In je
designhok!

Ook honden hebben een designhok nodig, deze architecten tekenden ze.

De Japanse artdirector Kenya Hara vroeg architecten over heel de wereld om een eenvoudig zelf te bouwen onderkomen voor honden te ontwerpen, zodat onze huisvrienden ook eens in iets fraais kunnen verblijven.

Honden zijn vrienden van de mens, ze leven in onze bouwsels, maar er wordt weinig stilgestaan bij design voor honden. Een gemiste kans, vond de Japanse ontwerper Kenya Hara, onder meer bekend van zijn werk als artdirector van het Japanse warenhuis Muji (een soort Hema). Daarom nam hij in 2011 het initatief voor het project ‘Architecture for dogs’. Hij stuurde een brief naar bekende architectenbureaus met het verzoek om een ‘bouwbaar’ onderkomen voor een specifiek hondenras te ontwerpen, met als doel om ze in een boek en (reizende) tentoonstelling te tonen. De bouwtekeningen zijn op de website beschikbaar gesteld zodat hondenbezitters ze kunnen downloaden en zo zelf de ontwerpen kunnen bouwen.

Zestien bureaus reageerden, waaronder MVRDV uit Rotterdam. Architecten Elien Deceuninck en Mick van Gemert lazen de brief en begonnen te brainstormen. Na een uur hadden ze een plan voor een ‘schommelhok’ dat ze voorlegden aan de directie, die zei: doen.

Beagle Interactive Dog House

Door: MVRDV

Voor: Beagles

In antwoord op de vraag om een onderkomen voor een beagle te ontwerpen, zochten architecten Elien Deceuninck en Mick van Gemert van MVRDV eerst op wat voor hond dat is; het bleek een levendige en actieve kindervriend. Aansluitend op die karaktereigenschappen hebben ze het archetypische hondenhok bewerkt tot een speels meubel. Ze bogen het hok aan beide uiteinden iets omhoog, zodat je in het hok kijkt en makkelijker contact met de hond kunt maken. Het hok was nu minder stabiel, waarop ze bedachten om het nog iets verder te buigen, zodat de beagle erin (en een kind erop) kan schommelen. Aan het hok is een koord vastgemaakt waarmee de hond het kan verslepen.

Winy Maas, de M van MVRDV noemt het hok voor de beagle ‘een grapje’, maar hij neemt het ontwerpen voor dieren wel degelijk serieus. In 2001 presenteerde het bureau het (fictieve) ontwerp Pig City, een ‘stad’ van ecologische varkensflats. Het ontwerp riep wereldwijd heftige reacties op. ‘Het was bedoeld als kritiek op onze vleesconsumptie’, legt Maas uit. ‘We wilden laten zien dat als je die in stand wilt houden, je varkensfokkerijen anders moet organiseren. We ontwierpen comfortabele stallen waarin je varkens stressvrij kunt laten leven én eerbiedwaardig laten sterven. Daarnaast was het ontwerp een rekenexercitie; samen met de Landbouwuniversiteit Wageningen zochten we uit hoeveel ruimte we nodig hebben als we aan onze huidige vleesconsumptie vasthouden.’

D-Tunnel

Door: Kenya Hara

Voor: Teacup-poedels

Een tafel is 75 cm hoog, het aanrecht 90 cm, een traptrede 15 cm, zo staat het in het bij architecten welbekende boekje De Menselijke Maat. Die maat zien we terug in alles: huizen, straten, steden; ruimten die ook door dieren worden bewoond. Met zijn ontwerp D-Tunnel breekt ontwerper Kenya Hara een lans voor het denken vanuit de dierlijke maat. Hara omschrijft het houten meubel als een ‘schaaloverbrugger’, wat tot uitdrukking komt in het maatverschil tussen de in- en uitgang van de tunnel. De teacup-poedel loopt vanaf de grond over een trapje omhoog naar een zitje, en komt zo op gelijke (oog)hoogte met zijn baasje.

