Terugblik 2020

Een jaar in
52 voorpagina’s

Geen angst verspreiden, niet te ver vooruitkijken of proberen te duiden, praktisch handelen en die voortdurende twijfel: de pandemie laat zich op de redactie van de Volkskrant vertellen aan de hand van de voorpagina. 

Terugblik 2020

Een jaar in
52 voorpagina’s

Geen angst verspreiden, niet te ver vooruitkijken of proberen te duiden, praktisch handelen en die voortdurende twijfel: de pandemie laat zich op de redactie van de Volkskrant vertellen aan de hand van de voorpagina. 

Nog nooit kregen we zoveel mails van lezers als het afgelopen jaar, nog nooit zulke lange ook.

Niet eerder sinds de Tweede Wereldoorlog greep het wereldnieuws zo diep in in onze persoonlijke levenssfeer. Dat leidde ertoe dat Nederlanders zich massaal in het virus gingen verdiepen, ook al omdat ze daar ineens veel tijd voor hadden nu velen hun werk verloren en de cafés en theaters gesloten waren. De nieuwsgierigheid en kennishonger onder lezers leken nog nooit zo groot. Hoe werkte het virus nu precies? Kwam het toch niet uit een Chinees laboratorium? En zo nee, hoe wisten we dat zo zeker? Zag het RIVM iets over het hoofd? Waarom schreven we niet dat hydroxychloroquine een geweldig medicijn was? Sommige lezers goten hun inzichten in eindeloze epistels. Voor het eerst lukte het me niet om elke mail in detail te beantwoorden.

De een was van mening dat het virus schromelijk werd overschat. Zeker in het begin van de coronacrisis werd ons vooral angstzaaierij verweten. Later waren er lezers die meenden dat het RIVM een totaal verkeerd beeld had van de verspreiding van het virus, anderen verweten ons dat we het virus continu onderschatten, waardoor het kabinet niet deed wat in hun ogen nodig was, namelijk hard ingrijpen. In de loop van het jaar werden de standpunten steeds extremer, sommigen kwamen op basis van hun onderzoek tot de conclusie dat wel er sprake moest zijn van een complot, waarin de farmaceutische industrie een grote rol speelde.

Er was een enorm en begrijpelijk verlangen naar zekerheden, een verlangen om de wereld in te delen in goed en fout, ook. Er stond immers nog nooit zoveel op het spel. Je moest er eenvoudigweg niet aan denken dat de overheid er helemaal naast zat en zonder dat we het doorhadden een desastreus beleid voerde waar we later veel spijt van zouden krijgen.

Het citaat dat mijn geesteshouding van het afgelopen jaar het best beschrijft, komt toch weer van Voltaire (1694-1778), die in vele actuele kwesties nog steeds de beste raadsman is. Hij schreef ooit aan de toenmalige Zweedse koning. ‘Wie niet twijfelt, is eigenlijk iemand die niet nadenkt. Of hooguit dogmatisch denkt. Als denken de weg tot waarheid is, is twijfel onze gids op die weg. Ik denk dat de wereld veel beter en mooier zou zijn als we allemaal wat vaker zouden twijfelen. Maar zeker ben ik daar niet van.’

Het was een korte aankondiging op rechts, maar het woord corona haalt voor het eerst de voorpagina. 

20 januari

Een week later is er ook het eerste mondkapje, die zal in verschillende variaties nog terugkeren. 

27 januari

De blik is op China gericht, wat daar allemaal fout gaat en wat er beter had gekund. 

28 januari

Correspondent Leen Vervaeke is een van de weinige journalisten in Wuhan en doet verslag.

1 februari

Als het in Nederland over corona gaat, gaat het over de zorgen van de Chinese gemeenschap.

2 februari

De ernst van de situatie is in Nederland nog niet doorgedrongen, en toch gaat het al over complotten.

15 februari

Het virus eist eerste slachtoffers in Italië, dorpen en steden raken afgesloten.

24 februari

Een eerste besmetting met corona in Nederland, de patiënt komt uit het Brabantse Loon op Zand.

28 februari

Nog altijd is er hoop dat het allemaal mee zal vallen, wel gaan er al 10 pagina's over corona.

29 februari

Het aantal besmettingen in Nederland neemt toe, en ze zijn nauwelijks te herleiden tot de bron.

2 maart

Artsen en verpleegkundigen moeten doorwerken, ook als ze in contact zijn geweest met coronapatiënten.

