UITGELICHT MOEDERLAND POLEN

Een even nieuwsgierige als liefdevolle rondgang door Polen

Eigenlijk wilden journalist Dyba Lach en fotograaf Adam Lach uit protest hun land ontvluchten, maar ze draaiden het om. In 3,5 jaar tijd deden ze alle uithoeken van Polen aan en interviewden ze talloze landgenoten. ‘Ik ben alleen maar bozer geworden op de regering.’

‘Willen we hier nog wel wonen?’ vroegen de Poolse fotograaf Adam Lach en journalist Dyba Lach zich af. Na jaren van politieke polarisatie en de ruk naar rechts die het land onder de PiS-partij maakte, werd de verleiding om er tussenuit te knijpen wel heel groot.

Maar ze draaiden het om. Kennen wij ons eigen land wel? Wat betekent het om Pools te zijn? Ze trokken met de auto door het weidse Polen, ‘klein Amerika’, zoals Adam het noemt.

Ze legden in 3,5 jaar tijd 16.000 kilometer af, interviewden talloze landgenoten en maakten samen een fotoboek: How to rejuvenate an eagle.

‘We wilden Polen beter begrijpen,’ vertellen ze in Warschau. ‘Onze overheid benadrukt altijd dat we een katholiek, homogeen land zijn. Maar Polen heeft meer dan één gezicht. Dat wilden we laten zien. Soms werden ook wij verrast door de grote verschillen.’

Zo kwamen ze gemeenschappen tegen met hun eigen taal en gebruiken, zoals de Kasjoeben, en waren ze getuige van een pre-christelijk Slavisch ritueel. De (ultra)katholieke kant van Polen ontbreekt evenmin, met de extatische ‘Strijders van Maria’. Ze spraken met oudere Polen die getekend zijn door het oorlogsverleden en jonge schoolmeisjes die het liefst naar Duitsland emigreren.

Is er wel een gemeenschappelijk taal, vraagt Dyba zich in een van haar teksten af, die al deze ervaringen met elkaar kan verbinden?

Adam en Dyba zijn geïnteresseerder in vragen dan in antwoorden. Met die werkwijze legden ze Polen even nieuwsgierig als liefdevol vast. Willen ze nog steeds weg?

‘We hebben in een dorp een huis en een stuk land gekocht’, vertelt Adam. ‘En dat dorp staat in Polen.’ Dyba twijfelt. ‘Ik ben alleen maar bozer geworden op de regering. Als er niets verandert, kan ik hier niet blijven wonen. Maar ik zou Polen zo ontzettend missen.’

Volg ons