Spoormeisjes

Ze maken lange dagen langs het spoor in Oekraïne, waar ze de veiligheid waarborgen bij overwegen. De Amerikaans-Oekraïense fotograaf Sasha Maslov bracht de ‘spoormeisjes’ een eerbetoon.

Honderden mannen passeren hen elke dag, maar liefdesbrieven ontvangen ze zelden. De meesten van hen hebben een leeftijd die we middelbaar noemen. De ouderen werden geboren in de tijd dat Chroesjtsjov nog de leider was van de Sovjet-Unie, de jongeren ergens in de vroege Brezjnev-periode. Het waren de jaren waarin veel van de pastelkleurige huisjes waar zij tien of twaalf of veertien uur achter elkaar doorbrengen werden opgetrokken, de tijd ook dat de Sovjet-Unie voorzag in volledige werkgelegenheid en elke spoorwegovergang werd bemand.

Er zijn passagiers die denken dat hun aanwezigheid niet meer nodig is. Er zijn er die zeggen dat ze gek zijn om voor 80 of 90 euro per maand lange dagen te maken langs het spoor. Er zijn er die hen ervan verdenken dat ze er op los haken en breien in de uren die soms tussen twee passerende treinen zitten, dat ze alle kruiswoordpuzzels van Oekraïne hebben opgelost. Maar bijna iedereen die hen ooit vanuit het treinraam zag, bewaart een warm plekje voor hen in het hart – voor ‘de spoormeisjes’ die tot op de dag van vandaag de veiligheid waarborgen bij Oekraïense overwegen. In dit deel van Europa zijn de ongedisciplineerde chauffeurs talrijk. Degenen die nog snel een naderende trein voor willen zijn, stuiten op het onverbiddelijke veto van spoormeisjes.


Personeel langs het spoor is gestaag verdwenen: overwegen sluiten machinaal, voor hun vervoersbewijzen staat reizigers steeds vaker alleen nog maar een automaat ter beschikking. Stationslokettisten vormen in Noordwest-Europa een uitstervende beroepsgroep, op veel kleinere stations is al jaren geen personeel meer te bekennen. Wie het spoor nog wil zien zoals het ooit was, neme de trein naar voormalig communistisch Europa, zolang het nog kan. Op stations in de oostelijke lidstaten van de Europese Unie geven vaak nog echte stationschefs acte de présence.


De Amerikaans-Oekraïense fotograaf Sasha Maslov raakte op reizen door zijn oude vaderland zo van de ‘spoormeisjes’ gecharmeerd dat hij besloot tot een eerbetoon. Het resulteerde in de bekroonde fotoserie Ukrainian Railroad Ladies. ‘Vuurtorens langs de rails’, noemt Maslov zijn spoormeisjes. Hij hoopt dat zijn foto’s toekomstige reizigers zullen nopen in zijn kielzog bij veel Oekraïense overwegen uit te stappen.