REPORTAGE MONDKAPJESMODE

In Spanje
zijn mondkapjes
nu een modeartikel

Nu het mondkapje verplicht is in Spanje, is er een ware mondkapjesmode in opkomst. Met Spaanse vlaggen, bloemetjes of een haaienbek: voor elk is er wat wils. 

REPORTAGE MONDKAPJESMODE

In Spanje
zijn mondkapjes
nu een modeartikel

Nu het mondkapje verplicht is in Spanje, is er een ware mondkapjesmode in opkomst. Met Spaanse vlaggen, bloemetjes of een haaienbek: voor elk is er wat wils. 

Zo ver als Papi gaan de meeste mensen nog niet. De Senegalees draagt een mondkapje gemaakt van precies dezelfde roodgele stof als zijn korte broek. Toch is een mondkapje voor steeds meer Spanjaarden een modeaccessoire dat met zorg wordt uitgekozen. Vergelijk het met een paar sokken: ooit waren die vooral functioneel, nu zijn ze er in alle soorten, maten en kleuren.

Papi Ndiaye (‘de mensen schatten me meestal 39’) had dat begin maart al voorzien. De Senegalese ondernemer in Madrid vermoedde toen al dat het mondkapje een onmisbaar beschermingsmiddel zou worden tegen het coronavirus. Hij reisde ijlings naar zijn land van herkomst, koos de stoffen, bedacht het ontwerp en zette een vijftal jongens aan het werk achter de naaimachine.

Op het moment dat de Spaanse regering het mondkapje verplicht stelde, had Papi al een voorraad van drieduizend exemplaren klaarliggen. Zijn ontwerpen sloegen aan. Inmiddels zijn de kleurige lapjes alomtegenwoordig in Lavapiés, een Madrileense buurt met veel immigranten en alternatievelingen.

‘Ik wilde een mondkapje dat bij veel van mijn kleren zou staan, dat werd deze. Voor mij is het belangrijk een mondkapje te dragen: ik heb zelf een ziekte, dus ik weet hoe belangrijk het is anderen te beschermen’

Amber Shana Williams (32)

actrice en fotograaf

‘Ik wilde iets origineels. Dit exemplaar heeft iets Frans, iets antieks, iets cultureels, en daar houd ik van. En het is gemaakt in Spanje, dat is ook mooi.’

Bertrand Barthelemy (54)

directeur van de Franse Kamer van Koophandel in Madrid

‘Nu we allemaal een mondkapje op moeten, is het beter om er iets vrolijks van te maken.’

Isabel Romero (33)

boekhouder

Papi denkt dat hij in totaal zo’n vijfduizend exemplaren heeft verkocht, voor 5 euro per stuk. ‘Ik ben een ondernemer’, vertelt hij niet zonder trots. ‘Steeds ben ik bezig me aan te passen aan de markt. Ik vraag me af: wat moet ik doen om te overleven?’ Het coronavirus, zo dodelijk voor heel wat kleine ondernemingen, zal zijn winkel er daarom niet onder krijgen: hij draait beter dan in alle voorgaande jaren, zegt Papi, ondanks de maandenlange sluiting.

Zelfkennis

Spanje begon, lang geleden in februari, met dezelfde scepsis over mondkapjes als Nederland. Crisiscoördinator Fernando Simón zei aanvankelijk dat niemand zich druk hoefde te maken of hij ze wel in huis had, omdat ze ‘geen enkele zin’ hadden. Dat standpunt begon in april te schuiven. Toen stelde Simón ‘landen zoals Japan’ als voorbeeld. Uiteindelijk werden de mondkapjes halverwege mei verplicht.

Ze worden massaal gedragen, ondanks de zomerhitte. Dat komt deels natuurlijk door die verplichting: in sommige delen is het mondkapje overal in de openbare ruimte verplicht, in andere delen alleen wanneer het niet mogelijk is anderhalve meter afstand te houden. Maar zelfs daar waar het niet hoeft, kiest een overgrote meerderheid buitenshuis voor gezichtsbedekking. En dat heeft te maken met zelfkennis.

‘Het was een cadeautje van mijn vriend. Ik houd erg van panterprintjes. En deze zit lekkerder dan een medisch mondkapje.’

Macarena Fernández (32)

Serveerster

 

‘Dit leek me grappig. Nu kijkt iedereen me na.’

