Foto van Donald Trump in rode cirkel

Presidentskandidaten

Biden en Trump
wat zijn hun
standpunten?

Foto van Joe Biden in rode cirkel
Foto van Donald Trump in rode cirkel Foto van Joe Biden in rode cirkel

Presidentskandidaten

Biden en Trump
wat zijn hun
standpunten?

In al het verkiezingsgeweld raakt soms ondergesneeuwd wat de standpunten van de Amerikaanse presidentskandidaten Trump en Biden zijn over de crises die de VS momenteel teisteren. Een overzicht.

Standpunt 1

Visie op het land

Biden

Volgens Biden staat bij deze verkiezingen de ziel van de Verenigde Staten op het spel. In campagnespotjes spreekt Biden trots over een Amerika dat is gebouwd op het principe van gelijkheid en dat je alles kunt bereiken als je er maar hard voor werkt, ongeacht waar je wieg stond. Trump zou die gedachte verkwanselen doordat hij witte, heteroseksuele mannen en grote bedrijven voortrekt.

Biden zegt dat het tijd is voor een president die voor alle Amerikanen opkomt. Een leider die zich waardig gedraagt. Biden hoopt dus van Trump te winnen door een beroep te doen op het moreel kompas van Amerikanen en door Trump neer te zetten als iemand die indruist tegen alles waar Amerika voor staat.

In campagnespotjes lukt hem dit nog, maar het blijkt lastiger voor Biden om deze boodschap tijdens een live debat over te brengen. Het struikelen over zijn woorden blijkt niet zozeer meer een probleem, maar de voortdurende ontregelingen door Trump wel. Tijdens het eerste verkiezingsdebat met Trump hield Biden zich prima staande, maar de vloedgolf aan interrupties maakte dat hij geen zin fatsoenlijk kon afmaken. Als de tegenstander door je heen blijft praten, is het moeilijk om je verhaal te vertellen.

Trump

Trump vertelt kiezers dat zij niet veilig zijn in het Amerika van Joe Biden. Het land zal ten onder gaan aan chaos, geweld en anarchie met Biden aan het roer.

In Trumps campagnespotjes zien we brandende gebouwen en plunderaars die vechten met de politie. Oude vrouwtjes die geen gehoor krijgen als ze het alarmnummer bellen, want Biden wil de politie afschaffen, beweert Trump.

De rode lijn is dat Trump de angst voor chaos voedt. Het gaat niet alleen om de angst voor geweld, maar ook de vrees om je baan kwijt te raken, de angst voor immigranten en het verlies van identiteit (standbeelden van oude helden worden afgebroken, de blanke buitenwijken zouden overspoeld worden door zwarten). Hij schildert Biden af als een marionet van de radicaal linkse beweging die ‘de Amerikaanse levensstijl kapot wil maken’.

Trump zet zichzelf neer als de redder. Hij zal het land wél veilig houden: Keep America Great. Opvallend is dat Trump − in tegenstelling tot 2016 − geen concreet beleidsplan heeft gepresenteerd dat uiteenzet hoe hij alle problemen in Amerika dan wil aanpakken. Biden benadrukt dat de chaos nu plaatsvindt in het Amerika van Trump. Stem op Trump en die ellende houdt juist aan, is Bidens redendering.

Standpunt 2

Coronacrisis

Biden

Biden pleit voor een nationaal aanvalsplan tegen corona met gratis testen voor alle Amerikanen. Hij wil ook 100 duizend mensen inhuren om het bron- en contactonderzoek uit te voeren. Biden wil dat bedrijven en scholen pas hun deuren openen zodra dat verantwoord is en dat mensen die ziek worden krijgen doorbetaald. Het dragen van een masker wordt wat Biden betreft verplicht in de openbare ruimte. Biden valt Trump hard aan op het feit dat de president geregeld geen masker draagt en dat er in het eerste half jaar van de corona-uitbraak al meer dan 200 duizend Amerikanen zijn gestorven aan het virus.

Trump

Volgens Trump heeft hij miljoenen levens gered door in februari al de grenzen te sluiten voor China en Europa, waardoor het coronavirus zich volgens hem minder snel heeft verspreid in de VS. Hoewel Trump daar een punt heeft, is het merendeel van de Amerikanen het eens met Biden dat hij de coronacrisis niet goed aanpakt. Het virus was bovendien al in de VS voordat Trump de grenzen sloot. Het was dus vooral van belang hoe Trump het virus binnen de eigen landsgrenzen zou bestrijden.

