Een kast vol herinneringen

Vera Zenko (91) archiveert haar leven aan de hand van kleren, gedragen bij bijzondere gebeurtenissen. Fotografe Tatsiana Tkatsjova (32) reconstrueerde haar bewogen bestaan.

Weinig mensen boezemen zoveel nederigheid in als oude Wit-Russen. Niet veel mensen op deze aarde hebben de twintigste eeuw zo diep in de ogen gekeken als zij.
Vera Zenko, 91 jaar, woont haar hele leven in hetzelfde dorp en toch in vier verschillende landen. Eerst in Polen, toen in de Sovjet-Unie, toen in nazi- Duitsland, toen weer in de Sovjet-Unie.

Nu is Valozjin een stil dorp in het noordwesten van Wit-Rusland. Haar herinneringen bewaart Zenko in twee kledingkasten. Een kledingstuk per herinnering. Toen fotograaf Tatsiana Tkatsjova (32) haar op een dag aansprak vanwege haar opvallende verschijning, nam Zenko haar mee naar de twee kledingkasten in haar flat.

Ze trok een witte jurk aan met eromheen de handgemaakte riem die haar vader droeg voor hij geëxecuteerd werd door nazi- soldaten. De soldaten namen Zenko’s moeder ook mee, maar gooiden haar van de wagen toen ze zagen hoe de kleine Zenko met haar broer en zus achter de wagen aan holden.

De bloemetjeshoofddoek die haar moeder maakte, heeft Zenko ook nog. Het was de hoofddoek die ze droeg toen ze haar man leerde kennen: Sergej, een sterke soldaat. Ze hadden een gelukkig huwelijk tot de kerncentrale bij Tsjernobyl ontplofte en Sergej binnen een paar maanden overleed aan de gevolgen van radioactieve straling.


Ook in de kast: de bruidsjurk van een van haar twee dochters, de geruite jurk die haar schoondochter droeg op afspraakjes met Zenko’s zoon, en de winterjas met bontkraag die ze kocht toen de Sovjet-Unie uiteenviel, om te voorkomen dat haar spaargeld zijn waarde zou verliezen. Levenslust is Zenko nooit verloren. Ook niet nu haar ‘laatste seizoenen’ zijn aangebroken, zoals ze zelf zegt. Gaat ze het dorp in, dan gaat ze voor de kasten staan en bedenkt ze in welke jurk ze zich zal hullen.

De jurk voor haar begrafenis heeft ze al uitgekozen. Blauwviolet, de kleur die ze haar hele leven het mooist heeft gevonden.