russische raketten. Bij de raketaanval dinsdagochtend vroeg op het Vrijheidsplein in het centrum van de stad ontstond er brand in het operagebouw. Nadat reddingswerkers waren gearriveerd, sloeg een tweede raket in, volgens Cherasjtsjenko. Hij sluit niet uit dat er nog meer doden worden gevonden.

Foto's: Pavel Dorogoy/AP, Sergej Bobok/AFP

De Oekraïense president Zelenski heeft het Europees Parlement gevraagd om zijn land volwaardig onderdeel te maken van de Europese Unie. Dat deed hij in een speech via videoverbinding, die werd ontvangen met een staande ovatie. Ondertussen kondigde Rusland bombardementen aan op doelen in Kyiv waar zich onderdelen van de Oekraïense veiligheidsdienst zouden bevinden.

Molotovcocktails

Lokale vrijwilligers zijn druk aan het werk om molotovcocktails te maken. Veel lege flessen worden gevuld met witte plastic bolletjes die extra vlambaar zijn.

Foto en video: Joris van Gennip

De vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties meldt dat de afgelopen zes dagen meer dan 660.000 mensen Oekraïne zijn ontvlucht. Dat zijn voornamelijk vrouwen en kinderen. Veel mannen blijven achter om het land te verdedigen.

Verzet

Leden van een Oekraïense burgermilitie vormen een ‘treintje’ en geven elkaar wapens door naar de overkant van een opgeblazen brug ten oosten van Kyiv.

Foto: Aris Messinis/AFP

Dinsdag trok een 64 kilometer lang konvooi van Russisch legermaterieel richting Kyiv. Terwijl de slang bestaande uit honderden tanks, pantserwagens, raketlanceerinrichtingen en artilleriestukken richting de hoofdstad reed, vonden in meerdere steden bombardementen plaats.

Televisietoren

Een explosie bij de belangrijkste televisietoren van Kyiv. Volgens de Oekraïense autoriteiten werd de toren dinsdagmiddag door de Russen aangevallen en kwamen daarbij vijf mensen om het leven. Enkele uren daarvoor had het Russische ministerie van Defensie aangekondigd dat het de technologische infrastructuur van de Oekraïense veiligheidsdienst in Kyiv gaat aanvallen.

Foto: Carlos Barria/Reuters

Volgens het Russische staatspersbureau TASS staat de tweede ronde van onderhandelingen tussen Rusland en Oekraïne in het zuidoosten van Belarus gepland voor woensdag. De eerste gespreksronde in Gomel over het staken van de vijandelijkheden werd maandag na vijf uur vruchteloos afgesloten.

Russische en Oekraïense onderhandelaars hebben in Belarus gesproken over een wapenstilstand. Over de resultaten is nog weinig bekend, mogelijk volgt er een tweede gespreksronde. Van een staakt-het-vuren is ondertussen geen sprake.

Onderhandelingen

Oekraïense media melden dat Kyiv opnieuw onder vuur is genomen vanuit de lucht. Meerdere Russische raketten zouden de stad hebben geraakt, kort na het einde van de onderhandelingen in Belarus.

Kinderen

Op straat doen Oekraïners wat ze kunnen om hun hoofdstad te verdedigen. Ook burgers hebben de wapens opgepakt.

Verdediging

Leden van de burgermilitie laten auto’s door bij een controlepost in Kyiv. Politiemannen onderzoeken een verdachte auto die ze staande hebben gehouden.

Foto's Emilio Morenatti/AP, Amnon Gutman, Umit Bektas/Reuters

De Russische troepen stuiten op onverwacht felle tegenstand van Oekraïense militairen. Daardoor verloopt de Russische opmars minder snel dan voorspeld. Burgers zetten op straat grote hoeveelheden lege flessen klaar om als molotovcocktails tegen Russische soldaten te gebruiken.

Avondklok

Een ambulance rijdt door een verlaten straat in Kyiv. Van zaterdagmiddag 5 uur tot maandagochtend 8 uur mocht niemand de straat op in de hoofdstad. Rond de stad werden explosies en beschietingen gemeld. 

Foto's Pierre Crom & Anastasia Vlasova /Getty Images

Het Amerikaanse ministerie van Defensie meldde wel dat de gevechten in en rondom Kyiv in intensiteit waren afgenomen, mede door de Oekraïense weerstand.

