E-sports Team Liquid

De Nederlandse sportman die (nog) niemand kent: Victor Goossens' gameteam is 300 miljoen euro waard

De wereld van wedstrijdgamen lijkt steeds meer op die van voetbal, met honderdduizenden euro’s aan transfers en arena’s vol schreeuwende fans bij het WK League of Legends. Een van de belangrijkste teams ter wereld komt uit Nederland, en wil in Utrecht het modernste trainingscentrum voor gamers van Europa openen. 

‘Een klein drama’, zo herinnert Victor Goossens zich de momenten waarop hij ’s avonds aan tafel moest komen. Het is 1998, hij is 15 jaar oud. ’s Middags als hij thuiskomt van het vwo in Utrecht, snelt hij naar de gezinscomputer en vecht hij in het spel StarCraft met virtuele legers tegen spelers van over de hele wereld. Steeds als zijn moeder roept dat het eten klaar is, gebeurt hetzelfde. Stoppen gaat niet zomaar. ‘Als je midden in een game zit’, zegt hij, ‘kun je niet zomaar weglopen.’ ‘Hoelang nog?’ vraagt zijn moeder. Tien minuten, antwoordt hij. Maar hij weet: dat kan ook zomaar twintig minuten worden, of langer.

De ouders van Victor maken zich zorgen. Hij zit vaak tot 1 uur ’s nachts achter de computer en raakt meer in zichzelf gekeerd. In de internetwereld van StarCraft klimt hij verder naar de top, maar op school worden zijn cijfers slechter. Victor stopt met voetballen, zodat hij al zijn vrije tijd kan besteden aan het spel.

De zorgen van Toine Goossens en Gertruus Goossens-Bors veranderen als op een middag een onbekende man aan de deur staat.

Hij blijkt een sponsor in het dan nog bijna niet-bestaande Nederlandse e-sportslandschap, met wie Victor eerder heeft gechat. Hun zoon is een bijzonder getalenteerd StarCraft-speler, legt hij uit. Hij wil graag Victors reis betalen naar een toernooi in Praag.

Victors ouders zijn verbaasd. Toernooien? Voor wat hun zoon doet? Langzaam verandert hun blik op Victors passie. Ze zien dat hij de wereld over kan, digitaal en fysiek mensen kan ontmoeten. En, zo blijkt, er zelfs geld mee kan verdienen. De 16-jarige Victor vertrekt naar Praag en komt thuis met ongeveer 500 gulden prijzengeld: een bedrag waar leeftijdsgenoten maanden voor in de Albert Heijn werken.

De jonge Victor. Beeld: Victor Goossens

Andere sport

Bijna 300 miljoen euro. Dat is anno 2020 de geschatte waarde van het e-sportsteam van Victor Goossens (36), volgens Forbes. Hij richtte Team Liquid als tiener op, toen nog als ‘clan’ in StarCraft met bijbehorende fansite. Tien jaar geleden transformeerde hij het tot een wedstrijdgameteam. De e-sportswereld groeide sindsdien explosief. Ging er eind jaren negentig wereldwijd ongeveer een ton aan prijzengeld in om, vorig jaar was dat ruim 200 miljoen euro. En die lijn blijft stijgen.

Goossens heeft 94 professionele gamers onder contract, ‘atleten’ die soms honderdduizenden euro’s per jaar verdienen. Ze doen naast StarCraft mee in competities voor zeventien andere games, zoals de schietspellen Counter-Strike en Fortnite, die je volgens Goossens als ‘compleet andere sporten’ moet zien. Met al die teams onder zijn hoede is het een beetje alsof hij tegelijkertijd een voetbalclub als Ajax runt en een honkbalclub als de New York Yankees. Dat maakt de groeiende e-sportswereld zo anders dan normale sporten.

Team Liquid na een gewonnen toernooi in 2019 (Goossens rechts). Beeld: Team Liquid / 1UP Studios

Daarbij komt dat gameteams zoals dat van Goossens een fanschare hebben die niet aan een stad of land gebonden is. Zijn spelers komen uit Nederland, Polen, de VS, Korea, Brazilië en nog meer dan twintig andere landen. Doorgewinterde fans met fysieke en digitale Team Liquid-shirts zitten verspreid over de hele wereld – van Amersfoort tot Alaska tot Japan.

