Dertig jaar na het geweld keren de broze botten terug

Er was niemand anders om de resten van de meisjes uit de Ixil-gemeenschap, slachtoffers van de burgeroorlog in Guatemala, te transporteren. Dus reed de Italiaanse fotograaf Daniele Volpe ze zelf naar de familie.

Wanneer een fotograaf zijn camera jarenlang richt op een inheemse gemeenschap in de binnenlanden van Guatemala, kan het voorkomen dat hij van waarnemer in participant verandert. Zo trof de Italiaanse fotograaf Daniele Volpe zichzelf in juni 2013 aan in een pick-uptruck met achterin kisten met resten van drie vermoorde pubermeisjes, leden van de Ixil-gemeenschap.

Hij was met een vriend onderweg naar een afgelegen Ixil-dorp, hoog in de tropische bergen. In het dorp wachtte de familie op hereniging met de meisjes na bijna dertig jaar. Fotograaf Volpe wilde dat moment vastleggen. Er was niemand anders om de resten te transporteren, daarom reed hij.

Veel van de huidige problemen van Guatemala zijn terug te leiden, zegt Volpe, tot de verwoestende burgeroorlog die het land beheerste van 1960 tot 1996. Het bendegeweld, de corruptie, de migratie, het racisme – het zijn producten van decennialang bloedvergieten. De fotograaf ving verleden en heden in zijn reportages over de Ixil, een van de 22 inheemse Maya-volkeren van Guatemala, slachtoffers van genocide in de jaren zeventig, tachtig en negentig.

‘We moeten het water van de vis scheiden’, zei dictator Efraín Ríos Montt, die begin jaren tachtig kort maar wreed heerste over Guatemala.

‘Het water’, dat waren de inheemsen die hulp boden aan ‘de vis’, de guerilla’s. In de strijd tegen linkse militanten werden vele Maya-afstammelingen met grote willekeur door het leger afgeslacht. Zo’n zevenduizend Ixil werden vermoord, ongeveer een op de vijf. Tienduizenden anderen vluchtten jarenlang naar de spartaanse beschutting van de bergen.

Tot op de dag van vandaag gaat de zoektocht naar slachtoffers door. Kledingstukken helpen bij de identificatie. Broze botten keren na dertig, veertig jaar in kartonnen dozen terug naar familieleden. Zoals die van het meisje in de kist op de grote foto, het meisje dat Volpe naar huis bracht in zijn pick-up. De slachtoffers krijgen een nieuw graf, soms net zo nederig als de plek waar ze werden gevonden. De Ixil zijn ook nu nog arm en achtergesteld.

Volg ons