Dat lukt niet goed. Het aantal besmettingen in de VS is procentueel veel hoger dan in andere landen, ook al ontkent Trump dat voortdurend. Trump werpt vaak tegen dat er alleen maar zo veel besmette gevallen in de VS zijn omdat er zo veel wordt getest door de VS. Volgens experts verklaart de hoeveelheid testen nog niet dat er procentueel zoveel positieve testresultaten onder Amerikanen worden gemeten.

Het Witte Huis heeft Amerikanen formeel opgeroepen om afstand van elkaar te houden. Maar die boodschap is ondergesneeuwd doordat Trump regelmatig geen masker draagt en grootschalige rally’s houdt.

Standpunt 3

Economische recessie

Biden

Ondanks alle grote woorden van Biden dat de ziel van Amerika op het spel staat en de coronacrisis niet goed is bestreden, zijn de meeste kiezers toch vooral benieuwd wat de presidentskandidaten kunnen betekenen voor hun portemonnee. De Amerikaanse economie is ingestort vanwege corona: bijna 30 miljoen Amerikanen zijn hun werk kwijt. Niet verwonderlijk dus dat een herstelplan voor de economie een van de belangrijkste verkiezingsthema’s is.

Biden richt zich op de middenklasse en vertelt die groep dat voortaan werk wordt beloond en niet zozeer rijkdom. Biden wil enkele belastingverlagingen van Trump terugdraaien (waaronder die voor superrijken) en dringt aan op een minimumuurloon van 15 dollar. Hij hamert expliciet op het belang van betaalbare en goede kinderopvang. Ook moeten zorg en onderwijs betaalbaarder worden voor lage inkomens. Biden wil extra banen en economische groei creëren door te investeren in innovatieve industrie, infrastructuur en schone energie.

Dit plan van Biden is volgens Trump veel te duur. Vooral het investeren in schone energie zou biljoenen dollars kosten en banen in de traditionele energiesector (zoals olie) om zeep helpen. Trump vindt juist dat de oude economie steun verdient.

Trump

Volgens Trump heeft de Amerikaanse economie nog nooit zo goed gedraaid als voor de corona-uitbraak. Zijn belastingverlagingen zorgde voor een lastenverlichting voor zowel hardwerkende arbeiders als bedrijven. Hierdoor daalde de werkloosheid en stegen de aandelenkoersen tot grote hoogte. Voorheen smoorde Trump elke kritiek op zijn beleid door te wijzen naar de cijfers van Wall Street. Trump noemt zichzelf ook ‘de beste banenpresident die God ooit heeft geschapen’ (er kwamen bijna 7 miljoen banen bij voordat de coronacrisis uitbrak).

Keerzijde van Trumps belastingplan is dat het begrotingstekort tijdens zijn eerste termijn is gegroeid tot bijna 1.000 miljard dollar in 2019. Dat druist in tegen zijn verkiezingsbelofte om het tekort juist te verminderen. De internationale handel stagneerde, mede door de tarievenoorlog met de Europese Unie en China. Die oorlog komt Amerikaanse boeren en productiebedrijven niet per se ten goede. Inmiddels is daar de pandemie bovenop gekomen waardoor Amerika formeel in een recessie is beland.

Biden kan het Trump op dit thema heel zwaar te maken. Mede door het forse aantal coronabesmettingen is de Amerikaanse economie er slechter aan toe dan in andere landen. Dat is Trumps schuld, vindt Biden. Bidens campagneslogan ‘Build Back Better’ belooft een nieuw Amerika waarin alles beter wordt. Trumps slogan ‘Keep America Great’ impliceert dat alles nu al goed is. Dat verhaal is zelfs voor Trump moeilijk vol te houden.

Een extra kwetsbaar punt voor Trump is dat onlangs bekend werd dat hij de afgelopen twintig jaar weinig of geen inkomstenbelasting betaalde. Dat past in het beeld dat Biden van hem schetst: een rijkeluiszoon die vooral zichzelf helpt en vindt dat er andere regels voor hem gelden dan voor gewone Amerikanen. Trumps loyale achterban gelooft misschien dat het gaat om ‘fake news’. Maar voor zwevende kiezers kan dit wel eens de reden zijn om zich van Trump af te keren.