Team Liquid wordt gezien als een van de beste teams ter wereld. Vorig jaar werd het door de Amerikaanse sportzender ESPN uitgeroepen tot e-sportsorganisatie van het jaar. In 2017 won het bijna 10 miljoen euro aan prijzengeld in één wedstrijd, die door 5 miljoen fans live bekeken werd, bijna honderd keer het publiek dat in de Johan Cruijff ArenA past. Dit jaar opent Team Liquid naast een kantoor en trainingscentrum in Los Angeles een trainingsfaciliteit voor wedstrijdgamers in hartje Utrecht. Daar analyseren coaches speeldata, helpen sportpsychologen omgaan met de wedstrijddruk en leren gamers hun snelheid van honderden kliks per minuut op peil houden.



We treffen Goossens in een koffietentje in een buitenwijk van Utrecht. Ondanks zijn miljoenenbedrijf heeft hij tijdens het interview geen haast: het gesprek duurt bijna twee uur en we mogen daarna meefietsen naar zijn trainingsfaciliteit. Hoe bereikte deze nuchtere Utrechtenaar vanuit de zolderkamer van zijn ouders de absolute top van de explosief groeiende e-sportsscene?

I

Koreaanse avonturen

Een rookmachine spuwt rook in de televisiestudio, jarennegentigbeats klinken, een Koreaanse vrouwenstem spreekt kijkers toe en twee StarCraft-spelers zijn tegenover elkaar opgesteld. Het beeld is korrelig, de uitzending komt uit 2003. Toch is het niet moeilijk de 19-jarige Goossens in een van de twee spelers te herkennen. Na zijn middelbare school is hij naar Seoul vertrokken om als tussenjaar professioneel StarCraft te spelen.

Goossens (rechts) op Koreaanse televisie

In Nederland bestaat wedstrijdgamen dan nog nauwelijks. In Zuid-Korea zijn er al twee tv-kanalen die non-stop gamewedstrijden uitzenden. Tegenwoordig zijn Fortnite en League of Legends razend populair, in het begin draaide alles om het schietspel Counter-Strike en het strategische StarCraft, waarin Goossens profspeler wordt. ‘Met een eigen economie en leger probeer je met slimme zetten je tegenstander te verslaan.’ Een soort schaken, maar dan sneller, aldus Goossens, met gemiddeld 150 zetten per minuut.

E-sporters zijn geen gamers die als hobby allerlei spellen spelen. ‘Ik deed alleen Starcraft, tachtig uur per week’ – net zo fanatiek als jonge voetballers die de nieuwe Messi willen worden. Een half jaar lang speelt Goossens op topniveau in Korea. Sociaal kruipt hij uit zijn schulp, door ontmoetingen en uitjes met andere internationale spelers. In zijn vrije tijd houdt hij de StarCraft-fansite Team Liquid bij, die is voortgekomen uit de ‘clan’ die hij op zijn 17de in het spel stichtte. Voor spelers wereldwijd rapporteert hij op zijn website over de Koreaanse competitie.

Om mee te kunnen in de top moet een speler een minimum aantal 'APM' (actions per minute) kunnen halen. Voor professionele StarCraft-spelers ligt dat nu vaak boven de 300 toetsaanslagen per minuut. Video: Razer

II

Het geld stroomt binnen

Even speelt Goossens aan de top. Hij wint in Korea ongeveer de helft van zijn wedstrijden, maar blijft qua prijzengeld hangen op zo’n 100 euro per wedstrijd. ‘Het was geen serieus toekomstperspectief.’ Goossens gaat in Rotterdam studeren en ziet aan het begin van zijn studententijd een merkwaardige ontwikkeling. Sommige professionele StarCraft-spelers maken de overstap naar poker en zetten het onlinekaartspel volledig op zijn kop. ‘Casinogangers zijn veertig handen per uur gewend. Online gaat poker drie keer zo snel, omdat je geen dealer hebt. StarCraft-spelers zijn gewend aan die snelheid en gingen acht tafels tegelijkertijd spelen. Er ontstond een groep jongeren die zich strategisch razendsnel ontwikkelde.’

