Opkomst van klimaatspijbelaars overtreft alle verwachtingen: ‘Ze blijven maar komen’

Wat begon als een whatsappje aan wat klasgenoten, is vandaag een strak georganiseerd scholierenprotest voor het klimaat. De scholieren hebben alles tot in de puntjes voorbereid, en dat is maar goed ook. Want de opkomst overtreft hun verwachting met duizenden. ‘Heb je dat gezien? Er komen er nog heel veel aan.’

Stijn Warmenhoven hupst van het ene been op het andere. ‘Het voelt een beetje alsof ik zo een voetbalwedstrijd heb.’ De 17-jarige scholier, gestoken in een groen hesje, kijkt uit over het enorme Malieveld dat op een paar plukjes scholieren na nog helemaal leeg is. Het is kwart voor tien donderdagmorgen, over drie kwartier gaan ze beginnen. ‘Ik hoop maar dat het goed gaat.’

Goed, dat is wat Stijn betreft als de staking rustig verloopt en als de gewenste drieduizend scholieren komen spijbelen voor het klimaat. Fantastisch, dat zou zijn als hij vandaag nog een uitnodiging ontvangt van premier Rutte om over het klimaat te praten. ‘Dan hebben we met 6-0 gewonnen.’

Anne Hendriks (17) uit 6 vwo van het Stedelijk Gymnasium Leeuwarden, pakte vanmorgen om kwart over zeven de trein.

‘Ik heb nog nooit meegedaan aan zo’n protest. Ik wilde ook eigenlijk niet gaan vandaag omdat het zo lang reizen was. Maar dat is precies waar ik op tegen ben: de excuusjes die iedereen altijd maakt om niets aan het klimaat te doen. Iedereen weet het, maar het wordt weggestopt omdat de gevolgen nog niet merkbaar zijn. Terwijl het zo allesomvattend belangrijk is. De wereld gaat er gewoon aan. We zijn er thuis wel mee bezig, maar dit komt echt van mijzelf. Ik koop tweedehands kleding en ik ben veganist. Ik heb mijn zusje ook vegetariër gemaakt en mijn ouders eten minder vlees. Ik voel me nu zoveel beter, ik heb niet meer het gevoel dat ik me hoef te schamen. En dit is toch geweldig met z’n allen? Ik heb net gewoon in een boom geklommen.’

Berber Neef (17) van Thorbecke in Capelle aan den IJssel

Save the earth, it’s the only planet with chocolate’, staat op mijn bord. Ik wil daarmee zeggen dat het klimaat voor iedereen belangrijk is. Iedereen houdt van chocola toch? Ik hoop dat heel Nederland vandaag kan zien dat kleine dingen een groot verschil maken. Twee dagen minder vlees eten scheelt al. Dat doen wij thuis ook, we scheiden ook afval. Op mijn school is niks gedaan met de staking, maar mijn ouders vonden dat ik zeker moest gaan dus ze hebben me ziek gemeld.’

De blonde scholier uit Den Haag stond aan de wieg van deze actie voor het klimaat. Geïnspireerd door de massale scholierenprotesten in België stuurde hij een whatsappje aan enkele schoolgenootjes. Of ze zin hadden ook iets op poten te zetten? Een strak georganiseerd protest is het resultaat.

De twaalf scholieren hebben het tot in de puntjes geregeld. Van groene hesjes voor de organisatie, van tevoren online besteld, tot een uitgekiende taakverdeling. De vier jongeren die het in de aanloop naar de demonstratie het best deden voor de camera zijn vandaag de officiële woordvoerders. Weer een andere scholier is aanspreekpunt voor de media, zij dirigeert de journalisten door naar de woordvoerders.

Mediatraining

De jongeren hebben deze week een mediatraining gehad van Milieudefensie. De milieuclub heeft hun geleerd te hameren op hun ‘kernboodschap’, zegt Stijn. ‘En om niet boos te worden.’

Dan is er nog een ploegje scholieren dat verantwoordelijk is voor het beantwoorden van vragen die binnenkomen via Instagram. Een ander ploegje gaat over de logistiek. Zij hebben met de gemeente en politie om tafel gezeten, geregeld dat er een podium komt, een muziekinstallatie en een kraampje met chocomelk.

