De zaken van
Peter R. de Vries

Peter R. de Vries was ruim veertig jaar actief als misdaadverslaggever. Zijn vingerafdrukken zitten op honderden strafdossiers. In welke zaken speelde hij een cruciale rol?

Het houdt Nederland wekenlang in zijn greep: de ontvoering van Freddy Heineken in 1983. De directeur van de brouwerij en zijn chauffeur zijn ontvoerd door onder anderen Cor van Hout en Willem Holleeder. De ontvoerders eisen losgeld. Het is de eerste grote zaak waar de dan 27-jarige misdaadverslaggever verslag van doet voor De Telegraaf.

Vier jaar na de ontvoering publiceert De Vries een reconstructie in boekvorm, De ontvoering van Alfred Heineken. Het boek komt tot stand dankzij zijn goede band met ontvoerder Cor van Hout, die ook meedeelt in de royalty’s. Het wordt een bestseller die als misdaadboek afwijkt van de norm door niet het perspectief van de opsporingsdiensten te kiezen, maar motieven van de daders inzichtelijk te maken.

Het blijkt het begin van een rijke carrière, waarin De Vries zich niet alleen profileert als misdaadjournalist, maar ook als deskundige, vertrouwenspersoon en zelfs getuige.

Heineken-ontvoerder Cor van Hout (links) en Peter R. de Vries (rechts) raken bevriend. Het boek over de ontvoering is de doorbraak van De Vries, hier nog werkzaam voor De Telegraaf. Foto ANP/Leo Vogelzang, 1985

I

De Puttense moordzaak1994

De Vries speelt een doorslaggevende rol in een van de grootste rechterlijke dwalingen in de Nederlandse geschiedenis: die van de Puttense moordzaak. Zo'n 40 afleveringen van zijn misdaadprogramma Peter R. de Vries, misdaadverslaggever wijdt hij aan de verkrachting en moord op de 23-jarige Christel Ambrosius. Ambrosius is dood aangetroffen in het huis van haar oma. Twee Puttense vrienden worden voor het misdrijf veroordeeld, hoewel haren en sperma niet overeenkomen met de gevonden sporen op het lichaam van het slachtoffer.

De Vries vermoedt dat de twee verdachten, Wilco Viets en Herman du-Bois, het slachtoffer zijn van scoringsdrift van justitie. Hij uit voortdurend kritiek op het onderzoek. Daarnaast doet hij een beroep op oud-hoofdcommissaris Jan Blaauw, die na eigen onderzoek de politie tunnelvisie verwijt.

Viets en du-Bois worden na jaren celstraf in 2002 vrijgesproken. Zonder de aanhoudende inspanningen van onder anderen De Vries is het maar de vraag of deze dwaling aan het licht was gekomen.

Herman du-Bois met zijn vrouw Anja voor de rechtbank in Zutphen nadat Ron P. is veroordeeld tot 15 jaar cel. Herman du-Bois en zijn zwager Wilco Viets waren eerder ten onrechte tot tien jaar cel veroordeeld. Foto Raymond Rutting / de Volkskrant

II

De dood van Nicky Verstappen1998

Het is niet De Vries die uiteindelijk onthult dat Jos B. verantwoordelijk is voor de dood van de 11-jarige Nicky Verstappen. Maar het is wederom een voorbeeld van een zaak die De Vries sinds 1998 niet loslaat. ‘Als we jou niet hadden gehad, dan had het onderzoek negentien jaar stilgelegen’, zegt moeder Berthie Verstappen in 2018, nadat de dna-match met Jos B. bekend is gemaakt. ‘Zonder jouw inzet, geloof en bovenal steun voor ons, zou dit niet zijn gerealiseerd.’

De Vries zoekt na het misdrijf al snel toenadering tot de familie. Dat is bijzonder, zegt rechtspsycholoog Peter van Koppen. ‘De meeste journalisten komen bij de slachtoffers een verhaal halen en sluiten het onderwerp dan af. De Vries bleef jarenlang terugkomen, ook toen hij geen televisie meer maakte.’ Hij wordt vertrouwenspersoon voor de ouders van Verstappen en treedt naar de buitenwereld op als hun woordvoerder.

Moeder Berthie Verstappen bedankt Peter R. de Vries tijdens de persconferentie in Maastricht over de doorbraak in het onderzoek naar de dood van Nicky Verstappen. Foto ANP /Jean-Pierre Geusens 

III

De moord op Marianne Vaatstra1999

Al kort na de vondst van het lichaam van zijn dochter hangt Bauke Vaatstra aan de telefoon met De Vries. De vader van de verkrachte en vermoorde Marianne (16) vraagt om hulp van de misdaadverslaggever. Die houdt de boot af en vraagt Vaatstra nog zes weken te wachten. ‘Als het politiewerk niks oplevert, bel me dan terug.’

Maar het onderzoek, dat uiteindelijk een van de langstlopende en meest intensieve ooit zal blijken, levert geen dader op in de jaren die volgen. Vermoedens dat de dader een asielzoeker is, blijken onterecht. De Vries pleit namens de familie Vaatstra al snel voor grootschalig dna-onderzoek, waarbij twintigduizend mannen van 18 tot 45 jaar wangslijm zouden moeten afstaan. Een kort geding daarover wordt in 2000 afgewezen: justitie mag zelf bepalen welke opsporingsstrategie ze kiezen.

Vanaf 2006 krijgt de familie ook bijval voor het gebruik van dna-technieken vanuit de Tweede Kamer en vanaf 2012 wordt grootschalig verwantschapsonderzoek mogelijk. Enkele maanden later is er in de zaak-Vaatstra een doorbraak: er is een dna-match gevonden. De 45-jarige boer Jasper S. bekent de verkrachting en moord.