6 maart

De beurskoersen kelderen, in Amerika ligt de handel tijdelijk stil.

10 maart

In omringende landen worden maatregelen getroffen om verspreiding tegen te gaan, Nederland aarzelt.

12 maart

Een dag later legt het kabinet het sociale leven stil, de scholen blijven voorlopig open.

13 maart

Nederland ligt plat, ook de scholen en cafés gaan dicht om verspreiding te voorkomen.

16 maart

Mark Rutte spreekt het volk toe, het wordt een lange strijd, voorspelt de premier.

17 maart

Er komt steun voor iedereen om de economie overeind te houden.

18 maart

Er zijn verschillende scenario's om de ontwikkeling van het virus in te schatten.

19 maart

De situatie in de verpleeghuizen wordt zorgwekkend, ze gaan per direct op slot.

20 maart

Nederland geeft vorm aan de nieuwe samenleving, op anderhalve meter van elkaar.

23 maart

Rutte heeft nog meer maatregelen in petto en noemt het een 'intelligente lockdown'.

24 maart

De Europese Centrale Bank heft alle beperkingen op en gaat onbeperkt euro's drukken.

27 maart

Meer en meer lijkt de crisis er een van de lange adem te worden.

31 maart

In de verpleeghuizen voltrekt zich achter gesloten deuren een groot drama.

3 april

De Europese Unie is verdeeld over de steun, Nederland tart Italië en Spanje.

7 april

De ongelijkheid in Amerika groeit door de coronacrisis, het land wordt zwaar getroffen.

9 april

Er wordt nauwelijks nog gevlogen, maar KLM wordt door het kabinet gered.

10 april

De ongelijkheid in het onderwijs wordt groter door de crisis, leerlingen 'verdwijnen'.

15 april

De wereld heeft de hoop gevestigd op een vaccin, niemand weet wanneer dat er zal zijn.

17 april

Niet iedereen vindt de maatregelen nodig, het verzet groeit wereldwijd.

24 april

De lockdown wordt her en der versoepeld, er wordt gesproken over de zomervakanties.

30 april

Op 4 mei is de Dam tijdens Dodenherdenking leeg, de koning houdt een historische toespraak.

5 mei

Het kabinet heeft bekendgemaakt hoe Nederland uit de lockdown gaat.

7 mei

De scholen breken zich het hoofd over hoe ze open kunnen en besmettingen kunnen minimaliseren.

11 mei

Middels een heus dashboard zou het virus beter in de gaten gehouden kunnen worden.

19 mei

De crisis raakt de jongeren het hardst, het leven staat in pauzestand.

6 juni

Wie corona overwint, is lang niet altijd snel van zijn klachten af.

12 juni

Er is lang over gediscussieerd, maar er is een draaiboek voor 'code zwart'.

17 juni

Er is veel gedoe over geweest, maar hij lijkt er dan eindelijk te zijn: de corona-app.

16 juli

Te weinig personeel, te weinig tests: het gaat maanden over de testcapaciteit in Nederland.

28 juli

De kogel lijkt door de kerk: het kabinet wil mondkapjes niet verplicht stellen. Later komt het daarop terug.

29 juli

Kunst en cultuur worden hard geraakt door de crisis. De toekomst blijft ongewis.

4 augustus

Het aantal besmettingen loopt snel op, Nederland geniet van vakantie en lijkt onbezorgd.

7 augustus

Corona treft ook de redactie, de chef buitenland deelt haar ervaringen.

12 augustus

De kritiek op het RIVM groeit, het instituut zou de oren teveel laten hangen naar de poltitiek.

22 augustus

Er is heibel tussen de adviseurs en het kabinet. Die laatste zou te laat hebben ingegrepen. 

30 september

In de strijd tegen corona gaat het na het mondkapje plotseling ook over ventilatie.

2 oktober

President Trump heeft het virus maandenlang gebagatelliseerd, nu is hij zelf getroffen.

5 oktober

Nederland gaat in een gedeeltelijke lockdown, het kan volgens Rutte niet anders.

14 oktober

Er lijkt licht aan het einde van de tunnel, het eerste vaccin is verrassend effectief.

10 november

De situatie loopt uit de hand, het kabinet ziet maar een uitweg: Nederland gaat op slot.

15 december

Het eerste vaccin is goedgekeurd in Europa, de campagne kan beginnen. 

22 december

Volg ons