ANALYSE MEER DAN VOETBAL

Vrije speler op het veld,
speeltje van linkse leiders

Maradona was niet alleen voetbal, zijn leven was ook politiek. In zijn blinde verliefdheid liet hij zich gebruiken door linkse (veelal autoritaire) leiders die hem omarmden. Zelfs zijn laatste afscheid leidde tot controverse.

Daar stond president Alberto Fernández donderdagmiddag op het balkon van het Casa Rosada, het presidentieel paleis in Buenos Aires, met binnen een kist met het lichaam van Maradona en buiten een uitzinnige menigte. Hij maande tot kalmte, maar Maradona’s fans lieten zich niet kalmeren. Hekken gingen om, de chaos drong het paleis binnen, de kist werd halsoverkop weggehaald.

Maradona was niet alleen voetbal, zijn leven was ook politiek. Hij viel als een blok voor (veelal autoritaire) linkse leiders. In zijn blinde verliefdheid liet hij zich gebruiken door de politici die hem omarmden. Zelfs zijn laatste afscheid werd politiek. De peronist Fernández baarde de voetbalheld op in het Casa Rosada, waar eerder de massa’s langs de kisten van Evita, Juan Peron en Néstor Kirchner trokken.

Wanorde

Fernández en vicepresident (en ex-president) Cristina Kirchner eigenden zich meteen de mythe van Maradona toe, schrijft de Argentijnse krant Clarín in haar commentaar. ‘Zijn afscheid vond plaats in een overheidsgebouw. En niet in een voetbalstadion, een van de tempels waar hij werkelijk gelukkig was.’ In de haast om niet alleen de voetbalerfenis van Maradona veilig te stellen, maar ook zijn imago als vriend van links, ontaardde het slecht doordachte evenement in wanorde. Bovendien gingen van de ene op de andere dag maanden van strenge coronamaatregelen overboord.

  • President Alberto Fernandez zijn partner Fabiola Yanez (links) en vicepresident Cristina de Kirchner bij de kist van Diego Maradona in het Casa Rosada. Foto's Reuters

Zo leidde ook Maradona’s laatste publieke optreden tot controverse. Zijn familie had het liever anders gezien en stond schoorvoetend een korte opbaring toe. Maradona zelf had er waarschijnlijk wel mee ingestemd. Op zijn 60ste verjaardag op 30 oktober plaatste hij nog een foto op Instagram waarop hij de president innig omhelsde. ‘Ik ben blij om in uw team te zitten’, schreef de voetballer.

Irrationaliteit

Kort daarvoor had hij op sociale media gebekvecht met de rechtse ex-president Mauricio Macri, Fernández’ voorganger van 2015 tot vorig jaar. Macri had beweerd dat het tijd werd om het linkse peronisme uit het paleis te verdrijven, zoals hij in 1997 als manager van Boca Juniors Maradona had gewipt. ‘Vergelijk ik haar (Cristina Kirchner, red.) met Maradona? Wel met zijn irrationaliteit, niet met zijn talent.’ De voetbalvedette sneerde terug: ‘Je weet dat jouw beslissingen het leven van twee generaties Argentijnen hebben verpest?’

  • Fidel Castro met Diego Maradona in Havana, 2005. Foto AFP

  • Maradona met Evo Morales in La Paz in 2008. Foto AP

  • Hugo Chavez en Diego Maradona in Caracas in 2010. Foto AP

Maradona was mateloos. In zijn sport, in zijn drugs- en alcoholgebruik, in zijn politiek. Alleen die eerste verslaving is onomstreden. In de jaren tachtig verloor hij zijn hart aan het communisme van Fidel Castro en Che Guevara. De een staat getatoeëerd op zijn ooit trefzekere linkerbeen, de ander op zijn rechterschouder. De liefde verdiepte zich nadat hij in 2000 op uitnodiging van Castro naar Havana reisde om af te kicken van de cocaïne. Later volgden vriendschappen met de Venezolaanse presidenten Hugo Chávez en Nicolás Maduro en de Boliviaanse Evo Morales.

Verlegen kind

In zijn autobiografie Yo soy el Diego beschrijft Maradona zijn eerste ontmoeting met Castro in juli 1987, een jaar na het winnen van de wereldtitel in Mexico. De megaster voelde zich als een verlegen kind tegenover de boomlange Castro. ‘Ik was zo nerveus dat ik niet uit mijn woorden kwam.’

Fidel Castro geeft zijn pet aan Maradona in 1987. Foto Reuters

Na smalltalk over voetbal onder het genot van oesters en glazen drank raapte Maradona zijn moed bijeen en vroeg de Cubaanse revolutionair om zijn groene pet. Uiteraard, zei Castro, en signeerde het hoofddeksel. De voetballer was betoverd. Hij zag een man die alles wist, ‘een encyclopedie’, een leider met overtuiging bovendien. ‘Hem te hebben gezien was alsof ik met mijn handen de hemel had aangeraakt.’

Radicalisering

In de afgelopen twintig jaar radicaliseerde de sporter in zijn opvattingen en leidden zijn steunbetuigingen aan Cuba en Venezuela steeds vaker tot ophef. ‘Alles wat Fidel doet, alles wat Chávez doet, vind ik goed’, zei hij na zijn eerste ontmoeting met Chávez. ‘Ik ben chavista’, verklaarde hij. Chávez’ opvolger Maduro nodigde de door drugs en drank kwetsbaar geworden wereldster meermaals uit als eregast bij Venezolaanse regeringsaangelegenheden.

Vertel nog eens een anekdote over Chávez, zei Maduro dan en lachte vervolgens smakelijk om de verhalen van de Argentijn. De Venezolaanse oppositie die al jaren gebukt gaat onder repressie van Maduro’s regering zag Maradona als mascotte van de despoot, iemand die zich liet gebruiken als regime-pr. Pluisje zag het anders, niet Maduro maar oppositieleider Juan Guaidó was de ‘schurk’.

Soldaat voor Maduro

Drie jaar geleden verklaarde hij zich bereid om als soldaat aan te treden voor Venezuela ‘wanneer Maduro me dat beveelt’. Enkele maanden eerder waren tijdens protesten tegen de Venezolaanse regering ruim honderd mensen omgekomen. ‘Diego, hoe kun je de dood van 124 jongeren steunen?’, twitterde een verbolgen Mario Kempes, die in 1982 met Maradona in het Argentijnse elftal had gespeeld. ‘Elke persoon met een beetje gezond verstand zegt zoiets niet.’

President Nicolas Maduro van Venezuela en Diego Maradona omarmen elkaar bij het graf van Hugo Chavez. Foto AP

Maar Maradona’s liefde doofde pas afgelopen woensdag. Fidel en Che gingen mee het graf in. En vanuit Havana en Caracas twitterden de socialistische regeringen nog eens dat hij toch vooral hun linkse held was.

Volg ons