Een verlaten fabriek in Detroit, Michigan. Beeld EPA

Standpunt 4

Protesten en raciale ongelijkheid

Biden

Biden steunt de nu al maanden durende protesten tegen raciale ongelijkheid en politiegeweld. Hoewel hij het geweld dat sommige demonstranten gebruiken scherp veroordeelt, toont hij wel begrip voor de zorgen die leven in de Afro-Amerikaanse gemeenschap over het systematische racisme in het Amerikaanse overheidsapparaat.

Biden maakt er in zijn campagne dan ook een expliciet punt van dat Afro-Amerikanen ‘geen eerlijke kans op de American Dream hebben zolang diepgewortelde ongelijkheden’ bestaan. Zo wil hij onderwijs en zorg beter toegankelijk maken voor zwarte mensen en pleit hij voor politiehervormingen zodat zij minder snel ten onrechte worden opgepakt.

Biden verwijt Trump dat hij geen oog heeft voor de problemen van de zwarte gemeenschap en dat hij alleen maar olie op het vuur heeft gegooid door in diverse steden federale agenten op antiracismedemonstranten af te sturen. Bidens keuze voor de zwarte senator Kamala Harris als vicepresidentskandidaat heeft de steun voor Biden in de zwarte gemeenschap vergroot.

Toch ligt Biden niet alleen maar goed bij zwarte kiezers. Wat tegen hem pleit is dat hij in de jaren negentig als voorzitter van de juridische senaatscommissie een van de drijvende krachten was achter het strafstelsel dat hoge gevangenisstraffen oplegde aan met name zwarte Amerikanen. Hij heeft daarvoor excuses aangeboden, maar Trump gebruikt dit tegen hem. Trump heeft zelfs een wet ondertekend die dit onrecht een klein beetje terugdraait, waardoor hij claimt dat juist híj de man is die het het beste voor heeft met zwart Amerika.

Trump

‘Ik ben de enige die tussen de Amerikaanse droom en totale anarchie, waanzin en chaos staat’, zei Trump half augustus tijdens een toespraak. Hij beschuldigt linkse radicalen ervan dat zij het land in chaos storten met gewelddadige protesten tegen systematisch racisme in Amerika (wat volgens Trump niet bestaat) en tegen politiegeweld (terwijl agenten alleen maar hun werk zouden doen). Trump toont dan ook weinig empathie voor slachtoffers van politiegeweld, zoals de zwarte Jacob Blake die in augustus verlamd raakte nadat een agent hem in de rug had geschoten.

Trump vertelt zijn achterban dat hij orde op zaken wil stellen en de steden weer veilig wil maken, maar dat lokale Democratische leiders hem dwarszitten en niet hard genoeg optreden. Ze waren tegen Trumps besluit om federale agenten naar steden als Portland te sturen. Over zijn rivaal Biden zegt Trump voortdurend dat hij de politie af wil schaffen − iets wat Biden stellig ontkent. Maar de boodschap aan de kiezer is duidelijk: u bent niet veilig in het Amerika van Joe Biden.

Trump heeft zichzelf intussen uitgeroepen tot president van law and order. Vooral in de buitenwijken van grote steden wonen veel blanke Amerikanen die bang zijn dat het geweld ook hun buurten zal bereiken en dat Amerika in chaos vervalt. Enkele grote politievakbonden hebben zich inmiddels achter Trump geschaard. In hun ogen geeft de president hen het respect dat ze verdienen.

Biden werpt tegen dat de chaos en het geweld plaatsvindt in het Amerika van Trump, dus dat hij daarvoor ook verantwoordelijk is. Onzin, vindt Trump.

Een Black Lives Matter-demonstratie in Rochester, New York. Beeld Reuters

Standpunt 5

Klimaatcrisis

Biden

Het is voor Biden balanceren op een evenwichtskoord om enerzijds de linkerflank binnen zijn partij − die op Bernie Sanders wilde stemmen − tevreden te houden en anderzijds de gematigde Democraten niet af te schrikken. Biden wil beide kampen aan boord houden door linkse klimaatvoorstellen te opperen die tegelijk goed zijn voor de economie. Want wie is er nou tegen een goede economie?

