Zomeratelier

Zelf maken:
De baardvlieger
van Bertjan Pot

In het Zomeratelier hebben zes ontwerpers iets moois, iets nuttigs of iets kunstzinnigs in elkaar gezet. Om thuis na te maken. Compleet met bouwtekening, werkbeschrijving en maakvideo’s op internet. Dat móét lukken. Deze week: de vlieger van Bertjan Pot.

Zomeratelier

Zelf maken:
De baardvlieger
van Bertjan Pot

In het Zomeratelier hebben zes ontwerpers iets moois, iets nuttigs of iets kunstzinnigs in elkaar gezet. Om thuis na te maken. Compleet met bouwtekening, werkbeschrijving en maakvideo’s op internet. Dat móét lukken. Deze week: de vlieger van Bertjan Pot.

Wat
Vlieger

Wie
Ontwerper Bertjan Pot

Moeilijkheidsgraad
Kinderspel/hmm/pittig/uitdaging

Hashtag
#baardvlieger

Ooit wilde ontwerper Bertjan Pot (46) tijdens een vakantie in Frankrijk gaan vliegeren. Eén probleem: hij had geen vlieger. Met een vuilniszak en wat spullen uit de plaatselijke bouwmarkt maakte hij er zelf een. Dat was de inspiratie voor de doe-het-zelfvlieger die hij voor de Volkskrant heeft gemaakt. Voor minder dan een tientje en binnen een uur knutselt u zelf ook zo’n baardvlieger in elkaar.

Pot ontwerpt van alles: tafels, stoelen, lampen, maar ook kleurrijke maskers van touw. Het bekendst is zijn Random Light: een lamp in een grote, witte bal van glasvezelgaren. Er hangen er duizenden van in woonhuizen, kantoren en hotels.

Een specifieke handtekening wat kleuren en stijl betreft heeft de ontwerper niet, wel heeft hij een typische werkwijze. Pot begint altijd met het onderzoeken van het materiaal. Wat kan een materiaal het best? Dat is bepalend. Wat hij precies gaat maken weet hij dan vaak nog niet. ‘De meeste dingen leiden tot niks, of tot rommel, of misschien wordt het over twee jaar pas iets. Volgend jaar komt er een lampje op de markt waarvan ik het eerste model tien jaar geleden al heb gemaakt. Toen wist ik niet wat ik ermee moest.’

Ook voor de vlieger is het materiaal het uitgangspunt. ‘Uiteindelijk is het natuurlijk gewoon een vuilniszak met stokjes, maar het maken ervan is een wijze les. Hoe verbind je de stokjes aan het plastic? Hoe zorg je dat hij sterk en licht wordt? Je kunt niet zomaar iets doen, hij moet wel vliegen.’

Succes is bij dit ontwerp makkelijk te meten: de vlieger is geslaagd zodra hij vliegt. En dat hoeft niet moeilijk te zijn. ‘Bij een vlieger denkt iedereen aan een diamantvormige vlieger, de Eddy, maar geloof me, zo’n sledevlieger vliegt echt beter. Het model buigt mee met de wind, waardoor hij meegeeft bij kleine foutjes.’

De baard en het gezicht zijn een toevoeging van de ontwerper die mensen vrij kunnen invullen. ‘Al wil je vier ogen, tanden of geen mond. Iedereen maakt zijn eigen vlieger. Het is zo simpel om een vuilniszak te laten vliegen, maar het geeft veel meer voldoening dan een dure vlieger uit de winkel.’

Bouwtekening

Download de bouwtekening hier of knip deze uit het Volkskrant Magazine van 17 juli.

Werkbeschrijving

Een sledevlieger, die direct gebruiksklaar is. De simpelste vlieger die Bertjan Pot kon bedenken.

Gereedschap

  • Een schaar
  • Scherp mes of zaagje
  • Lange lineaal of lange lat en een meetlint
  • Watervaste stift, een balpen of een zacht potlood

Materiaal

  • 60-liter vuilniszak (plat ongeveer 60x75cm)
  • Tape 5 cm breed, liefst transparant.
  • 2 stokjes van 75 cm ongeveer 4 to 6 mm dik (denk aan bamboestokjes uit het tuincentrum, of bijvoorbeeld 4 mm rondhout uit de bouwmarkt)
  • 2 luciferstokjes of tandenstokers
  • Vliegertouw (of dun metselkoord bij de bouwmarkt, of heel dun paktouw)

Werkwijze

1

Leg de vuilniszak op tafel.

2

Knip de eventuele bovenste rand met het sluitlint er vanaf.

3

Teken de vorm van de vlieger op het plastic. De punten van de driehoek zitten op 2/3 van de hoogte van de vuilniszak.

4

Knip nu door 1 laag van de zak langs de lijnen en vouw deze open zoals op de tekening (je houdt een driehoekig stukje over. Dit is afval).

5

Vouw de vlieger over de lengte dubbel en knip een halve ellips van ongeveer 12 cm diep en 3 cm hoog zoals op de tekening. Dit wordt de mond. Hoe hoog de mond komt is niet heel belangrijk.

6

Vouw nu het middengedeelte nog een keer dubbel.

7

Knip zo in één keer twee gaten voor de ogen. Een halve ellips van 2 cm hoog en 4 cm diep bijvoorbeeld. Doe het voorzichtig en zorg dat de vier lagen plastic waar je nu doorheen knipt niet verschuiven tijdens het knippen

8

Vouw de vorm open en knip de onderste driehoek in stroken van ongeveer 6 cm breed. 

9

Zaag de stokjes op maat. Deze moeten net zo hoog zijn als de hoogte van de vuilniszak. 

10

Plak de stokjes met tape vast op de naad van de vuilniszak. Zorg dat je de tape boven en onder om het uiteinde van de stokjes vouwt, zodat het stokje niet kan schuiven.

11

Deze vlieger wordt opengehouden door de wind. Bij onregelmatige wind kan de vlieger weleens dichtklappen. Om dit te voorkomen is de volgende stap belangrijk.

Knip in de bovenrand een gleufje van ongeveer 4 cm. Schuif het gleufje ongeveer een centimeter uit elkaar en plak een stukje plakband aan de achterkant en vouw het om naar de voorkant zodat je de dit coupenaadje fixeert.

12

In de beide punten waar het touw aan de vlieger vast komt rol je een tandenstoker of luciferhoutje en hier omheen plak je een stuk plakband. Prik nu gaatjes in de tape vlak achter de houtjes en knoop aan beide punten van de vlieger het einde van 2 meter lang touw.

13

Er ontstaat nu een grote lus. Leg precies in het midden van deze grote lus een knoopje zodat er en klein lusje ontstaat. Aan dit kleine lusje knoop je straks je vliegerlijn.

Soms vliegt de vlieger iets meer naar links of rechts. Bij een afwijking naar rechts, haal je het knoopje uit de grote lus en leg je het knoopje iets verder naar rechts op de lus, net zolang totdat ie recht vliegt. Bij een afwijking naar links leg je de knoop verder naar links.

Volg ons