Ook Goossens waagt de sprong. Nu vertelt hij doodleuk dat hij als student met gemak 100 duizend euro per jaar verdiende met poker. Als StarCraft 2 in 2009 wordt aangekondigd, is e-sports in het Westen langzaam groter geworden. Zijn fansite trekt honderdduizenden bezoekers per maand. Goossens, dan al jaren professioneel pokerspeler en uitgekeken op het kaartspel, besluit zijn kapitaal in een eigen e-sportsteam te steken, onder de naam van zijn site Team Liquid.

Net als in voetbal en andere sporten scout Goossens spelers. Hij biedt ze een paar honderd euro per maand en brengt het team samen in een appartement dat hij in Zuid-Korea huurt. Daar oefenen zijn spelers StarCraft 2 op meer dan tien computers. Goossens analyseert hun speeldata en coacht ze. Hij traint zijn spelers mentaal om strategisch sterker te worden en probeert hun kliksnelheid omhoog te krijgen tot wel driehonderd kliks per minuut. ‘Net als andere sporten is dit fysiek niet voor iedereen weggelegd’, legt Goossens uit. In StarCraft 2 doet Goossens’ team al snel mee aan de top.

Is hij gelukkig, als hij na tien jaar terug is in de wereld van de profgamers? Waar nu in arena’s wordt gespeeld en waarnaar ook westerse fans kijken? In het koffiezaakje in Utrecht twijfelt hij. ‘De stress was eerst enorm. Te weinig geld van sponsors, geen salaris voor mezelf. ‘‘Geluk’ is een moeilijk woord, maar ik wist dat ik dit wilde ontwikkelen.’ Goossens had zijn studie niet afgemaakt en verdiende al tien jaar zijn geld met gamen en pokeren. ‘Ik kon moeilijk ineens een kantoorbaan nemen en naar een baas gaan luisteren.’

III

De grote klapper

De Jurassic Park-achtige poort gaat open, Goossens ziet de enorme villa in Beverly Hills waar hij is uitgenodigd. Het is 2015. Binnen biedt miljardair Peter Guber hem wat te drinken aan. Het thuiskantoor van de dan 73-jarige zakenmagnaat is even groot ‘als deze hele Utrechtse koffiezaak’, herinnert Goossens zich. Overal staan memorabilia uit de film- en sportwereld. Want financierde Guber ooit nog films als Rain Man (1988) en Batman (1989), nu investeert hij in sport. Hij zal uiteindelijk in zee gaan met NBA-speler Michael Jordan en wordt kort na de ontmoeting met Goossens mede-eigenaar van Team Liquid. Later nodigt hij hem uit met zijn privéjet naar San Francisco te vliegen, om daar naar een wedstrijd van 'zijn basketbalclub' de Golden State Warriors te gaan kijken.

Goossens proost in Los Angeles met investeerders, waaronder Peter Guber (helemaal rechts). Beeld: Team Liquid / 1UP Studios

Wat is er gebeurd? Na de eerste paar jaar speelt Team Liquid aan de top in StarCraft en een aantal andere spellen. Maar niet in het belangrijkste spel van allemaal: League of Legends. Het Amerikaanse team van Steve Arhancet speelt wél aan de top in dat spel, maar is geen sterk merk omdat het de naam van een sponsor draagt. ‘Alsof Ajax ineens ABN Amro heet.’ Arhancet stelt Goossens voor te fuseren. Hij had een topteam in het belangrijkste spel te bieden, Goossens een merknaam die wellicht miljoenen waard was. ‘Een moeilijke keuze’, vond die, zeker omdat Team Liquid bij hem hoorde. ‘Maar ik wist ook dat we moesten groeien. Dus we deden het.’

In 2016 doet Guber met andere ondernemers een meerderheidsinverstering in dit samengevoegde Team Liquid. De miljardair heeft een goede neus voor de commerciële potentie van e-sports: het prijzengeld bedraagt wereldwijd ruim 200 miljoen euro in 2019, naar het WK League of Legends keken afgelopen november meer dan honderd miljoen fans. Dat is het topje van de ijsberg: het echte geld wordt verdiend met sponsordeals, rechten van streamende spelers op de website Twitch en Team Liquid-merchandise, zowel fysiek als in de games die fans spelen.

