een jaar corona 

Hoofdrolspelers van de crisis schrijven een brief naar het verleden

Dit weekeinde is het een jaar geleden dat het coronavirus voor het eerst in ons land werd vastgesteld. De Volkskrant vroeg twaalf hoofdrolspelers: stel dat je jezelf met de kennis van nu een brief had kunnen schrijven – wat zou je jezelf meegeven? ‘Ik zou maar vast wat extra wc-papier inslaan.’

De zorgbestuurderErnst Kuipers

Ha Ernst,

Je zult het komende jaar vaak terugdenken aan je opleidingstijd in Deventer. Daar had je geregeld weekenddienst, met twee arts-assistenten, van zaterdagochtend tot maandagochtend. Er waren collega’s die daar tegenop zagen, 48 uur lang achter elkaar de verantwoordelijkheid over een heel ziekenhuis, maar jij vond het heerlijk. Samen met de verpleegkundigen waren jullie dat hele weekend een team dat de schouders eronder zette. De coronacrisis is eigenlijk een heel lange Deventer-weekenddienst.

Natuurlijk wil je net als iedereen dat de crisis snel voorbijgaat. Maar aan het regelwerk dat ermee gepaard gaat, heb je geen hekel. Als het druk wordt en er gebeuren onverwachte dingen en je moet beslissen wat eerst moet en wat even kan wachten, dan ben je in je element, net als toen in Deventer.

De ic-verpleegkundigeJosé Schroe

Hee José,

Je bent gewend geraakt aan afscheid en verdriet, op de ic waar je werkt overlijden geregeld patiënten, maar wat je het afgelopen jaar hebt meegemaakt, krijg je niet meer uit je hoofd. Je had nooit kunnen bedenken dat jouw afdeling zou worden overspoeld met ernstig zieke mensen. Er waren vragen over het onbekende virus dat in het lichaam zoveel schade aanricht, zorgen of er wel voldoende beschermingsmateriaal zou zijn en door die maskers en mutsen en extra kleding stond je urenlang zwetend je werk te doen.

Maar wat je het meest is bijgebleven, is het besluit om vanwege besmettingsgevaar geen familie op bezoek te laten komen. Alleen bij een overlijden mocht er iemand aanwezig zijn. Toen wisten we te weinig van covid, we dachten dat we er goed aan deden de familie zo veel mogelijk te weren. Je zag wat de gevolgen waren. Patiënten die bij kennis waren, voelden dat het weleens helemaal mis kon gaan, maar ze waren alleen met hun angst. Familieleden werden de laatste dagen met hun geliefden ontnomen.

De longcovidpatiëntNadine Böke

Lieve Nadine,

Het lijkt nu nog zo ver weg, dat virus. Maar het zal je gaan raken. Sneller, maar ook heel anders dan je denkt. Je zult niet in het ziekenhuis belanden. Maar die ‘vreemde griep’ die je vriend en jij half maart oppikken, dat is dus covid-19.

Je zult al snel weer op de been zijn en doen wat je altijd doet na ziekte: gewoon doorbijten. Toch je rondje proberen te hardlopen, gewoon de fiets pakken, je schouders eronder zetten op het werk. De beste raad die ik je nu kan geven, is: doe dit niet. Over ruim een maand zul je je afvragen wat er toch mis is. Waarom je maar niet weer fit wordt. Sterker, waarom die griep steeds terug lijkt te komen, met koorts en al.

De huisarts: Joost Zaat

Ha Joost,

Een jaar geleden deed je nog een beetje lacherig over het gebrek aan mondkapjes. Een beetje ongerust was je wel, maar nogal overmoedig schreef je half februari in je column dat je je – na een mogelijk eerste coronapatiënt – wel ging opofferen omdat er nog maar weinig mondkapjes in de praktijk over waren. Jonge mensen gingen voor, vond je toen.

De OMT-bestuurder: Aura Timen

Lieve Aura,

Als je dit leest, heb je nog het grootste vertrouwen dat we dit aan kunnen. We hebben een prachtig systeem opgebouwd, met een fijnmazig netwerk van zorginstellingen, huisartsen en GGD’s van hoge kwaliteit. Het gaat goed. We zijn op elkaar ingespeeld, we hebben samen geoefend. Denk je.