Slachtoffers

Zeker 102 burgers zijn omgekomen in de eerste dagen van de Russische invasie, melden de Verenigde Naties. Onder de slachtoffers zijn zeven kinderen. Het aantal gewonden is opgelopen tot 403. VN-mensenrechtenchef Michelle Bachelet meldt dat meeste mensen zijn gedood door ‘explosieve wapens’.

Militair konvooi

Satellietbeeld van het Amerikaanse bedrijf Maxar Technologies toont een konvooi van honderden Russische militaire voertuigen bij de stad Ivankiv. Het konvooi van naar schatting 5 kilometer lang beweegt zich in de richting van Kyiv, dat zo’n 70 kilometer zuidelijker ligt.

Foto Maxar Technologies / AP

De Russische aanval op Kyiv gaat door, maar het Oekraïense leger biedt hevig verzet. Burgers moeten tot zeker maandagochtend binnenblijven. Veel van hen pakken zelf de wapens op. Anderen schuilen of vluchten.

Schuilen

Kinderen in Kyiv schuilen onder de grond voor bombardementen.

Foto ANP / ZUMA Press

Kyiv lijkt een nacht van zware gevechten en explosies te hebben overleefd, maar burgers vrezen voor wat komen gaat. In een nieuwe video verschijnt pesident Zelenski in het centrum van de stad, om valse geruchten over zijn vertrek te ontkrachten.

Het verzet van de Oekraïense troepen concentreert zich vooral op de steden in het land, die nog vrijwel allemaal in Oekraïense handen zijn. Rusland heeft tot nu toe alleen de verovering van de stad Melitopol geclaimd, een stadje in het zuidoosten van het land met zo’n 150 duizend inwoners. Gevreesd wordt dat een Russische voorhoede probeert een bres te slaan waardoor de hoofdmacht zal kunnen binnentrekken.

Vrijwilligers

Vrijwilligers die zich hebben gemeld voor het leger controleren hun wapens en maken molotovcocktails.

Foto's Chris McGrath/Getty Images

In nog geen 24 uur na de invasie hebben Russische troepen de Oekraïense hoofdstad Kyiv bereikt. Terwijl de bewoners van de stad schuilen in metrostations, proberen Oekraïense militairen het Russische leger tegen te houden. Er zijn berichten dat zo'n zevenduizend elitetroepen in Rusland gereedstaan om naar Kyiv te worden gevlogen. Angst en ongeloof heersen onder Oekraïners. Wat moeten ze doen? Vluchten? Schuilen? Vechten?

Nacht

Aan de rand van de stad Charkiv, in het noordoosten van Oekraïne, houdt een militair donderdagavond de wacht.

Foto: Maksim Levin/Reuters

Vrijdagochtend werd Kyiv volgens de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Dmytro Kuleba getroffen door ‘vreselijke raketaanvallen’. Het luchtalarm loeit en de politie roept mensen op om binnen te blijven.

Vrijdagochtend vroeg trekken de Russische troepen vanuit meerdere richtingen op naar Kyiv. Later die ochtend is de slag om Kyiv in volle gang en dringen de troepen door tot in de regeringswijk van de stad.

Verdediging Kyiv

Soldaten van de Oekraïense Nationale garde vormen een linie om het centrum te verdedigen. Verderop in de stad nadert een Oekraïense legerarts een beschoten legertruck. In en rond het voertuig liggen lichamen van Russische militairen, gehuld in Oekraïense uniformen.

Foto's: Gleb Garanich/Reuters, Emilio Morenatti/AP en Sergei Supinsky/AFP

Buurlanden bereiden zich voor op de komst van vluchtelingen uit Oekraïne. In 48 uur tijd hebben ruim 50 duizend mensen, met name vrouwen en kinderen, het land verlaten. Mannen tussen de 18 en 60 worden bij de grens gestopt omdat zij moeten vechten.

Aankomst vluchtelingen in Polen

Op het treinstation van Przemysl in het oosten van Polen worden vluchtelingen opgevangen. 

Foto: Joris van Gennip

Vrijdag is de hele dag in Kyiv gevochten. Aan het begin van de avond maken de inwoners van de hoofdstad zich klaar voor een onrustige nacht.

Gevechten op straat in Kyiv

Legervrijwilligers bereiden zich aan het begin van de avond voor om te vechten. 

