FOTOSERIE Veerkracht

In Nigeria
schittert het leven door

Overal waar fotograaf Sanne De Wilde in Nigeria komt, bruist het van levensvreugde. Hier heerst nauwelijks angst voor corona. Geen neerslachtigheid, geen lockdowns. God beschermt, zeggen de Nigerianen. Hoe kan het dat zij zich zo goed door deze pandemie slaan?

FOTOSERIE Veerkracht

In Nigeria
schittert het leven door

Overal waar fotograaf Sanne De Wilde in Nigeria komt, bruist het van levensvreugde. Hier heerst nauwelijks angst voor corona. Geen neerslachtigheid, geen lockdowns. God beschermt, zeggen de Nigerianen. Hoe kan het dat zij zich zo goed door deze pandemie slaan?

Het nachtleven van Lagos bruist als vroeger. In Moist Beach Club aan het strand van Oniru is geen plaats voor somberheid. Wie eenmaal binnen is door de ontsmettingscabine, zijn temperatuur heeft laten opnemen en zijn handen ontsmet, laat de verplichte mondkapjes zakken en geeft zich dicht op elkaar geplakt over aan de opzwepende R&B en hiphop-beats van Nigeriaanse sterren als Davido en Wizkid.

  • Bij Traffic bar & restaurant in Lagos is het zaterdag 12 augustus feest, met een optreden van de populaire band Caveman. Officieel mogen clubs en restaurants geen optredens of bijeenkomsten organiseren, maar het wordt gedoogd door de regering. Maar met Kerst en Oud en Nieuw in het vooruitzicht werd vorige week wel aangekondigd dat de maatregelen weer zouden worden aangescherpt: een avondklok en mondkapje verplicht, ook op de dansvloer.

  • Oniru beach is een strand bij Victoria Island, in het midden van de stad Lagos. ‘Een democratische plek’, zegt fotograaf Sanne De Wilde. ‘Je betaalt er 1.000 naira, ongeveer 2 euro, om binnen te komen. Veel Nigerianen hebben niet leren zwemmen, maar genieten hier van het ondiepe water in de baai. Zeker in het weekeinde is het er ongelooflijk druk.’ Deze foto werd genomen op zondag 13 december.

  • Na een maandenlange lockdown heeft Moist Beach Club in Lagos de deuren weer geopend. Wie naar binnen wil, moet eerst via een desinfectiecabine, dan zijn temperatuur laten meten en de handen desinfecteren. Daarna mag het mondkapje af en kan er worden gedanst op de muziek van Nigeriaanse sterren als Stiques, Wizzkid en Burnaboy. Eigenaar Dapo en de Libanese manager Fadi runnen de club. De strandtent is zwaar getroffen door de covidpandemie, vertelt Fadi.

Covid-19? Nigerianen hebben wel wat anders aan hun hoofd. Bovendien; ze laten zich hun levensplezier niet afpakken door een virus, dat veel minder dodelijk is dan de tropische virussen waar ze normaliter aan worden blootgesteld. ‘Fuck you covid’, zegt de christelijke Fadé die komende dagen naar Londen wil vliegen en grapt een negatieve test te gaan ‘kopen’. ‘Je moet gewoon geloof hebben.’

Nabij het dorp Ilara, ruim 80 kilometer ten noordoosten van Lagos, vindt jaarlijks het driedaagse Egbe-festival plaats, dat in het teken staat van de verering van de voorvaderen. De ‘egbe’ is een mysterieuze verschijning die leeft in het bos, en bescherming en gerechtigheid biedt. Tijdens het festival treden mannen met traditionele maskers op, worden dieren geofferd, leiden priesters ceremonies en reciteren jongens teksten uit de ‘babalawo’-traditie.

De Belgische fotograaf Sanne De Wilde (33) wilde de kracht en de veerkracht van burgers laten zien en vloog terug naar Nigeria, een land dat ze vaker bezocht. ‘Het is niet zo dat ze het virus niet serieus nemen, maar ze hebben voor hetere vuren gestaan dan dit en een lockdown is gewoon niet haalbaar gebleken’,aldus De Wilde. In een land waar burgers voor hun inkomsten vaak afhankelijk zijn van informele handel en diensten, betekent binnenblijven eenvoudigweg geen brood op de plank. ‘Poverty kills more than covid’, zo is de heersende opvatting in het West-Afrikaanse land.

Innerlijke kracht

De innerlijke kracht en levensvreugde is overal voelbaar. In Lagos, Abuja en ook op het platteland, waar De Wilde het driedaagse Ekbe-festival bijwoont en de feestende mensen met hun traditionele maskers vastlegt. In het dorp is volgens Iya Asa, ‘de moeder van cultuur’, geen covid te bekennen; niemand draagt mondkapjes. ‘Het is zo’n verschil met Europa, waar mensen depressief, angstig of claustrofobisch worden’, zegt De Wilde.

  • Traditionele maskers die worden gedragen tijdens het Egbe-festival in Ilara, 11 december.

‘Mensen lijken hier een grotere mentale veerkracht te hebben en zijn bovendien zeer gelovig.’

