FOTOSERIE MAX PINCKERS

Met fotografie herstelt de Belgische fotograaf Max Pinckers de geschiedschrijving

Alles wat de Belgische fotograaf Max Pinckers voor zijn lens kreeg, was al eens vastgelegd, vond hij. En dus begon hij zelf de historie te reconstrueren, onder meer in Kenia.

De Belgische fotograaf Max Pinckers was 13 toen hij zag hoe twee vliegtuigen zich in New York in de World Trade Center-wolkenkrabbers boorden. Al snel begreep de zoon van een Belgische fotograaf en een Belgisch-Duitse journaliste: de terroristische aanslag was bedoeld om een beeld neer te zetten. Zes jaar later meldt hij zich voor een studie fotografie in Gent, waar hij wordt afgewezen. Pinckers bouwt desondanks rap status op: zijn werk wordt meerdere keren bekroond met internationale prijzen en hij behaalt een doctoraat in de kunsten. Nu is er het monumentale fotoboek Max Pinckers, dat gelijktijdig verschijnt met een overzichtstentoonstelling in het Antwerpse fotomuseum. ‘Het is géén retrospectief’, benadrukt Pinckers desgevraagd. Hij is immers pas 33 jaar. ‘En’, zo merkt hij in een interview met radiozender Klara fijntjes op: ‘ik leef nog.’

Pinckers realiseerde zich aan het begin van zijn carrière dat alles wat hij voor zijn lens kreeg, al een keer in beeld gevangen was. Elke plek, iedere plaats, is al eens gefotografeerd. De wereld was al eens vastgelegd. Het riep vragen bij hem op. Want wat is waarheid, en wat perceptie? Welke invloed heeft een fotograaf daarop? Pinckers interesseert zich voor het spanningsveld tussen de journalistieke weergave en de kale feiten, tussen de behoefte de waarheid te willen weten, en de beeldvorming. In zijn documentaire fotografie staat de werkelijkheid niet vast - de waarheid mag ook geconstrueerd worden.

Mau Mau

In 2015 ging Pinckers voor de serie Unhistories naar Kenia. Daar portretteerde hij de Mau Mau, de guerrillabeweging die tussen 1952 en 1960 in verzet kwam tegen de Britse kolonisator. Pinckers had zich verdiept in de archieven van de Engelse geheime dienst en wilde het perspectief van de Kenianen laten zien. Hij fotografeerde ter plekke de overlevers van koloniaal geweld, die de gruwelen ensceneerden. Twee mannen die onder een rotspartij een gewonde soldaat helpen, bijvoorbeeld. Pinckers portretteert de Mau Mau en toont hun oogpunt van de strijd. Daarmee vult hij de gaten in de nationale archieven op. Het is Pinckers ambitie de collectieve herinnering aan te vullen met de beelden die ontbreken. Zo kan het gaan: de man die zich afvraagt wat waarheid is, richt zijn lens op het heden en herstelt de geschiedschrijving.

Het boek Max Pinckers is samengesteld door schrijver Hans Theys, die een sprankelend essay schreef dat in drie talen is opgenomen. Het overzichtswerk telt ruim 300 pagina’s en voert kriskras door zijn werk, dwars door de verschillende series en projecten, niet geordend door een thema, collectie of chronologie. Het resulteert in een overweldigende grabbelton aan beelden. Daarmee is het fantastisch dwalen door de foto’s. De kijker weet: soms doet het er niet toe wat waar is, en wat niet.

Boek en tentoonstelling

Max Pinckers is te bestellen via hannibalbooks.be. De tentoonstelling Double Bind in Antwerpen is te zien tot 13 maart 2022.