Wat Biden betreft gaan de VS 1.700 miljard dollar uitgeven om de netto-uitstoot van broeikasgassen in 2050 te elimineren. Biden investeert dit geld onder meer in de schone-energiesector, waardoor duizenden banen ontstaan. Tegelijkertijd wil hij subsidies voor fossiele brandstoffen afschaffen en nieuwe olie- en gasvergunningen verbieden. Hij wil ook dat de VS weer toetreden tot het klimaatakkoord van Parijs, waar het land onder Trump uitstapte. Bidens voorstel gaat verder dan Obama’s klimaatplan en heeft elementen in zich uit de Green New Deal van zijn partijgenoot Alexandria Ocasio-Cortez (beter bekend als AOC). Op deze manier houdt hij de linkerflank stevig tegen de borst gedrukt, zonder de gematigde Democraten van zich af te schrikken.

Trump

Voor Trump is klimaat geen prioriteit, dus dit zal een hevig debatpunt worden tussen hem en Biden. Olie- en gaswinningsbedrijven krijgen van Trump alle ruimte om zaken te doen, ook bijvoorbeeld in een natuurgebied in Alaska dat zestig jaar werd beschermd. Trump waarschuwt dat de oude industrie kapotgaat als ‘linkse anarchisten zoals Biden’ het voor het zeggen krijgen. Het is een gevoelig punt bij Amerikanen en kan twijfelaars in het kamp van Trump duwen.

Trump beweert daarnaast ook nog eens dat Biden de belastingen voor de middenklasse met 4.000 miljard dollar zal verhogen om zijn klimaatplan, de Green Deal, te bekostigen. Dat is een stelling die grotendeels onjuist is: driekwart van de belastingverhoging is voor de rijkste 1 procent. Toch spreekt die bewering veel Trump-stemmers aan. Net zoals de door Trump geuite twijfels of klimaatverandering wel een reëel probleem is.

Standpunt 6

Gezondheidszorg

Biden

Biden stond als vicepresident aan de basis van Obamacare, een ziekenfondsoptie voor arme Amerikanen. In de staten die vóór Obamacare stemden, kunnen verzekeringsmaatschappijen bijvoorbeeld geen mensen meer weigeren die al een bestaande aandoening hebben.

Toch waren er nog 28 miljoen Amerikanen die nog onverzekerd rondliepen toen het coronavirus de VS bereikte. Met de sterk stijgende werkloosheid komen daar waarschijnlijk miljoenen onverzekerden bij, omdat veel Amerikanen een zorgverzekering hebben via hun werkgever. Geen baan betekent geen verzekering.

‘Ik wil dat niemand 's nachts naar het plafond hoeft te staren en te piekeren wat te doen als zijn vrouw borstkanker krijgt’, zegt Biden. Hij wil dat Obamacare (voor de armen) landelijk wordt ingevoerd. En hij pleit tijdens zijn campagne voor een ziekenfondsoptie (voor iedereen) die geen particuliere ziektekostenverzekering wil betalen. Dit is een tussenvorm van het plan van bijvoorbeeld Bernie Sanders, die helemaal af wilde van commerciële zorgverzekeraars. Biden benadrukt juist dat Amerikanen een particuliere zorgverzekering mogen houden als ze dat willen.

Trump

Trump is tegen Obamacare, waardoor arme Amerikanen verzekerd zijn tegen ziektekosten. Hoewel het hem nog niet gelukt is om Obamacare om zeep te helpen, heeft Trump de wet wel ondermijnd. Onder meer door Amerikanen de mogelijkheid te bieden om alternatieve verzekeringen af te sluiten die minder zorg dekken.

Het idee achter Trumps weerstand is dat hij vindt dat Obamacare Amerikanen de vrijheid ontneemt om zelf te beslissen of ze zich willen verzekeren en zo ja, hoe. Als je je gezond voelt en geen zorgverzekering wilt, moet dat kunnen, vindt hij. Republikeinen noemen een verplichte verzekering zelfs ongrondwettelijk. Het idee dat de overheid zo min mogelijk inbreekt in de persoonlijke vrijheid van burgers, is diepgeworteld in de Amerikaanse cultuur. Vandaar dat Trumps achterban hem steunt in zijn strijd tegen een verplichte ziektekostenverzekering.

