Chris Hondros 14 maart 1970 - 20 april 2011

‘Je kunt het niet
op afstand doen’

Vanaf eind jaren negentig was de Amerikaanse fotojournalist Chris Hondros bij elk groot conflict in de wereld aanwezig: Kosovo, Angola, Sierra Leone, Libanon, Afghanistan, Irak, Liberia. Tien jaar geleden kwam hij om in Libië.

Deze week is het tien jaar geleden dat de wereld een van zijn beste fotojournalisten verloor: de Amerikaan Chris Hondros. Op 20 april 2011 kwam hij, met de Engelse, even uitzonderlijke fotograaf Tim Hetherington, om het leven bij een mortieraanval in de Libische stad Misrata, gepleegd door aanhangers van de verdreven dictator Kadhafi. Een decennium na zijn dood op 41-jarige leeftijd valt te constateren dat het werk van de aan persbureau Getty verbonden Hondros niet verbleekt, dat de tijd niet knaagt aan de zeggingskracht van zijn foto’s en dat zijn thematiek – de zoektocht naar menselijkheid in dikwijls onmenselijke omstandigheden – onverminderd actueel is.

Hondros had oog voor het leed van burgers – altijd de klos in oorlogsomstandigheden – maar ook voor de euforie in de ogen van de militiecommandant in Liberia, nadat die een granaat had afgeschoten op rebellen in Monrovia. Hij combineerde een subtiel gevoel voor compositie met aandacht voor de fijnbesnaarde pracht van lichtval. Zie hoe een Libische soldaat in de woestijn beschenen door het late strijklicht met zijn wapentuig de wijzers van een klok vormt: zijn uur U (een week voordat Hondros stierf).

Chris Hondros. Foto Getty Images

Hondros bracht vooroordelen aan het wankelen, want toonde bijvoorbeeld dat de als meedogenloos bekendstaande moe­dja­he­dien in Afghanistan ook hun zachte kanten hebben. Kijk hem, de jonge strijder bij Tora Bora in 2001, achter op de brommer, een onbevlekte deken over de schouders, oud geweer in de hand, een blik die niet anders dan als zachtmoedig en levenslustig is te omschrijven.
Zeg Liberia, zeg Monrovia, en je denkt aan oorlog, maar kijk naar die andere foto die Hondros er in 2005 maakte. Van de bewusteloze, door de hitte bevangen jonge vrouw die door een massa demonstranten, aanhangers van president Weah, op handen wordt gedragen naar een veiliger plek. Zo veel zwevende gratie – een gewichtloos beeld dat in de Sixtijnse Kapel niet zou detoneren.

Hondros kon de complexiteit van het menselijk leven in al haar facetten tonen: de gruwelijke en de schitterende, de lieflijke en de dodelijke. Ook na tien jaar heeft de wereld zijn te vroege maar door zijn moedige missies min of meer aangekondigde dood nog steeds te betreuren.

‘Grootse fotografie vereist een vaste hand en een vast hart. Vaak staat het venster om een noemenswaardige foto te maken maar een fractie van een seconde open. Wankel of aarzel, zelfs als de wereld om je heen instort, en het moment zal voorbijgaan.’Chris Hondros

Monrovia Liberia
20 juli 2003

  • Monrovia Liberia
    30 juli 2003

  • Monrovia Liberia
    8 oktober 2005

‘Ik geloof sterk in de kracht van de journalistiek en ben niet pessimistisch over haar huidige staat. We leven in fascinerende en gewelddadige tijden, en we hebben net zo'n grote kans om een nieuwe toekomst op te bouwen als ooit tevoren’Chris Hondros

  • Tal Afar Irak
    18 januari 2005

‘Een van de doorlopende thema's van mijn werk, en een van de dingen waar ik in geloof, is een zekere menselijke natuur, een gevoel van gedeelde menselijkheid die uitstijgt boven de culturele lagen die we onszelf opleggen maar die in het niet vallen bij de menselijke ervaring’Chris Hondros

  • Nasiriyah Irak 
    12 april 2003

  • Bagdad Irak
    2 december 2006

Paktika Afghanistan
15 oktober 2009

‘Het probleem van oorlogsfotografie is dat je het niet van een afstand kunt doen. Je moet er dicht op staan. Het kan niet vanuit je hotel, niet van de andere kant van de straat of van de brug. Je moet er zijn.’Chris Hondros

  • Misrata Libië
    20 april 2011

  • Misrata Libië
    20 april 2011

Ajdabiya Libië
14 april 2011

‘Fotografie begint en eindigt met licht. Probeer mooi licht te vinden en de goede foto's komen vanzelf.’Chris Hondros

Volg ons