Politiemensen doen onderzoek op het erf van de boerderij van Jasper S. Hij werd in 2012 op basis van een dna-match aangehouden in zijn woonplaats Oudwolde, enkele kilometers van het weiland waar Vaatstra werd gevonden. Foto ANP / Catrinus van der Veen 

IV

De verdwijning van Natalee Holloway2005

Internationaal krijgt De Vries bekendheid met zijn uitzendingen over de verdwijning van de Amerikaanse Natalee Holloway (18) op Aruba. Met een verborgen camera legt hij in 2008 vast hoe Joran van der Sloot opbiecht dat Holloway in zijn armen is gestorven en dat hij het lijk vervolgens in de oceaan heeft doen verdwijnen. De uitzending wordt door meer dan 7 miljoen mensen bekeken.

Daags voor de primeur zitten Van der Sloot en De Vries nog tegenover elkaar aan tafel bij de talkshow Pauw & Witteman. De Vries beticht Van der Sloot daar van leugens over zijn betrokkenheid bij de verdwijning. Na de afkondiging gooit Van der Sloot een glas rode wijn in het gezicht van De Vries. Internationale media, waaronder Fox News en Oprah Winfrey, besteden aandacht aan het wijnincident.

Ondanks de onthullingen wordt Van der Sloot nooit vervolgd voor de verdwijning van Holloway. Na de uitzending zaait hij twijfel over de geloofwaardigheid van de gefilmde bekentenis. Inmiddels is Van der Sloot toch achter slot en grendel verdwenen. Hij zit een gevangenisstraf van 28 jaar uit in Peru voor de moord op Stephany Flores.

Wat De Vries betreft staat ook vast dat het mysterie over de verdwijning van Holloway is opgelost. Voor de tv-uitzending die hij erover maakt, ontvangt De Vries in 2008 een Emmy-award, een prestigieuze internationale televisieprijs.

Van der Sloot deed zijn bekentenis in een door Peter R. de Vries geprepareerde auto. Hij bekende aan de Arubaanse zakenman Patrick van der Eem. Die had het vertrouwen van Van der Sloot gewonnen en bood zijn diensten aan bij De Vries. Foto ANP / WFA / Dirk Hol 

V

Het proces tegen Willem Holleeder2019

De Vries maakt al van dichtbij mee hoe Willem Holleeder de bekendste crimineel van Nederland wordt, maar zijn meest recente betrokkenheid is van een andere orde. In de zaak waarin Holleeder een levenslange gevangenisstraf krijgt opgelegd, is De Vries misdaadjournalist, vertrouwenspersoon en getuige in één.

Hij wordt de vertrouwenspersoon van de zussen Holleeder, Astrid en Sonja. Wanneer zij De Vries vertellen dat ze tegen hun broer willen getuigen, brengt hij ze in 2013 in het diepste geheim in contact met justitie.

In het megaproces dat volgt, staat De Vries als getuige zelf ook tegenover Holleeder. De crimineel raakt tijdens de zitting verstrikt in zijn eigen leugens. De Vries – met een zorgvuldig bijgehouden archief en een scherp geheugen – overhandigt bovendien een belastende geluidsopname waar de aanklagers dankbaar gebruik van maken.

De Vries, die eerder al met de dood werd bedreigd door Holleeder, wordt nadien een ‘verrassing’ genoemd in het proces tegen Holleeder. ‘Hij bleek een geniale getuige voor ons, zo puntig formulerend en zo goed gedocumenteerd’, aldus officier van justitie Sabine Tammes in 2019 in de Volkskrant.

Holleeder wordt uiteindelijk veroordeeld tot levenslang voor het geven van de opdracht voor zes liquidaties. Volgens de rechtbank heeft hij ‘gewetenloos en onverschillig over leven en dood van anderen beschikt’. Holleeder houdt tot op de dag van vandaag vol dat hij onschuldig is. Het hoger beroep loopt nog.

Willem Holleeder komt met zijn advocaat Stijn Franken aan bij de rechtbank in Haarlem. Holleeder had Peter R. de Vries bij zijn huis bedreigd, omdat Holleeders naam zou worden gebruikt in een Hollywoodfilm over de Heineken-ontvoering. Foto ANP / Robin van Lonkhuijsen 

VI

Ridouan T. en het Marengo-proces2020

Ook in het megaproces tegen Ridouan T. en zestien medeverdachten zijn veel ogen gericht op De Vries. In het voorjaar van 2020 verzoekt kroongetuige Nabil B. hem om zijn vertrouwenspersoon te worden. Nadat B. in zee is gegaan met justitie, worden zijn onschuldige broer Reduan en advocaat Derk Wiersum beiden vermoord.

De misdaadverslaggever is zich bewust van mogelijk gevaar, maar ziet het als een principekwestie. ‘Als ik niet thuis geef, zou ik mezelf niet meer recht in de spiegel kunnen aankijken’, zei De Vries vorig jaar zomer tijdens een persconferentie. Hij wil bovendien een signaal afgeven aan degenen die B.’s onschuldige broer en advocaat hebben vermoord. ‘Zulke moorden mogen niet lonen. Anderen nemen altijd hun plaats in.’

In de strafzaak Marengo stond Peter R. de Vries op als vertrouwenspersoon van kroongetuige Nabil B. Foto Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Lees verder

Peter R. de Vries (1956 - 2021): onverschrokken en vasthoudend op zoek naar de waarheid
Peter R. de Vries speelde een belangrijke rol bij het oplossen van vermissingen en spraakmakende misdaden. Lees het postuum over de man die een ‘bloedhekel’ had aan machtsmisbruik, hypocrisie en onrechtvaardigheid.

Volg ons