Trumps grootste verdienste op het gebied van gezondheidszorg, vindt hij zelf, is dat hij decreten heeft uitgevaardigd om de prijs van medicijnen te verlagen. De prijzen van medicijnen-op-recept zijn in de VS veel hoger dan in andere westerse landen. Dat heeft te maken met gebrekkige regulering. Trump wil onder meer goedkopere medicijnen uit Canada toestaan om het probleem aan te pakken. Experts twijfelen of Trumps decreten effect gaan hebben op de Amerikaanse prijzen.

Een coronapatiënt wordt behandeld in Houston, Texas. Beeld AFP

Standpunt 7

Onderwijs

Biden

Biden stelt voor om het onderwijs in Amerika te verbeteren door extra subsidies te geven aan scholen in wijken waar veel mensen wonen met een laag inkomen. Volgens de Biden-campagne gaapt er een subsidiekloof van 23 miljard dollar tussen klassiek witte en niet-witte scholen. Die kloof wil Biden dichten.

Daarnaast stelt Biden voor om leraren en andere publieke dienstverleners te helpen met het afbetalen van hun studieschuld. Jaarlijks zou er tot 10 duizend dollar van hun schuld kwijtgescholden worden − gedurende maximaal vijf jaar. Dit plan geldt voor leraren, maar bijvoorbeeld ook voor militairen.

Trump

Trump wil ook het probleem van de relatief hoge studieschulden die veel Amerikanen hebben helpen verminderen. Zijn methode is alleen anders dan die van Biden. Zo heeft het ministerie van Onderwijs tijdens Trumps eerste termijn nieuwe data gepubliceerd over het gemiddelde inkomen van afgestudeerden en de schulden die zij hebben, zodat toekomstige studenten een beter geïnformeerde keuze maken voor een vervolgopleiding.

Van invalide geraakte militairen wordt de studieschuld ook wat Trump betreft (deels) kwijtgescholden. Maar Trump is tegen het kwijtschelden van schulden voor andere publieke dienstverleners (zoals leraren). Trump heeft wel ongeveer 5 miljard dollar beschikbaar gesteld voor studiebeurzen voor getalenteerde Amerikanen.

Trump heeft besloten om scholen vrij te stellen van enkele progressieve opdrachten die ze van Obama meekregen. Zo is raciale diversiteit geen doelstelling meer en transgenders hebben niet meer het recht om de wc te gebruiken van de sekse waarmee zij zich identificeren.

Standpunt 8

Immigratie

Biden

Biden wil illegale immigranten die zich al in de VS bevinden een kans geven op het Amerikaanse staatsburgerschap. Illegalen die geen strafbare feiten hebben gepleegd, moeten wat hem betreft niet opgejaagd worden om uitgezet te worden. Biden vindt ook dat het oversteken van de grens zonder papieren niet per se strafbaar moet zijn. Asielzoekers zouden een aanvraag moeten kunnen indienen.

Wat Biden betreft komen illegale immigranten die als kind naar Amerika zijn gebracht ook in aanmerking voor het Amerikaanse staatsburgerschap. Deze 700 duizend ‘dreamers’ hebben zelf geen schuld aan hun situatie en zijn vaak helemaal ingeburgerd – velen studeren of hebben een (goede) baan.

Trump

Een muur langs de Mexicaans-Amerikaanse grens zou gebouwd worden om illegale immigratie tegen te gaan, zo beloofde Trump tijdens zijn eerste verkiezingscampagne in 2016. En Mexico zou ervoor betalen. Die belofte bleek vooral symbolisch. De muur is er slechts ten dele gekomen. In april arresteerde de grenspolitie nog ruim 110 duizend illegalen bij de zuidgrens.

Intussen blijft de angst voor illegalen groot onder Trumps achterban. Reden dat de president niet terugschrikt voor onorthodoxe maatregelen: zo kondigde hij een inreisverbod af voor mensen uit moslimlanden en gaf zijn regering opdracht om kinderen te scheiden van hun ouders die illegaal de grens overstaken. De ouders kwamen vast te zitten in detentiecentra en de kinderen kwamen in tehuizen of bij pleegouders terecht. Velen zijn nog altijd van elkaar gescheiden.

Het Hooggerechtshof buigt zich nog over het besluit van Trump om niet langer illegale immigranten te beschermen die (buiten hun schuld om) als kind naar Amerika zijn gebracht. Wat Trump betreft moeten ze alsnog vertrekken.

