Deze geiten helpen vrouwen in Oeganda en Ethiopië

Voor vrouwen in afgelegen delen van Oeganda en Ethiopië kunnen verbeterde geiten wat bestaans-zekerheid brengen. Fotograaf Chris de Bode zocht hen op en portretteerde hen en hun dieren.

Een geit is een eigengereid dier. Ook onder barre omstandigheden in dorre landschappen weten geiten zich te redden, zonder al te veel moeite voor de ­eigenaar. Dat maakt een geit tot een nuttig ­bezit, een verzekering voor moeilijke tijden. Zo’n dier met een sterke eigen wil kan ook lastig zijn, bijvoorbeeld als de bazin haar bok voor een scherm wil krijgen, voor een foto.

Fotograaf Chris de Bode is in opdracht van de Britse hulporganisatie Farm Africa naar twee afgelegen streken gereisd: de zuidelijke Omo-vallei in Ethiopië en de regio Karamoja in het noorden van Oeganda. Daar wonen herdersvolkeren die grotendeels op traditionele wijze leven. Ze trekken in groepen rond met hun kudden, maar extreme droogteperioden, ziekten en degradatie van de graaslanden ­maken hun voortbestaan steeds wankeler.


In de twee gebieden hebben duizenden vrouwen verenigingen voor onderlinge steun gevormd, met bijvoorbeeld kleine kredietfondsen. Daar duiken de geiten van dit ­verhaal op: leden van de vrouwengroepen kunnen elk twee geiten van Farm Africa krijgen, op voorwaarde dat zij ook twee kleine geitjes aan een volgend lid schenken als hun geiten zijn bevallen. In elke vrouwengroep zorgt één lid voor een bok om mee te fokken. Die zijn van hoogwaardige rassen: de Zuid-Afrikaanse boergeit (met hangoren) en de Zwitserse toggenburger, zoals Lomugel (eerste van links) die De Bode in Karamoja trof. Op het portret rechtsboven staat een ­nakomelingetje van een van de bokken.

Kruising met de topbokken moet ervoor zorgen dat de plaatselijke geiten meer melk gaan geven. De geitenrassen in de Omo-vallei en in Karamoja zijn taai, maar geven nauwelijks melk. Ze worden vooral voor het vlees ­gehouden. Geitenmelk zal de voeding ver­beteren van de vrouwen en hun kinderen. Farm Africa probeert zo aan te sluiten op de wensen en de mogelijkheden van de vrouwen: van oudsher zijn geiten een vrouwenzaak bij deze herders.

De Bode fotografeerde de bokken, de geiten en hun eigenaressen poserend voor een scherm, ‘om ze recht te doen, een bijzondere plek te geven’. Toch is de foto linksonder met een bokkige Lomugel een van zijn lievelingsbeelden. ‘Je ziet het gedoe met zo’n bok.’