25 jaar volkskrant.nl Van knus clubhuis tot elke minuut een deadline

Het is deze maand 25 jaar geleden dat de website van de Volkskrant het licht zag: een overzicht van de experimentele, spannende, frustrerende en onophoudelijke zoektocht naar de toekomst van de Volkskrant online.

1996-2000

Hoe werkt dat eigenlijk, een ‘website’?

In 1995 is de Volkskrantredactie nog wel enigszins huiverig om een ‘website’ te beginnen. Niemand weet precies hoe dat allemaal werkt. Van wie is dat internet eigenlijk? Is er een klantenservice om te bellen als het misgaat?

Het blijkt dat er een ‘webadres’ moet worden geregistreerd. Dat liep via één man in Nederland: Piet Beertema, een soort pandjesbaas voor het Nederlandse internet. Beertema beheert alle domeinnamen die eindigen op .nl. Bij de PTT - nu KPN - moet een dikke telefoonlijn worden gehuurd waarmee de redactie kan ‘inbellen’ op het netwerk, dat automatisch verbindt met alle andere internetservers.

  • 1997

    Start Google

  • 1999

    De eerste Blackberry op de markt

2000-2003

Daar gaat de internetbubble

Begin 2000 heeft de helft van de Nederlanders een internetverbinding en volgen ontwikkelingen elkaar razendsnel op. Nederland is inmiddels aan het ‘chatten’ geslagen, via chatprogramma’s als ICQ en MSN Messenger. Online winkelen wordt ook steeds populairder: in 2001 koopt volgens het CBS 1 op de 6 Nederlanders wel eens iets online.

Websites kunnen hun populariteit niet altijd aan, schrijft Francisco van Jole in de Volkskrant: op 11 september van dat jaar bezweken ‘praktisch alle nieuwssites’ onder de vele mensen die het laatste nieuws over de aanslagen in New York willen lezen. Ook de Volkskrantsite wordt inmiddels goed bezocht voor een Nederlandse site: 30 duizend bezoekers per dag is gebruikelijk.

  • 2001

    Start Wikipedia

  • 2003

    Start Skype, LinkedIn

2004-2009

Operatie Tango: ambitieuze plannen

Het enthousiasme over het internet is nog steeds ver te zoeken, merkt Geert-Jan Bogaerts als hij in 2003 de leiding krijgt over de digitale activiteiten bij de Volkskrant. Bogaerts: ‘Collega’s die ik vertelde dat ik mijn post als correspondent Brussel verliet om chef internet worden, keken me aan alsof ik gek was.’

Zelf heeft hij meer vertrouwen in de digitale toekomst. Dat het internet nog niet goed werkt voor de krant, betekent vooral dat de juiste aanpak nog niet is gevonden.

  • 2004

    Start sociaal netwerk Hyves; start Facebook

  • 2005

    Start YouTube

Het VKBLOG

In 2005 begon de redactie van de Volkskrant met het VKblog: een open forum waar iedereen die het wilde een blog mocht starten. Ze volgden daarmee de vrije filosofie van het vroege internet: alle meningen mogen worden gedeeld, zolang niemand de wet overtreedt. ‘Zo’n open forum was behoorlijk vernieuwend in die tijd’, zegt toenmalig chef Bogaerts. ‘Het trok veel gebruikers: we kregen honderden nieuwe bijdragen per dag.’ Op het blog staan bijdragen van Volkskrantredacteuren, maar de hoofdmoot van de bijdragen komt van lezers zelf. Via de Wayback Machine, een archief voor websites, zijn nog wat momenten van het blog terug te vinden. In februari 2010 staat bijvoorbeeld een blogbijdrage over het teleurstellende weer boven een ode aan schrijver Bernlef en een tirade tegen de PVV.

Helaas bleef het niet de sympathieke vrijplaats die ze voor ogen hadden. Het VKBlog kreeg, net als de rest van het internet, steeds meer last van haatreacties en trollen. Volgens hun eigen vrije filosofie kon de VKBlog-redactie daar niet zomaar in gaan snoeien. In 2011, na zes jaar, besluit hoofdredacteur Philippe Remarque de stekker uit het experiment te trekken.

  • 2006

    Start Twitter

  • 2007

    De eerste tweet van de Volkskrant; de eerste iPhone

2009-2011

Het probleem van gratis nieuws

Even online het laatste nieuws lezen begint de normale gang van zaken te worden. Volgens het CBS hebben in het voorjaar van 2009 zo’n 11,8 miljoen Nederlanders toegang tot het web.

Die populariteit van nieuws online roept een dubbel gevoel op bij de traditionele nieuwsmedia. De oplages van de papieren kranten lopen al jaren met flinke sprongen terug: tussen 1999 en 2009 daalde de oplage van de Volkskrant van 349 duizend naar 240 duizend kranten.