Immigranten uit Latijns Amerika proberen de Rio Bravo over te steken om het stadje Eagle Pass in Texas te bereiken. Beeld AFP

Standpunt 9

Rechtspraak

Biden

Het aanwijzen van een opvolger van de in september overleden hoge rechter Ruth Bader Ginsburg is de inzet geworden van de toch al bittere verkiezingsstrijd tussen Biden en Trump.

Trump wil de als liberaal bekendstaande Ginsburg vervangen door de conservatieve rechter Amy Coney Barrett om zo zijn (christelijke) achterban te paaien. In de VS hebben de hoge rechters − die voor het leven worden benoemd − vergaande invloed op zaken als het homohuwelijk, abortus en immigratie.

De Democraten, onder wie Biden, zijn woedend dat Trump zijn keuze doorduwt. Zij vinden dat Trump de verkiezingsuitslag moet afwachten, waardoor het volk invloed heeft op wie er de komende decennia nog recht zal spreken.

Trump

In de ogen van Republikeinen zou het een van de grootste succesnummers van Trumps presidentschap zijn: de benoeming van maar liefst drie conservatieve hoge rechters. Trump installeerde eerder Neil Gorsuch en Brett Kavanaugh in het Hooggerechtshof, en heeft eind september ook Amy Coney Barrett voorgedragen om de liberale Ruth Bader Ginsburg op te volgen.

Als het voor Trump meezit − en dat valt te verwachten − stemt de Senaat nog voor de presidentsverkiezingen van 3 november in met haar benoeming. Geen enkele andere president lukte het tijdens zijn eerste termijn om zoveel hoge rechters aan te wijzen.

Het gevolg is dat het Hooggerechtshof door toedoen van Trump verder naar rechts is gekanteld. Inmiddels zijn zes van de negen rechters conservatief. Dat is in het voordeel van de Republikeinen. De hoge rechters hebben veel invloed op zaken die Trumps aanhangers emotioneren, zoals het homohuwelijk, abortus en immigratie. De hoge rechters worden voor het leven benoemd, waardoor hun invloed decennia voortduurt. Voor de streng-christelijke achterban van Trump is de snelle benoeming van de conservatieve rechter Barrett reden genoeg om op hem te stemmen.

President Donald Trump en rechter Amy Coney Barrett, vlak voor haar nominatie als hoge rechter. Beeld Reuters

Standpunt 10

De VS als wereldleider

Biden

Biden zal kiezers voor zich proberen te winnen door Trump neer te zetten als iemand die de VS in het buitenland belachelijk heeft gemaakt. Of dat waar is, is voer voor discussie, maar wat Trump wel toegeeft, is dat zijn buitenlandbeleid vooral gericht is geweest op het eigenbelang van Amerika.

Biden wil juist dat Amerika zijn oude positie als wereldleider weer terugpakt. Onder Bidens leiding zal het departement Buitenlandse Zaken weer worden opgebouwd. Hij kent veel wereldleiders al door zijn tijd als vicepresident en heeft ervaring met diplomatieke overleggen. Vooral in Europa wordt reikhalzend uitgekeken naar iemand die bereid is tot betrouwbaar bondgenootschap. Biden belooft dat te bieden.

Belangrijk om te onthouden is dat het buitenlandbeleid van Biden of Trump voor veel Amerikaanse kiezers zeker niet het belangrijkste verkiezingsthema is. Net zoals in Nederland zijn de binnenlandse zorgen veel bepalender in het stemhokje. Welke man gaat de Amerikaanse economie, gezondheidszorg en raciale ongelijkheid aanpakken? Wie komt er op voor mijn belangen?

Trump

Met zijn slogan ‘America First’ ging Trump de afgelopen vier jaar tijdens internationale overleggen als een olifant in een porseleinkast tekeer. Voortaan zouden de VS niet meer het voortouw nemen om bondgenoten te beschermen (over het nut van de Navo twijfelt Trump publiekelijk) of multilaterale handelsakkoorden te sluiten (Trump blies menig akkoord op om vervolgens bilaterale verdragen te sluiten). Zijn aanhangers vinden het prachtig.

