Tanger van zijn charmante kant

In het Marokkaanse Tanger wilde fotograaf Guus Dubbelman een ‘vlieg op de muur’ zijn. Het bleek bijna ondoenlijk.

Hij wist wat hij zocht. Een vrouw. Het was op de laatste avond van zijn laatste reis naar Tanger, en de Nederlandse foto- graaf Guus Dubbelman (62) had het gevoel dat hij nog niet genoeg vrouwen had kunnen fotograferen. ‘Ze bewegen zich daar anders op straat’, vertelt hij. ‘Ik kreeg hen niet te pakken. Steeds liepen ze uit beeld.’

En toen zag hij een groepje vriendinnen. Jonge vrouwen, maar niet te jong, ‘want dat is te makkelijk’. Met hoofddoeken, maar niet van die donkere. Eén had een virtualrealitybril gehuurd en had geen oog voor de werkelijkheid met de fotograaf.

‘Ze waren even bezig met zichzelf’, herinnert Dubbelman zich. ‘Eindelijk voelde ik me een fotojournalist in Marokko. Ik kon personen fotograferen zonder dat ik het idee had dat ik hun gedrag beïnvloedde.’

Thuis heeft Dubbelman een boek van de Spaanse fotograaf José Ortiz Echagüe. ‘Prachtige foto’s’, zegt hij. ‘Haast bijbelse taferelen.’ Ortiz Echagüe reisde in de vorige eeuw naar Marokko en fotografeerde klassieke scènes: bedoeïenen in de woestijn, vrouwen die hem ondeugend aankijken vanachter hun sluier.

‘Ik zeg niet dat het toen makkelijk was’, overweegt Dubbelman. ‘Maar niemand was toen bezig met beeld. Alles was zoals het was. De samenleving was op een bepaalde manier vrijer.’ Het is een trieste conclusie, zeker in een stad die ooit bekend stond als vrijplaats voor kunstenaars en schrijvers.

Nu is iedereen bezig met beeldvorming. Ook hele landen. In Marokko staan de autoriteiten niet toe zomaar te fotograferen wat je wilt. ‘Je voelt je niet vrij’, zegt Dubbelman. Hij maakte mee dat mensen de politie erbij riepen toen hij een hun onwelgevallige foto maakte.

Dus dit is Tanger, van zijn charmante kant. Geen triestheid, maar levenslust. Geen werk, maar vrije tijd. Geen straatschoffies, maar frisgewassen jongeren. En een ongedwongenheid die niet met vrijheid moet worden verward.

De foto’s van Guus Dubbelman maken deel uit van het project Facets of Tangier, zie facetsoftangier.com