REPORTAGE Washington

‘Dat gebouw is van ons! Van ons, het volk!’

De bestorming van het Capitool

‘We pikken het niet langer’, riep Donald Trump op 6 januari in Washington tegen zijn aanhangers. ‘Vecht voor Trump, vecht voor Trump’, was hun antwoord. Niet lang daarna bestormden ze het Capitool. ‘Nu moeten ze wel naar ons luisteren.’

Ineens is het geduld op, van de mensen bij het Capitool in Washington. Ze gaan sneller lopen, sommigen laten hun vlaggen vallen, en bonken dan op de deur van de rotunda, de grote hal onder de koepel, het hart van de Amerikaanse democratie. Ze trekken een politieman van de deur, de menigte in, de trap omlaag. Even later begeeft de deur het, en dan zijn ze binnen.

Vanuit de Senaatszaal komen beelden van politieagenten met getrokken pistolen. De deur van de Senaat wordt gebarricadeerd met iets wat op een bureau lijkt. Een kleine groep staat voor de deur van de Senaat - mannen met Make America Great Again-petjes, een enkeling in camouflagekleding, eentje met ontbloot bovenlijf, een bontmus op en de Amerikaanse vlag op zijn gezicht geschilderd.

Senatoren en afgevaardigden ontsnappen via een zijdeur.

Even later zijn er mensen binnen.

Dan zijn er beelden van een vrouw die haar nek vasthoudt en bloed opgeeft. Er verschijnen foto’s van mensen op de stoel van de Republikeinse Senaatsleider Mitch McConnell. Foto’s van het computerscherm van de Democratische oppositieleider Nancy Pelosi.

  • Aanhangers van president Trump bestormen het Capitool in Washington.

  • De relschoppers zijn voorbij de veiligheidsdiensten geraakt en nemen het Capitool over.

  • Democraat Madeleine Dean verlaat met een gasmasker op het Congres, waar Joe Biden later die dag alsnog formeel zou worden aangewezen als de nieuwe president van Amerika. 

  • Veiligheidsdiensten hebben hun wapens getrokken in het Capitool om de congresleden te beschermen tegen de oprukkende menigte. 

  • Op het bureau van Nancy Pelosi, voorzitter van het Huis, lieten de relschoppers deze boodschap achter.

En buiten, rond het gebouw, op een heuvel in hartje Washington, het symbool van wat Amerikanen sinds lange tijd de beste democratie ter wereld vinden, klinkt gejuich. De burcht is gevallen. Of, zoals Joseph Morgan het zegt, die hier speciaal voor is overgevlogen uit Tucson, Arizona: de burcht is heroverd.

‘Dat gebouw is van ons! Van ons, het volk!’

Het is de president zelf die een paar uur eerder de aanzet geeft, voor een publiek van enkele tienduizenden met verwachtingsvol wapperende vlaggen. ‘We pikken het niet langer!’, zegt hij op een podium voor het Witte Huis, en de menigte juicht. ‘Vecht voor Trump! Vecht voor Trump!’, klinkt het uit enkele tienduizenden kelen. Vier jaar nadat hij hen hoop begon te geven, is hij hun enige hoop geworden.

De mannen en vrouwen met hun petjes en vlaggen en eventuele zaklantaarns, spuitbussen, walkie-talkies en kogelvrije vesten zijn vanuit het hele land aan komen rijden, om de laatste strohalm te grijpen, nee, de laatste strohalm te vormen, waarmee het presidentschap van Trump moet worden verlengd. ‘We zijn de boots on the ground vandaag’, zegt Chris Larson uit Minnesota. ‘Als we maar met genoeg zijn, dan moeten ze wel naar ons luisteren.’

Ze, dat zijn de Republikeinen. Nadat ze vier jaar lang Trump hebben gesteund en zelfs mogelijk hebben gemaakt, lijken velen van hen nu van het rechte pad te raken, in de ogen van de Trump-aanhangers. Die ogen richten zich vooral op vicepresident Mike Pence, die vandaag de vergadering voorzit waarin het Congres Joe Biden als nieuwe president moet aanwijzen maar die, zo denken of hopen de aanwezigen, net zo makkelijk nog steeds de door de vijftig staten goedgekeurde kiesmannen kan afkeuren.

‘Ik hoop dat Mike het juiste doet vandaag!’, zegt Trump. ‘Alles wat hij moet doen is het verkiezingsresultaat terugsturen naar de staten, waar ze de uitslag kunnen hercertificeren.’

‘Stuur het terug! Stuur het terug!’, scandeert de menigte.

‘Als hij dat niet doet, zal het een trieste dag worden voor ons land’, zegt Trump. ‘Want hij is ingezworen om zich aan de Grondwet te houden.’

Dat de Grondwet juist voorschrijft dat hij dat helemaal niet kán doen, en slechts een ceremoniële rol vervult, is een misverstand, denken ze hier. ‘Het is niet zo ingewikkeld’, zegt Martin Mueller, een vijftiger uit Pittsburgh, Pennsylvania, met een baard en een vlag met ‘no more bullshit’. ‘Pence kan er makkelijk onderuit. Hij moet die enveloppen gewoon niet accepteren. We zijn hier om drie uur klaar.’