Maar internationaal vinden zowel bondgenoten als vijanden het lastig om te peilen hoe betrouwbaar afspraken met de VS zijn. Ook in zijn nieuwe termijn ligt het voor de hand dat Trump bestaande handelsakkoorden zoals Nafta openbreekt (het akkoord dat voorheen de handel tussen de VS, Canada en Mexico regelde). Ook een verdere escalatie van de handelsoorlog met China ligt voor de hand.

China is in de ogen van Trump de grote boosdoener. Hij wrijft ‘Beijing Biden’ in dat hij de toetreding van China tot de Wereldhandelsorganisatie in 2001 heeft gesteund, waardoor volgens Trump 60 duizend Amerikaanse fabrieken verloren zijn gegaan. Onlangs zei de president dat hij belastingvoordelen wil bieden aan Amerikaanse bedrijven die hun fabrieken in China sluiten.

Opmerkelijk is dat Trump sommige dictators − zoals de Russische president Poetin − publiekelijk serieuzer neemt dan zijn eigen inlichtingendiensten. Zijn achterban lijkt zijn uitleg te accepteren dat dit beter is voor Amerika. Zo ontkent Trump dat Rusland de verkiezingen in 2016 heeft beïnvloed ten gunste van hem, ook al blijkt dat uit het onderzoek van Robert Mueller (hij kon alleen geen bewijs vinden voor strafbare samenzwering). Volgens Amerikaanse inlichtingendiensten probeert Rusland de verkiezingen in 2020 wederom te beïnvloeden. Maar Trump vindt dat ze zich op China moeten richten.

Standpunt 11

De integriteit van de verkiezingen

Biden

De meeste Amerikaanse stemgerechtigden (circa 250 miljoen mensen) brengen hun stem uit bij een stemlokaal, maar in 2016 stemde ook ruim 20 procent per post. Toch is het stemmen per post in 2020 een groot strijdpunt.

Volgens Trump zal stempost zorgen voor grootschalige fraude bij de verkiezingen, hoewel daarvoor geen bewijs is. Hij zaait openlijk twijfel of hij het Witte Huis wel zal verlaten als de uitslag is dat hij verloren heeft. Democraten zijn juist vóór stemmen per post omdat het veiliger is in verband met het coronavirus. Het zal de opkomst bij de verkiezingen vergroten.

Zowel onder Republikeinen als Democraten wordt gevreesd dat de uitslag van de verkiezingen gaat leiden tot rellen − ongeacht wie er wint. Rellen zijn aannemelijk als Trump zijn verlies weigert te erkennen en blijft zitten. Maar de kans op onrust is ook groot als Biden verliest en zijn Democratische aanhangers de straat op gaan om hun frustratie over nog eens vier jaar Trump te uiten.

Trump

‘De enige manier waarop de Democraten kunnen winnen, is door de verkiezingen te manipuleren’, zei Trump half september op een campagnebijeenkomst. Hij blijft er op hameren dat het stemmen per post fraude in de hand werkt, en dat de uitslag ‘NOOIT PRECIES KAN WORDEN BEPAALD’, zoals hij twitterde. Het berichtenplatform voelde zich eind september genoodzaakt er een waarschuwing onder te zetten: ‘Klik hier om te leren dat het stemmen per post veilig is.’ Er is geen bewijs dat stemmen per post fraude in de hand werkt.

Door poststemmen nu al als onbetrouwbaar te bestempelen, trekt president Trump de uitkomst van de verkiezingen al vooraf in twijfel. Ook als er op verkiezingsavond nog niet direct een winnaar kan worden aangewezen − omdat er nog veel stemmen per post moeten binnenkomen − is de kans aanwezig dat Trump zal beweren dat er gerommeld is met de uitslag. Justitieminister Barr helpt Trump met het zaaien van twijfel door eveneens te suggereren dat stemmen per post onveilig kan zijn.

Trump heeft diverse malen gesuggereerd dat hij het Witte Huis niet zal verlaten als hij de verkiezingen verliest. Biden heeft gezegd dat militairen hem desnoods naar buiten kunnen escorteren. Republikeinen beloven een vreedzame machtsoverdracht.

Lees verder

Hoe oud moet je zijn om president te worden? Welke staat levert de meeste kiesmannen? Test uw kennis met deze quiz over de Amerikaanse verkiezingen.


Credits

Tekst Natalie Righton

Ontwerp Thijmen Peters en Titus Knegtel

Code Joris Heijkant

Volg ons