‘God heeft ons een beschermlaag gegeven’, zegt pastor Jude over het miraculeuze feit dat Nigeria net als de meeste Afrikaanse landen lang niet zo hard getroffen is door het virus als westerse landen.

Velen schrijven dit wonder toe aan het klimaat, de jonge bevolking en het buitenleven, maar in Nigeria denken burgers ook dat hun immuunsysteem beter bestand is tegen het virus dankzij de ruime ervaring met tropische ziekten als malaria en tyfus. ‘Mensen gaan na drie dagen met gloeiende koorts van malaria gewoon weer de straat op’, vertelt De Wilde.

  • De diensten in de kerk van pastor Jude hebben door alle covidmaatregelen een ander karakter gekregen: ouderen en kwetsbaren worden opgeroepen thuis via de livestream de dienst te volgen. Wie wel komt, moet afstand houden, een mondkapje dragen en bij binnenkomst zich laten desinfecteren en de handen wassen. Ook is het maximumaantal bezoekers teruggebracht tot achthonderd.

Pastor Jude

Pastor Jude houdt zich overigens keurig aan de regels. Na elke dienst ontsmet hij zijn kerk volledig. Ouderen ontraadt hij naar de kerk te komen; zij kunnen zijn diensten via livestream volgen. In de kerk draagt iedereen mondkapjes en houdt afstand. Langs de weg waarschuwen grote billboards: ‘Covid-19 is echt! Wees waakzaam!’

De Nigeriaanse overheid kan niet veel meer doen dan. De vorige lockdown in maart leidde al snel tot hevige volksprotesten omdat mensen geen inkomen meer hadden. Een sociaal vangnet is er niet in het praktisch failliete land, dat nooit is hersteld van de ingezakte olieprijs. Integendeel; duidelijk werd dat voedselhulp werd achtergehouden door corrupte politici.

  • Het driedaagse bruiloftsfeest van Jasmine Ngominabo Cannon-Ikurusi en Wigodo Chizi Living eindigt traditiegetrouw met een religieuze bijeenkomst, waarbij het paar in het echt wordt verbonden. De kaftan, waarop contrasterende kleuren worden gedragen, is de manier om naar deze ceremonie te gaan. De kleuren worden vooraf vastgesteld. De bijeenkomst vindt door corona dit keer plaats in de binnentuin van een luxehotel in Abuja, 19 december.

  • Dag 1 van de trouwerij van Jasmine Ngominabo Cannon-Ikurusi & Wigodo Chizi Living vindt vanwege corona plaats in het huis van de ouders van Jasmine in Abuja.

  • De aanwezigen gaan gekleed in traditionele dracht. De vrouwen dragen op het hoofd veelal een zogeheten ‘gele’, uit respect voor de bruid en uit eerbied voor de cultuur.

Die woede gaf vleugels aan de zogenoemde End-SARS-beweging, die zich richt tegen het buitensporig geweld en misdaden van de Nigeriaanse ordetroep SARS (Special Anti-Robbery Squad). Hoewel de overheid beloofde de SARS-troepen te ontbinden, kwam het op 20 oktober in Lagos in de wijk Lekki tot een clash tussen demonstranten en de politie, waarbij ten minste 12 burgers werden doodgeschoten.

Avondklok

Na deze beruchte ‘slachtpartij’ zal de regering dus mogelijk niet snel zijn vingers willen branden aan een nieuwe lockdown, al lijkt ze wel beter te controleren op overtredingen. In het weekend voor Kerst ging alsnog een aantal clubs in Lagos dicht die zich niet aan de regels hielden. Ook voor Moist Beach Club geldt nu een avondklok en verplichte mondkapjes op de dansvloer.

Een man neemt een duik in de uitlopers van de Atlantische Oceaan bij Oniru Beach nabij Lagos, 13 december.

Desalniettemin lijkt de aandacht definitief verschoven van covid-19 naar verzet tegen de zwakke en corrupte regering van president Muhammadu Buhari. Voor het eerst sinds Fela Kuti, de bekende Nigeriaanse muzikant en activist uit de jaren zeventig, is er weer zoveel verbondenheid en vuur onder de jonge bevolking van Nigeria: het roer moet om.

Over de fotograaf

Sanne De Wilde (Antwerpen, 1987) maakte direct indruk toen zij in 2013 stage kwam lopen bij de Volkskrant. Ze is in haar fotografie gefascineerd door de invloed van genetica op het leven van mensen en hoe dit de samen leving vormgeeft. De Wilde heeft een zwak voor personen die lijden en daardoor in de ogen van anderen kwetsbaar zijn. Ze won diverse grote prijzen, waar onder de Zilveren Camera en, samen met de Franse fotograaf Bénédicte Kurzen, in 2019 de World Press Photo voor het project Land of Ibeji. Ook The Guardian, New Yorker, Le Monde en Vogue maken graag van haar talent gebruik.

Dit verhaal maakt deel uit van de fotospecial 2020: Een nieuwe wereld. Daarvoor reisden vier fotografen door Nigeria, Brazilië en Nederland om vast te leggen wat het coronavirus met ons heeft gedaan. Kijk hier verder.

Volg ons