In Nederland is het ontwerp niet verder gekomen dan een proefopstelling van drie verdiepingen. Maas weet dat in China inmiddels varkensstallen van elf verdiepingen bestaan, maar dan zonder de ecologische kwaliteit. ‘Dat maakt het nog navranter.’

Afgelopen jaren deed de architect met zijn denktank The Why Factory op de TU Delft onderzoek naar biodiversiteit in steden. De resultaten zijn gebundeld in het boek biodiverCity dat later dit jaar uitkomt. Steden werden tot nog toe voor mensen ontworpen, ten koste van de natuur. ‘Nu moeten we zorgen dat dieren een plek krijgen in de gebouwde omgeving’, zegt Maas. ‘Om te beginnen met insecten, die weer amfibieën en vogels aantrekken. We hebben uitgerekend hoe groot een ecologisch ‘complex’ moet zijn als je bijvoorbeeld de wolf terug in de stad wilt; dan heb je daaronder een hele piramide aan dierenleven nodig, en veel grondoppervlak.’

No Dog, No Life!

Door: Sou Fujimoto

Voor: Boston terriër

De Japanse architect Sou Fujimoto ontwierp een modern huis voor een Boston terriër, dat in het huis staat waar de eigenaren van de hond wonen. Het poortvormige bouwsel bestaat uit dunne acrylplaten verstevigd met wit-houten ‘mikado-stokjes’. De hond kan zich erin terugtrekken en zijn speeltjes en kluifbot op de transparante planken leggen. Mensen kunnen het meubel als opbergrek of vitrinekast gebruiken voor planten, beeldjes of boeken. Het idee is dat baasje en dier spullen van elkaar zien of zelfs lenen, en zo meer interactie ontstaat tussen de leefwereld van hond en mens.

De uitkomsten van de studie zijn gekoppeld aan producten zoals holle bouwstenen, waarin dieren kunnen broeden, paren en verblijven, en waarmee muren en kades gebouwd kunnen worden. Maas: ‘Zo bieden we gemeenten een overzicht van wat ze kunnen doen.’

Paramount

Door: Konstantin Grcic

Voor: Toy-poedel

Meubelmaker Konstantin Grcic ontwierp een podium met theaterspiegel voor een poedel. Hij kwam op het idee door een artikel over de zogenoemde spiegeltest. Neurologen gebruiken deze bij dieren om hun zelfbewustzijn te testen. Alleen apen, dolfijnen, olifanten en ratten beseffen dat ze zichzelf in de spiegel zien, zo bleek (mensen kunnen dit vanaf een jaar of anderhalf). Op internet las Grcic berichten van poedelbezitters die zeiden dat hun hond dit ook kon, een claim die ondersteund wordt door het boek The Intelligence of Dogs waaruit blijkt dat poedels tot de intelligentste honden behoren. Het meubel is zo bezien ook een intelligentietest.

Omgekeerd zie je dat dieren zich in navolging van honden en katten aanpassen aan de menselijke omgeving, denk aan de stadsduif. Domesticatie heet deze ontwikkeling, waaraan het boek ook aandacht besteedt. ‘Met groendaken en waterpleinen trek je muggen aan, maar je wilt er niet te veel’, legt Maas uit. ‘Meer biodiversiteit moet iets opleveren voor dier én mens.’

Pointed T

Door: Hara Design Institute

Voor: Japanse terriër

Pointed T is een doe-het-zelfhondenhok voor dummies. Je neemt een groot, stevig vel papier, knipt er een stuk af en vouwt het vel tot een kegel. Hang deze met een draad aan het plafond en klaar is kees. Als de hond eronder ‘schuilt’, lijkt het of hij een enorme puntmuts op heeft, als hij er niet in zit, doet het hok denken aan een laaghangende lampenkap. Het ontwerp is bedacht voor de Japanse terriër, maar eenvoudig aan te passen aan andere honden.

Bekijk alle hokken en download de bouwtekeningen op de website van het project.

Volg ons