De GGD-directeur: Sjaak de Gouw

Beste Sjaak,

Het eerste bericht in je mailbox over het coronavirus dateert van 23 januari 2020. Vier weken later waren dat er al 180. In februari 2020 heb je de regionale pandemiedraaiboeken naar het Regionaal Beleidsteam gestuurd, nadat ze waren geactualiseerd. Op 12 februari bracht je een oriënterend bezoek aan het Calamiteitenhospitaal. In de week van 23 februari had je al drie tv-optredens achter de rug. Het wachten was op de eerste patiënten. Dat die zouden komen, was zeker.

De immunoloog: Marjolein van Egmond

Hee Marjolein,

Je hebt het gezien op televisie, hangend op de bank met een glas wijn: dat nieuwe coronavirus is nu ook in Nederland. Je zei nog tegen Jos, je man: ergens jammer, dat ik geen onderzoek doe naar dit soort virussen. Je bent immers immunoloog. Bezig met onderzoek naar hoe je de afweer kunt versterken als iemand kanker heeft en hoe je die juist afremt bij auto-immuunziekten.

De communicatiewetenschapper: Bas van den Putte

Ha Bas,

Je had begin 2020 nog geen flauw idee wat voor jaar het zou worden, zelfs niet toen de miljoenenstad Wuhan werd afgegrendeld van de buitenwereld. Hoe kwam je erbij dat covid-19 aan Nederland voorbij zou gaan, alleen maar omdat ebola, mers en de Mexicaanse griep ook meevielen? Beetje naïef was je wel.

De verpleeghuisdirecteur: Marcel van der Priem

Beste Marcel,

Als je me een jaar geleden had gezegd dat je het verpleeghuis op slot zou doen, zou ik je niet hebben geloofd. Het is een van de bizarste beslissingen die je ooit hebt moeten nemen. Je kunt je nog kwaad maken over de relativering waarmee dat landelijke besluit gepaard ging, de arrogantie bijna. Het idee dat de bewoners van een verpleeghuis daar heus niet slechter van zouden worden. Het ogenschijnlijk achteloos beslissen over de vrijheid en autonomie van een ander. Je ziet het nu weer gebeuren, zodra ergens in een verpleeghuis het aantal besmettingen oploopt: het gemak waarmee onder de noemer van veiligheid wordt gesuggereerd om de deuren dicht te doen. Je kunt je daar enorm kwaad over maken. Zolang het virus niet ongecontroleerd rondgaat, zul jij jouw verpleeghuizen niet meer sluiten.

De criticus: Wim Schellekens

Ha Wim,

Je herinnert je vast nog dat alarmerende bericht van je dochter, ze vertelde dat er een nieuw soort griep was ontdekt. Die ziekte zou ook naar Nederland komen, ze zou als huisarts binnenkort de eerste patiënten op het spreekuur krijgen, maar ze kon niet aan genoeg mondkapjes komen. Daar ben je over gaan twitteren en dat was het begin. Je zag al snel een patroon, we hadden niet alleen een gebrek aan beschermingsmiddelen, er was ook nauwelijks testmateriaal, er waren onvoldoende labs, we liepen overal achteraan.

De coronaverslaggever: Maarten Keulemans

Hee Keul!

Ja, daar sta je van te kijken hè? Bekijk die datering van dit mailtje nog maar eens goed. Een bericht uit de toekomst. Van jezelf. Of eigenlijk: van jezelf over een jaar.

De viroloog: Eric Snijder

Hey Eric,

Ik zou maar vast wat extra wc-papier inslaan, want het wordt een wild jaar. Geen EK voetbal. Maar in plaats van 17 miljoen bondscoaches wel opeens 17 miljoen zij-instromers in de virologie, met onze planeet als hun openbare laboratorium. Allemaal vanwege, jawel, covid-19, die ziekte waarover je in 2020 nog heel wat gaat horen.

Dossier

Lees onze laatste analyes, reportages en achtergronden rondom de coronacrisis in ons dossier.

Volg ons