IV

Utrecht als middelpunt

Hoe professioneel e-sports is geworden, blijkt als Goossens de entourage rondom zijn sterteams beschrijft: een kok, hoofdcoach, assistent-coach, manager, analisten en een sportpsycholoog die de spelers ondersteunt. Na het interview laat Goossens zijn huidige ‘trainingsfaciliteit’ zien – drie gehuurde appartementen in een buitenwijk in Utrecht waar zeven jongens van begin 20 hun speelstijl in Counter-Strike bespreken. In de prijzenkast staat een enorm schild – het hoort bij de 10 miljoen euro voor een wereldkampioenschap.

In Los Angeles opende in 2018 de eerste serieuze trainingsfaciliteit, betaald met meer dan een miljoen euro van gamecomputerfabrikant Alienware, naast Marvel en Honda een belangrijke partner van Team Liquid. Deze zomer opent in hartje Utrecht het tweede trainingscentrum, dat nu wordt gebouwd. ‘Er komen dertien appartementen voor gamers, een cafetaria waar drie keer per dag voor ze wordt gekookt. Spelers krijgen eigen ruimtes met glas, dat ze met een knopje kunnen verdonkeren. Toevallig wordt de begane grond een commerciële sportschool, waar ze ook lichamelijk gezond kunnen blijven.’

  • Conceptbeelden van het profgame-epicentrum in Utrecht. Beeld: Team Liquid / AHH Architecten/VenhoevenCS

  • ©AHH Architecten/VenhoevenCS

  • ©AHH Architecten/VenhoevenCS

V

Een nieuwe generatie wedstrijdgamers

Goossens heeft het nu te druk met het runnen van zijn bedrijf om nog jonge spelers te coachen, met één uitzondering. Af en toe belt hij met Dmitri van de Vrie (17), een jongen uit Goes en een van de beste Fortnite-spelers ter wereld. ‘Hij is een beetje introvert, net zoals ik zelf was op zijn leeftijd.’

Goossens praat met Dmitri’s moeder over waar zij tegenaan loopt: haar zoon praat veel over Fortnite, net zoals Goossens als tiener vooral met StarCraft bezig was. Ze wil haar haar zoon steunen als wedstrijdgamer, Goossens probeert haar te ondersteunen met lessen uit zijn eigen jeugd. ‘Ik zeg dat het haar kan helpen mee te gaan in de wereld van Fortnite. Om nog meer te zien dat het spel iets is waar haar zoon sociale contacten uit kan halen. Waar hij als mens van kan groeien.’

Goossens’ rol doet denken aan de sponsor die twintig jaar geleden bij zijn eigen ouders kwam, toen hij voor een paar honderd euro naar Praag kon. Het grote verschil: Dmitri heeft al een ‘agent’ en tekende bij Team Liquid voor meer dan een ton per jaar. Andere teams boden meer, maar Dmitri en zijn moeder zouden zich goed gevoeld hebben bij een team zo dicht bij huis. Met zijn wedstrijdgeld erbij is hij op z’n 17de toch al een halve miljonair. En dat, weet Goossens uit eigen ervaring, is waarschijnlijk pas het begin.

E-sports op de Olympische Spelen?

Ook gevestigde Nederlandse sportclubs maken werk van e-sports. PSV heeft een eigen League of Legends-team in de Nederlandse competitie, Ajax speelt mee met het voetbalspel FIFA. Goossens en zijn Amerikaanse co-ceo Arhancet krijgen vaak de vraag of e-sports ooit onderdeel wordt van de Olympische Spelen. ‘Het is geen doel om bij de klassieke sporten te horen’, zeggen ze allebei. Arhancet voegt grinnikend toe dat e-sports misschien wel een stap verder in de evolutie van sport is. ‘In traditionele sporten zit je vast aan de grenzen van je lichaam. In games gaat alles sneller en moet je nóg strategischere keuzes maken.’