De verveling slaat toe

De mens verveelt zich wat af, maar zelden op foto’s. De Britse fotograaf Dawn Parsonage wist de emotie toch in beeld te vangen, door een groep mensen een uur lang elke tien seconden te fotograferen.

Wie zich wil vervelen, krijgt dagelijks flink wat kansen – weinig mensen lukt het niet een of meerdere malen per dag lusteloos de wereld in te kijken. Kantoorgebouwen, klaslokalen, winkelcentra en sportscholen zijn allemaal broedplaatsen van verveling. Op de bank voor een flatscreen, in de file voor een stoplicht of in de rij voor een kassa tref je een meerderheid van de mensen in deze toestand aan. In Silicon Valley beweren ze er iets op gevonden te ­hebben, maar iedereen weet dat zelfs gebruikers van de duurste iPhones ­verveelde gezichten hebben.

  • Sanjiv, verveeld na 53:27.

  • Anna, verveeld na 25:20.

  • Dylan, verveeld na 52:20.

  • Maddy, verveeld na 28:43.

De moderne maatschappij heeft op verveling niet het patent. Op plekken waar mensen nog net zo leven als een paar eeuwen geleden zijn ze ook vaak verveeld. Hindoepriesters, slangenbezweerders, medicijnmannen: op verveling zijn ze allemaal betrapt. Hoeveel procent van zijn leven de mens gemiddeld in verveelde staat doorbrengt, is niet met betrouwbare statistieken te achterhalen – zeker is dat mensen zich vaker vervelen dan ze op foto’s laten zien. Noch in klassieke fotoalbums noch op Instagram-accounts laten ze zich graag verveeld betrappen.

  • Ella, verveeld na 07:34.

  • Peter, verveeld na 33:57.

  • Amanda, verveeld na 47 minuten en 11 seconden. 

  • Stanley, verveeld na 09:37. 

De Britse fotoartiest en fotocollectioneur Dawn Parsonage verzamelt al sinds haar 14de oude foto’s waarop ze speurt naar gemoedstoestanden in hun meest onversneden vorm. Inzake verveling werd zij door de jaren heen een paar wetten gewaar. Zijn mensen op ­foto’s verveeld, dan zijn ze zich niet van de aanwezigheid van een fotograaf bewust. Ontwaren ze een camera, dan is het met hun verveling afgelopen. Vraag je mensen verveeld te poseren, dan is hun verveling ineens geen ‘echte verveling’ meer. Verveeld poseren is zoiets als spontaan acteren.

  • Vikki, verveeld na 18:23.

  • Freddy, verveeld na 21:11.

  • Jonathan, verveeld na 27:04.

  • Miriam, verveeld na 20:10.

Om ‘de echte verveling’ toch te kunnen vastleggen, zocht Parsonage voor haar fotoproject Boring Portraits hulp van een reeks psychologen. 22 mensen werden elk een uur lang elke tien seconden gefotografeerd, terwijl ze werden onderworpen aan experimenten à la ‘de oneindige lus’, die hun merites hebben als het gaat om het opwekken van verveling. Over de resultaten was Parsonage zeer te spreken: ‘Het is zeldzaam als je echte emoties in beeld kunt vangen, het in beeld van vangen van verveling voelt als de ultieme vorm van onvervalste intimiteit.’ In een toepasselijk Boring Book getiteld fotoboek bracht zij de portretten samen met zwart-wit-beelden uit haar collectie van mensen die zich in vroeger tijden verveelden.

  • Alexandra, verveeld na 34:23.

  • Emma, verveeld na 20:32.

  • Mark, verveeld na 32:06.

  • Jo, verveeld na 36:35.