Aan één ding hebben de scholieren niet gedacht: een EHBO-post. De 17-jarige Sindy Rietvink trekt een van de groene hesjes aan z’n mouw. ‘Ben ik nou de enige hier met een EHBO-diploma?’ De scholier uit Voorhout, die vrijwilliger is bij de reddingsbrigade, heeft voor de zekerheid een linnen tasje met pleisters en pijnstillers meegenomen. ‘En Dextro Energy, want er gaat er sowieso één flauwvallen.’

‘Moest van mijn moeder’

Vanuit het Centraal Station is ondertussen een enorme stoet scholieren op gang gekomen. Een van hen, de 13-jarige Olle uit Utrecht, is zijn vrienden kwijt, en zijn telefoon vergeten. ‘Is dit het Malieveld?’, vraagt hij bij het eerste stuk grasveld dat zich aandient buiten het station. Zijn antwoord op de vraag waarom hij vandaag demonstreert in Den Haag is tweeledig. ‘Ten eerste: het moest van m’n moeder. Ten tweede: ik had vandaag Duits.’

Ook Gijs (14) en Jonathan (15) hebben zo hun redenen. De twee scholieren uit Hoorn torsen een kartonnen bord mee met daarop een foto van zichzelf, hun 06-nummer en de leuze: ‘don’t fuck up the, world fuck us’. Het is allemaal voor het klimaat, zeggen ze grijnzend, ‘maar als er hier wat te graaien valt is dat natuurlijk mooi meegenomen’.

Boris (12), Emiel (12) Daniël (13) uit 1-havo van het Leonardo College in Leiden

Boris: ‘We zijn hier omdat het niet langer zo kan doorgaan.’

Emiel: ‘De zeespiegel stijgt.’

Daniel: ‘En het ijs begint te smelten. Wij krijgen daarmee te maken en onze kinderen straks ook.’

Emiel: ‘Natuurlijk is het fijn om een dagje vrij te zijn maar dat is niet waarom we het doen. We willen mensen aan het denken zetten zodat ze duurzamer gaan leven en minder vaak met de auto gaan.’

Boris: ‘Als onze ouders volgende week weer toestemming geven dan gaan we misschien wel weer staken, maar we willen niet spijbelen.’

Merlijn Remmig (16) mbo-student van het Grafisch Lyceum Utrecht

‘Ik ben een veganistische activist. Normaal protesteer ik voor dierenrechten maar vandaag voor het klimaat. Het heeft eigenlijk ook allemaal met elkaar te maken, want als je geen vlees eet is dat beter voor het milieu. De regering doet niks, Mark Rutte kijkt tijdens klimaatdebatten alleen maar op zijn telefoon. De regering heeft ook aandelen in vervuilende bedrijven en als het misgaat zitten zij wel droog. Ik verwacht niet dat er vandaag iets gaat veranderen, maar het is symbolisch dat ik hier sta. Ik hoop dat het mensen aan het denken zet.’

Een paar meter verderop, bij het podium, knijpt Damien zijn mede-organisator Romy in de arm. ‘Heb je dat gezien? Er komen er nog heel veel aan.’ De Haagse scholieren hadden gehoopt op een opkomst van een paar duizend scholieren, het worden er – zo meldt de NOS - meer dan tienduizend. De drukte is ook te merken op het spoor: de treinen zitten zo vol met scholieren dat reizigers moeten wachten op de volgende trein.

Om kwart over elf is het tijd voor een mars door Den Haag. Nog een heel gedoe om te regelen, zegt Tom Damen, een van de jongens die verantwoordelijk is voor de logistiek . ‘We wilden over het Binnenhof, maar dat mocht niet.’ Langs de kant van de weg hebben zich ouders en andere geïnteresseerden verzameld. Als de scholieren voorbij komen, beginnen ze te applaudisseren. De tieners joelen terug.

‘CO2, weg ermee!’ Ergens halverwege de stoet is Stijn in een lantarenpaal geklommen. Hij scandeert leuzen door een megafoon, onder toeziend oog van de politie. ‘Dat mocht eigenlijk niet, maar voor effe kon het wel’, zegt de scholier met Haagse tongval.