Ángel García (40)

werkloos

 

‘Ik had vandaag afgesproken met een modieuze vriend, dus ik dacht, ik kies iets leuks uit.’

Estrella Vallejo (39)

Zaakwaarnemer

 

Het mondkapje is namelijk ook een bekentenis: de Spanjaarden wéten dat ze geen afstand zullen houden tot elkaar. Een anderhalvemetersamenleving is aan hen niet besteed. Ze zijn nu eenmaal erg van de toqueteo, de aanrakerigheid. Omhelzingen, kussen ter begroeting, in een bar dicht op elkaar staan praten: het is in Spanje van levensbelang, net zozeer als niet besmet raken met het coronavirus. Zo bezien is het mondkapje het perfecte compromis.

Van overheidswege wordt inmiddels onderscheid gemaakt tussen ‘egoïstische’ en ‘altruïstische’ mondmaskers. Crisiscoördinator Simón betitelde de FFP2-stofmaskers, vooral die met ventiel, als egoïstisch, omdat ze de drager wel beschermen, maar de omgeving niet. De chirurgische mondkapjes zouden volgens die indeling in de, aanbevelenswaardige, altruïstische categorie vallen. Ook de stoffen exemplaren zijn goed, volgens de epidemioloog.

Dat biedt kansen. Want als een mondkapje dan tóch een noodzakelijk onderdeel is van je garderobe, dan kun je er maar beter aandacht aan besteden, denken steeds meer Spanjaarden.

Patriotisme

Er is een, tamelijk omvangrijke, groep die de mondkapjesmode aangrijpt om een politiek statement te maken. Zij kiezen voor een exemplaar met een klein Spaans vlaggetje in de hoek. Je kunt er donder op zeggen dat deze mensen op een rechtse partij stemmen. Toen Catalonië drie jaar geleden onafhankelijk dreigde te worden, hingen ze Spaanse vlaggen aan hun balkons. Nu hebben ze een nieuwe manier gevonden om uiting te geven aan hun patriottisme.

Een andere groep doet zijn best om, na de donkerste dagen van de coronapandemie, de vrolijkheid terug te brengen in de straten. Zij kiezen voor een vrolijke bloemenprint, een opengesperde bek met haaientanden, of een Afrikaans stofje. Ook de kinderen dragen hun steentje bij, met hun eenhoorns, regenbogen of dierensnoeten.

‘Dit mondkapje staat goed bij mijn rok, het is van dezelfde stof’

Herisa Stanislaus (31)

model

 

‘Waarom ik dit mondkapje draag? Vanwege een gevoel van patriottisme. Ik ben trots op mijn land. Op de cultuur, op de mensen, op alles.’

Javier Flores (28)

tandarts

‘Ik vind het belangrijk om lokale merken te ondersteunen. Dit mondkapje is gemaakt door een vriendin die ontwerper is.’

Catherine Sierra (25)

Journalist

Het zijn motieven die bijvoorbeeld te koop zijn in de pop-upwinkel van de twee nichten Alejandra Arias (35) en Laura Córces (38). Zij richtten vorig jaar het merk Kausi op, in eerste instantie met het idee modieuze waaiers te gaan verkopen. ‘Het ging niet slecht’, vertelt Alejandra in haar winkeltje. ‘Maar we merkten dat de waaiers echt een seizoensartikel waren. Daarom waren we al langer op zoek naar iets anders. Toen Spanje werd getroffen door corona, dachten we: verdorie, waarom gebruiken we onze patronen niet ook voor mondkapjes?’

Ze stuurden hun gebloemde en bepanterde mondkapjes op naar beroemdheden, die verschenen ermee in het openbaar, en vanaf dat moment ging de rest vanzelf. Alejandra schat dat ze tussen de zesduizend en zevenduizend exemplaren heeft verkocht, tegen een stuksprijs van een kleine 15 euro. ‘We verdienen hier nu meer aan dan aan de waaiers’, zegt ze. Een deel van de opbrengst gaat naar een stichting voor kinderen met kanker, haast ze zich te zeggen, ‘anders zou het niet erg ethisch zijn om te verdienen aan een ziekte die rondwaart’.

De mondkapjes worden gemaakt door hun vaste waaiermaker in Valencia. ‘Het is helemaal ‘Made in Spain’’, zegt Alejandra tevreden. ‘En het mooie is: bij dat bedrijf hebben ze zelfs extra mensen moeten aannemen.’ Zo blijken mondkapjes de redding – in meerdere opzichten.