Vrolijke jaren tachtig in New York

De media toonden de ellende en het geweld, fotograaf Jamel Shabazz ontmoette veel leuke, zelfbewuste zwarte New Yorkers in de metro.

Het was een bizar toeval dat er een nieuw boek van de Amerikaanse fotograaf Jamel Shabazz verscheen met foto’s uit de metro van New York in de jaren tachtig,net toen die metro voor het eerst in de geschiedenis werd stilgelegd, voor de coronapandemie. De geplande expositie in het Museum aan het Vrijthof in Maastricht werd uitgesteld en ging pas deze maand alsnog open.

Shabazz is er laconiek over: ‘Dat is de nieuwe, onzekere werkelijkheid waarin we leven. Mijn boek is nu een herinnering aan een tijd die voorgoed voorbij is, een historisch document voor komende generaties.’ Jamel Shabazz (Brooklyn, 1960) maakte naam met foto’s,in zwart-wit en kleur, op straat in de wijken van New York. Hij was een van de weinige zwarte fotografen en dat is te zien aan de gezichten van de mensen op zijn foto’s, vaak open, enthousiaste en zelfbewuste zwarte New Yorkers. Ze laten zich graag aan hem zien, en ook hun eigenzinnige kledingkeuze.

Shabazz wil niet te veel nadruk leggen op zijn kleur: ‘Het gaat niet zozeer over of je zwart of wit bent, meer over je oprechte bedoelingen.’ Het zijn opvallende beelden, want de jarentachtig in New York staan bekend om het verval, de armoede, het criminele geweld. Het leven was hard, zeker voor Afrikaans-Amerikanen. Shabazz: ‘Ik wilde simpelweg een ander verhaal vertellen dan al die negatieve berichtgeving in de media elke dag. Ik zag ook een vrolijker kant, van prachtige gemeenschappen en ontelbare jongeren die iets maakten van hun leven.’

Fotografeert hij nu de bijzondere situaties in de stad: eerst de verlaten straten, daarna dedemonstraties tegen racisme? ‘Ik ga sinds het begin van de quarantaine de straat niet meer op, maar al mijn studenten zijn daar wel aan de frontlinies en ze brengen me ongelofelijke beelden.’ Hij besteedt een flink deel van zijn tijd aan docentschappen en het geven van workshops sociale straatfotografie aan jongeren.

Net als hij in de jaren tachtig moed putte uit de jongeren op straat, doet hij dat nu met de Black Lives Matter beweging tegen politiegeweld. ‘Dankzij de sociale media hebben de protesten nu wereldwijd effect. Echte verandering zal nog veel tijd vergen. Het is belangrijk dat jongeren actief zijn, er zijn nog zoveel misstanden: onrecht, honger, oorlogen, werkloosheid, het milieu en het klimaat. De toekomst van de wereld loopt gevaar als we niet in actie komen.’

Fotomuseum aan het Vrijthof in Maastricht presenteert van 1 juni tot en met 27 september 2020 de tentoonstelling Streetlife. Het museum toont kleurrijk werk van de Amerikaanse fotograaf Jamel Shabazz. De straatfotografie in New York City markeert de jaren '80. Bij de expositie wordt ook het nieuwe fotoboek City Metro van Shabazz gelanceerd. Gastcurator is de Duitse galeriehouder Bene Taschen.