  • Aanhangers van Donald Trump beklimmen een muur van het Capitool, waar het parlement zetelt en waar  de verkiezingszege van Joe Biden zou worden bevestigd.

  • Mensen schuilen tussen de banken van het Huis, uit angst voor de oprukkende menigte. 

  • Een Trump-betoger hangt aan het balkon van de Senaat.

  • Een Trump-aanhanger laat zich fotograferen op de stoel van de voorzitter van de Senaat, vicepresident Mike Pence.

Maar hij is er niet gerust op. Veel andere Republikeinen hebben hem ook al teleurgesteld door zich niet te verzetten tegen de verkiezingsuitslag. ‘Het is ongelooflijk. Lindsey Graham, Tim Scott, Mitch McConnel, ze waren allemaal mensen die ik respecteerde, tot twee dagen geleden. Ze surfen mee op het succes van Trump tot het erop aan komt. Wat een slappelingen. Ze hadden de geschiedenis in hun hand. Vandaag is de dag dat de partij in tweeën breekt: de Republikeinse Partij en de partij van Trump, de partij van de deplorables.’

Het is dan nog het begin van de middag, en de dag ligt nog open. Er is nog geen nieuwe president, de senaatsverkiezingen in Georgia zijn nog niet definitief, er zijn nog geen onomkeerbare stappen gezet. De meeste mensen hier hebben geen plan. ‘We wachten af’, zegt Deanna uit Ohio. ‘Het is alles of niets, maar ik weet nog niet wat we gaan doen als het niets wordt.’

Het hele proces in het Congres moet dan nog beginnen – en eigenlijk durft niemand te voorspellen waarmee dat zal eindigen. Maar wat als er gewoon gebeurt wat de Grondwet voorschrijft, en Biden als onvermijdelijke president wordt aangewezen?

‘Dan wordt het revolutie’, zegt Teresa Pratt uit Pennsylvania, die met een bord rondloopt waarop staat ‘When Tyranny Becomes Law, Rebellion Becomes Duty’ – een uitspraak van Thomas Jefferson, geïllustreerd met een Amerikaanse vlag waarin de witte strepen zijn vervangen door geweren. ‘Mijn stem heeft niet geteld, dat weet ik zeker. Ik heb het formulier ingevuld en dat werd daarna ingescand door iemand met, je raadt het niet, een Black Lives Matter t-shirt! Montgomery County, bij Philadelphia, is daarom berucht.’

Sommigen hebben het over het bestormen van het Capitool.

‘Iemand moet het eerste schot lossen’, zegt Jock, de man van Deanna uit Ohio. ‘Dat hoeft niet vandaag te gebeuren, dat kan ook morgen zijn, of ergens voor de dag van de inauguratie. En daarna breekt de hel los. Anders gaat dit land eraan, zeker als ze Georgia ook naar de Democraten laten gaan.’

  • Een aanhanger van Trump draagt een omstreden Confederatievlag op de tweede verdieping van het Capitool, vlakbij de ingang van de senaat. 

  • De Republikeinse senator Jason Crow ontfermt zich over zijn partijgenoot Susan Wild, die onwel is geworden bij de verstoring van de Senaatsvergadering.

  • Een Trump-aanhanger laat zich in het Capitool op de foto zetten met het standbeeld van Gerald Ford, de 38ste president van Amerika.

  • Politieagenten houden Trump-aanhangers tegen in de gang naar de vergaderzaal.

  • Ordediensten maken zich klaar om de Trump-aanhangers verder weg van het Capitool te verdrijven.

De threepercenters, de club die zichzelf heeft vernoemd naar de drie procent van de bevolking die volgens de overlevering genoeg was om in opstand te komen tegen de Engelsen, zeggen dat zij het liever vreedzaam houden. ‘Maar als het echt niet anders kan’, zegt een vrouw die zich voorstelt met haar gevechtsnaam, Little Bit. ‘Dan moeten we het land verdedigen.’ Ze loopt over het veld, waar ze met de telefoon in de hand gelijkgestemden vindt, in vol ornaat, sommigen met helm en nachtkijker, die uit het hele land hiernaartoe zijn gekomen. ‘Threepercenters, patriotten, van alles wat’, zegt Little Bit, die zich ook aan haar wapenbroeders zo voorstelt. ‘Wat we delen is de liefde voor ons land.’

Twee uur later stijgt er een gejuich op rond het Capitoolsgebouw, waar de trappen en bordessen vol staan met mensen die ook allemaal naar binnen willen. Ruiten gaan aan diggelen, vlaggen worden gehesen, veiligheidstroepen proberen deuren te barricaderen, traangas drijft door de lucht. ‘USA, USA, USA!’, wordt er gescandeerd. Ja, dit is Amerika.

‘We weten niet hoeveel mensen er nodig zijn om de democratie terug te brengen bij ons, waar die hoort’, had Chris Larson uit Minnesota die ochtend gezegd. ‘Maar we krijgen onze vrijheid terug. Dit wordt een historische dag.’

Volg ons