Verdwaasd

Even later blijft hij verdwaasd op een kruispunt staan. ‘Ik moet het even op me in laten werken.’ Voor zich ziet hij hoe de voorste scholieren alweer het Malieveld bereiken. Achter zich kan hij het eind van de menigte niet zien. Deze weg, zegt Stijn, is normaal heel druk. ‘En nu ligt al het verkeer stil. Vanwege ons. Moet je zien: ze blijven maar komen.’

De scholier heeft de laatste nachten weinig geslapen. ‘Ik had het zo druk, allemaal interviews.’ Vandaag wordt hij de hele dag gevolgd door een cameraploeg. En ja, hij was ook gewoon gespannen of het allemaal wel ging lukken. ‘Maar daar voel ik nu helemaal niets meer van.’

Eenmaal terug op het Malieveld klimt hij het podium op. ‘Kijk hoe fantastisch jullie allemaal lopen te spijbelen voor het klimaat’, roept hij. De scholieren juichen. ‘Maar de echte klimaatspijbelaars, die zitten dáár. Dat is de regering. Zij moeten nu actie ondernemen.’

En als er niets gebeurt, zegt Stijn als hij het podium weer af is, dan gaan ze volgende week weer actievoeren. De organisatie hebben ze in elk geval alvast op orde.

Yassin Guleed (17), hbo-student aan de Avans Hogeschool in Den Bosch

‘De politiek is een spel aan het spelen met onze toekomst. Wij hebben er geen invloed op want we kunnen niet stemmen. Ik wilde dit graag meemaken, ik ben nog nooit bij een protest geweest. Ik vind het fijn dat er zo veel mensen zijn gekomen. Natuurlijk zijn er genoeg hier die gewoon vrij willen zijn, maar veel vinden dit ook echt belangrijk. Ik hoop dat dit protest genoeg is om politici te laten denken: shit, die scholieren menen het echt.’

Luc Nguyen (17) van het Theresialyceum in Tilburg

‘We kunnen nog niet stemmen dus we voelen ons ongehoord. Vandaag willen we laten zien dat we om het klimaat geven. Het gaat om onze toekomst, we zijn er meer mee bezig dan de oude mensen in de politiek. Ik probeer wel duurzaam te leven maar het is heel moeilijk. De politiek zou het makkelijker moeten maken om duurzame keuzes te maken. Nu weet je vaak niet wat de bron is en hoe het wordt geproduceerd.’

Melanie de With (15) uit 4 mavo, Nadia Charif (14) en Pamela van Roon (13) uit 2 mavo van het Maris College in Den Haag

Melanie: ‘We zijn hier echt niet om vrij te zijn van school. Ik had liever in de klas gezeten, daar is het tenminste lekker warm.’

Pamela: ‘Ik had ook best leuke vakken vandaag; gym en scheikunde.’

Melanie: ‘Toch zijn hier omdat we onze stem willen laten horen.’

Nadia: ‘We willen er deel van uitmaken, het is onze toekomst. We proberen duurzaam te zijn, we douchen korter en scheiden afval. Al vergeet ik het soms wel.’

Melanie: ‘Ik mag maximaal 10 minuten douchen van mijn ouders.’

Pamela: ‘Wow, ik ben alleen al 10 minuten bezig met mijn haren wassen!’

Isabel Delany (16) uit 4 havo is met een hele groep scholieren van de Pantarijn uit Wageningen

‘Ik snap dat een ontwikkelingsland niet aan het klimaat kan doen, maar wij zijn een rijk land. We hebben er echt wel geld voor. Eigenlijk mochten we van school niet spijbelen maar gisteren is dat veranderd. We moesten een handtekening van onze ouders inleveren en eigenlijk ook een selfie sturen. Deze dag is geslaagd als de regering luistert en het klimaatakkoord strenger maakt. Dus geld investeert in wind- en zonne-energie, een vleestaks, de benzine duurder maakt en de vervuiler laat betalen. Ik denk dat ze er zeker wel even over gaan praten, maar als er niks gebeurt kom ik volgende week gewoon weer hoor.’