Uitgelicht Olympische Spelen

Olympische ‘urban mining’

De organisatie van de Olympische Spelen in Tokio verzamelde elektronisch afval om er goud, zilver en brons uit te winnen. Fotograaf Carlotta Cardana volgde de campagne.

Een van de snelst groeiende milieuproblemen is ‘e-waste’, afgedankte elektrische en elektronische apparatuur. Jaarlijks wordt wereldwijd 50 miljoen ton aan defecte en verouderde mobiele telefoons, ­camera’s, laptops en accu’s weg­gegooid. In 2050 zal dat volgens de VN meer dan verdubbelen tot 110 miljoen ton. Afval dat vol zit met plastics en giftige stoffen, maar ook met edelmetalen en zeldzame aarden als coltan en lanthaan.

Het organiserend comité van de Olympische en Paralympische Spelen 2020 in Tokio besloot daar drie jaar geleden iets aan te doen. Het zette een publiekscampagne op om overal in Japan zo veel mogelijk e-waste in te zamelen, daar de kostbare metalen uit terug te winnen – een speciale vorm van circulaire economie die bekend staat als ‘urban mining’ – en hiervan de olympische medailles te maken.

Geen nieuwe gedachte, want al bij de Spelen van Rio de Janeiro in 2016 werd eenderde van de zilveren en bronzen medailles uit gerecycled materiaal gemaakt. Maar bijzonder aan het Japanse project was dat juist gewone burgers worden betrokken en uit de ingezamelde e-waste ook de gouden plakken worden gesmeed. Voor de vijfduizend benodigde medailles werd in totaal 80 duizend ton schroot opgehaald, waaronder 6,2 miljoen afgedankte mobieltjes. Dat leverde 30 kilo goud, 4.100 kilo zilver en 2.700 kilo brons op.

De in Londen gevestigde Italiaanse fotograaf Carlotta Cardana bracht de olympische urban-miningcampagne in beeld. Ze fotografeerde de ingezamelde e-waste, afzonderlijke items en het chemisch extractieproces in Minato en Kawasaki City. Ook was ze in een fabriek in Hiratsuka waar goud uit elektronica wordt gehaald. Allemaal processen die nauw luisteren, want er komen giftige stoffen bij vrij.

De Spelen van Tokio moeten de milieuvriendelijkste, duurzaamste ooit worden. Meer dan 1.300 onderwijsinstellingen en 2.100 elektronicawinkels uit heel Japan hebben al financiële steun toegezegd. Nu maar hopen dat het coronavirus geen roet in het eten gooit. Premier Shinzo Abe heeft er al op gezinspeeld dat hij de Spelen liever afzegt dan dat hij komende zomer een nieuwe virusuitbraak riskeert.

  • Het uit elektrische apparaten gewonnen goud (Au) en zilver (Ag).