2011-2012

De website moet niet te goed worden

Terug in Amsterdam draait de webredactie op volle toeren. ‘Het was een heel nieuwsrijke tijd’, zegt Michiel Van der Geest, vanaf 2012 chef internet. ‘De Arabische Lente kwam op, er vielen kabinetten en we kregen te maken met een economische crisis.’

De webredactie begint liveblogs bij te houden, een nieuw fenomeen waarmee een nieuwssite lezers continu op de hoogte kan houden van ontwikkelingen in een groot nieuwsonderwerp.

  • 2011

    De Volkskrant krijgt haar eerste nachtredacteur: vanaf nu wordt de site 24 uur per dag bijgehouden

  • 2012

    De Volkskrant maakt een Facebookpagina aan; Facebook haalt 1 miljard gebruikers

2013-2016

De eerste betaalmuur

Als je ‘de vijand’ niet kunt verslaan, dan kan je die beter omarmen: Laurens Verhagen, voormalig hoofdredacteur van online concurrent Nu.nl, wordt in 2012 binnengehaald als chef digitaal. ‘De Volkskrant was een ijzersterk kwaliteitsmerk en daar zag je te weinig van terug op de site’, zegt Verhagen nu. ‘Een standaard ontwerp, slechte navigatie en maar een fractie van de stukken die er in de krant stonden.’

In 2014 lanceren hij en het webteam een nieuwe site: een ontwerp met chique ‘tegels’, meer ruimte voor foto’s en beter overzicht. Vanaf nu komen alle artikelen die in de krant staan ook online, in plaats van alleen een selectie.

  • 2015

    De Volkskrant start een Instagram-account

  • 2017

    De Volkskrant deelt voor het eerst een Instagram story; Het Volkskrantgeluid wordt de eerste podcast van de krant

2017-2020

Een radicale stap

De lezer verwacht dat hij op de website direct het laatste nieuws kan lezen - zo niet, dan kijken ze wel op een andere site. Bij de webredactie van de Volkskrant tikken ze hun vingers blauw. Toch werkt een groot deel van de redactie nog steeds vooral naar de deadline van de papieren krant.

De hoofdredactie neemt daarom een radicale beslissing: de schrijvende webredactie wordt opgeheven. Vanaf nu moet de redacteur onderwijs of de redacteur zorg bij groot nieuws zelf gelijk een update tikken. Tegelijkertijd wordt een nieuw redactiesysteem aangekondigd, waarin de papieren krant niet meer centraal staat. Elke redacteur moet nu in het systeem werken dat artikelen direct op de site kan plaatsen. Alle stukken moeten voortaan in de eerste plaats voor de website worden geschreven, en nieuwsbrieven bepalen de deadline in plaats van de papieren krant.

    2018: LANCERING DE EDITIE

    De ‘krant van de toekomst’, noemt hoofdredacteur Philippe Remarque hem; de webredactie heeft hem ‘de Harry Potter-krant’ gedoopt, omdat de nieuwe digitale uitgave van de Volkskrant ze doet denken aan de bewegende foto’s in de tovenaarskrant uit de boekenserie. De digitale krant is in eerste instantie specifiek ontworpen voor gebruik op de tablet, in 2021 wordt er een versie voor mobiel en voor de browser aan toegevoegd.

    CROSSMEDIALE PROJECTEN

    2016: In reactie op de groeiende vaccinatiescepsis maakte crossmedia een simulatie van hoe virussen verspreid worden, en hoe vaccinaties dat bestrijden

    2017: Een volledig multimediale productie onderzocht de lusten en lasten van het online daten

    2018: De eerste versie van deze productie over ransomware werd te griezelig bevonden

    2018-2019: Met het ambitieuze project De Voedselzaak zocht de Volkskrant naar een antwoord op de vraag: hoe voeden we 10 miljard monden in 2050?

    2020: 75 jaar na dato was de Bevrijding per dag te volgen via een kaart van Nederland vol verhalen van de laatste ooggetuigen in het project Mijn Bevrijding

    2021

    Elke minuut een deadline

    Anno 2021 is de Volkskrant online het ‘hart van de hele organisatie’, zegt adjunct-hoofdredacteur en chef Digitaal Gert-Jan van Teeffelen. Een miljoen sitebezoekers per dag is inmiddels geen uitzondering meer, sinds de coronacrisis een enorme extra nieuwsbehoefte aanwakkerde.

    Van Teeffelen: ‘Het web is inmiddels de papieren krant voorbijgestreefd als ons grootste platform, qua aantal dagelijkse lezers. Dat doet niets af aan de waarde van papier, maar het heeft wel de werkwijze van de organisatie omgedraaid in de afgelopen jaren. Vroeger werkte iedereen naar de deadline voor papier toe, nu worden de app en de site continu bediend.’

    Volg ons