Foto Anastasia Vlasova/ Getty Images

Als rond vier uur donderdagochtend de Russische president Vladimir Poetin in een televisietoespraak de militaire operatie in Oekraïne aankondigt, staan de eerste Russische troepen al aan de Oekraïense grens.

Enkele uren later steken tanks en ander zwaar materieel de grens over. Russische militairen vallen Oekraïne uit drie richtingen aan. Vanuit het oosten, waar pro-Russische separatisten al jarenlang actief zijn. Via het zuiden, het schiereiland de Krim, dat in 2014 door Rusland is geannexeerd. En vanuit het noorden, via Belarus.

De invasie is begonnen

President Poetin kondigt in een tv-toespraak de Russische inval aan, vlak daarna zijn in meerdere Oekraïense steden explosies te horen. 

.

Iets na half zeven in de ochtend klinkt in de Oekraïense hoofdstad Kyiv het luchtalarm. Niet snel daarna zijn de straten en de trein- en metrostations gevuld met personen die de hoofdstad ontvluchten.

Op de vlucht, de stad uit

Op de wegen ontstaan files, bij de metro is het druk. Sommige reizigers hebben rugzakken en tassen bij zich. Een stelletje neemt afscheid van elkaar. 

Foto's: Pierre Crom/Getty en Daniel Leal/AFP

Al snel komen er meldingen binnen van tientallen burgerslachtoffers. Om 11.45 uur melden Oekraïense autoriteiten dat Rusland is begonnen aan een tweede ronde van bombardementen in het hele land.

De eerste slachtoffers

Een man gebruikt een tapijt om een lichaam te bedekken dat op de grond ligt na een bombardement op de stad Chugujv, in Oost-Oekraïne. 

Foto: Aris Messinis/AFP

Het Westen hoopte op een diplomatieke oplossing, maar kijkt toe hoe Oekraïne ten prooi lijkt te vallen aan Rusland. ‘De oorlog is terug in Europa’, aldus Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie.

Inwoners van Oekraïne staan voor de keuze: blijven, vluchten of vechten?

Gewonden verlaten na een luchtaanval een appartementencomplex in de stad Charkiv. De brandweer probeert het vuur te blussen.

Foto's: Wolfgang Schwan/Getty. 

De Europese Unie bereidt intussen de ‘zwaarste sancties ooit’ voor tegen Rusland. Omdat Oekraïne geen lid is van de Navo, blijft het vooral bij sancties voor Rusland en financiële steun aan Oekraïne.

Aan het einde van de middag komt de G7, de zeven grootste westerse economieën, met een gezamelijk statement. Ze schrijven dat ‘Poetin zich aan de verkeerde kant van de geschiedenis heeft geplaatst’ en dat hij oorlog heeft ‘geherintroduceerd op het Europese continent’.

Ook Viktor Orbán (Hongarije) en Milos Zeman (Tsjechië), twee Centraal-Europese staatsmannen die bekendstaan om hun warme banden met de Russische president Vladimir Poetin, veroordelen de Russische aanval.

Alertheid in buurlanden

Een hooggeplaatste Amerikaanse functionaris van Defensie, die anoniem wil blijven, zegt tegen persbureau AP dat een grootschalige Russische invasie nu waarschijnlijk is. De aanvallen van donderdag zouden pas een eerste zet zijn van een grotere operatie, die uit meerdere stappen bestaat.

Internationale protesten 

De aanval van Rusland leidt internationaal tot protesten, onder meer bij de Russische ambassade in Rome, het consulaat in Istanbul, de Rijkskanselarij in Berlijn en de Russische ambassade in Parijs.  

Foto's: Francisco Seco/AP, Guglielmo Mangiapane/Reuters en Christophe Petit Tesson/EPA

Ook in verscheidene Russische steden gaan donderdag mensen de straat op om te protesteren. In sommige plaatsen blijft het bij éénpersoonsbetogingen (andere zijn verboden), in Moskou en St.-Petersburg worden honderden betogers opgepakt. Wie zich nu tegen de oorlog keert, wordt in Rusland al snel als een halve landverrader gezien.

Vluchtelingenstroom komt op gang

Een vrouw met haar baby in een bus die uit Kyiv vertrekt. Daaronder Oekraïense vluchtelingen bij de Hongaars-Oekraïense grens. Ook in buurlanden Moldavië en Roemenië arriveren vluchtelingen.

Foto's: Emilio Morenatti/AP en Bernadett Szabo/Reuters. 

Doden