FOTOSERIE The Day May Break

Verbonden in crisis als teken van hoop

De onheilspellende beelden van de Britse fotograaf Nick Brandt zijn even zwart-wit als zijn boodschap. Hij zet mens, dier en planeet neer als slachtoffers, die een ooit herkenbare natuurlijke wereld uit het zicht zien verdwijnen.

Het lijken apocalyptische beelden. De onheilspellende foto's van de Britse fotograaf Nick Brandt zijn even zwart-wit als zijn boodschap. Hij bezocht vijf dierenreservaten in Afrika en legde daar de mensen en dieren vast die in hun bestaan worden bedreigd door onder meer de opwarming van de aarde en toenemende droogte.

  • Halima, Abdul & Frida
    Halima en haar man leefden in Kenia van kamelen, maar hun kudde stierf door droogte. Haar man verliet haar, ze leeft nu alleen met haar kinderen. Frida is een grote koedoe, een antilope. De soort lijdt onder stroperij en ontbossing.

  • Richard & Sky
    Richard verloor zijn vee aan droogte en ging tabak verbouwen. Giraffe Sky komt uit een boerderij in Harare, waar nieuwe eigenaren de meeste dieren afmaakten. In de opvang bleek ze – vermoedelijk door trauma – niet in staat haar kinderen groot te brengen.

Indringende beelden met een duidelijke boodschap, waarvoor Brandt – hij regisseerde in het verleden videoclips voor onder anderen Whitney Houston en Michael Jackson – enige theatrale trucs niet schuwde. De onheilspellende mist of rook waarin zijn hoofdfiguren staan, creëerde hij zelf met speciale apparatuur, zo legt hij uit. ‘De mist staat symbool voor een soort ongewisheid waarin we ons bevinden, nu een ooit herkenbare natuurlijke wereld uit het zicht lijkt te verdwijnen.’ De mist weerspiegelt wat hem betreft ook de verstikkende rook van de vele bosbranden die, aangewakkerd door klimaatverandering, over de wereld woeden.

Regina, Jack, Levi & Diesel
Regina en Jack verbouwden groente. Door droogte moeten ze soms maanden op zoek naar water, levend van aalmoezen. Cheetahs Levi en Diesel verloren hun moeder, doordat een boer haar doodschoot. Ze worden opgevangen in Zimbabwe.
De cheetah wordt bedreigd door verlies aan leefomgeving en jacht.

En die wilde dieren, hoe kreeg hij die zo fraai geposeerd bij die mensen? Brandt: ‘In de opvangcentra waar ik fotografeerde, zijn de dieren allemaal slachtoffer. Hun ouders zijn gestroopt of vergiftigd, of hun leefgebied is vernietigd. Ze kunnen nooit meer in het wild worden vrijgelaten. Door hun omgang met verzorgers zijn ze gewend geraakt aan mensen, en kon ik ze veilig bij elkaar brengen.’

  • Alice, Stanley en Najin 
    Overstromingen verwoestten het huis van Alice en Stanley in centraal Kenia in 2017. Ze waren te bang om te blijven voor het geval er in de toekomst meer overstromingen zouden komen. Najin is een van de laatste twee noordelijke witte neushoorns ter wereld. Als haar dochter Fatu sterft, zal de soort uitsterven. 

  • Fatuma, Ali & Bupa
    Door stroperij zijn in Afrika nog hooguit 400 duizend olifanten over. Olifant Bupa verblijft in een opvang in Kenia. Nomaden Fatuma  en Ali verloren hun vee aan droogte. Om te overleven verhuisden zij naar een stad in het zuiden van Kenia. Ze kunnen nog altijd niet naar huis terugkeren.

Hij plaatste zijn figuranten samen in één beeld, om uit te drukken dat ‘mens en dier hetzelfde huis bewonen: onze kleine, bedreigde planeet’. Verbonden in crisis wil Brandt de overlevenden tonen, als teken van hoop. Niet alleen de mensen, maar ook de dieren hebben namen. Brandt hecht eraan die te noemen, om ze zo nog meer een gezicht te geven.

Zijn foto’s – net zo zwart-wit als zijn boodschap – publiceerde hij in het boek The Day May Break. Het is het eerste deel van wat een drieluik moet worden over de slachtoffers van een snel veranderende natuur en milieu.

In de rubriek Uitgelicht stond op 9 november dat de beelden van fotograaf Nick Brandt 'enigszins geconstrueerd' zijn. Hieruit zou je kunnen opmaken dat de foto's bewerkt zijn. Dat is hier geenszins het geval. Mens en dier zijn bij elkaar gebracht om ze samen op 1 foto te kunnen zetten. De tekst is hierdoor aangepast.