Het witte goud van Bolivia

Door elektrische auto’s en smartphones smacht de wereld naar lithium. Fotograaf Cédric Gerbehaye toog naar Bolivia met de vraag: wat is het prijskaartje?

Vier generaties van de familie Copa wonen bij en werken op de zoutvlakte.

Moedermelk en tranen die over het landschap spoelden, afkomstig van een reus wier kind werd afgepakt. Zo ontstond volgens een lokale mythe de Salar de Uyuni, een indrukwekkende zoutvlakte op de hoogvlakten van Bolivia. Deze witte leegte, sporadisch onderbroken door metershoge cactussen, is de grootste zoutvlakte ter wereld. En, niet onbelangrijk, hij herbergt de grootste bekende lithiumvoorraad op aarde. Laat die zachte metaalsoort nou een essentieel onderdeel zijn van veel hedendaagse accu’s, die in telefoons en elektrische auto’s zitten.

Dus krijgt de dorre zoutwoestijn in de ogen van de Boliviaanse overheid steeds meer weg van een glinsterende schatkamer. Eentje die het arme, Zuid-Amerikaanse land een finan­ciële opkikker van jewelste kan geven. De winning is voorzichtigjes aan begonnen. Over een paar jaar moeten grote aantallen elektrische auto’s rondrijden dankzij Boliviaans lithium.

  • Wilmer Flores, zoutdelver.

  • José Edmundo Arroyo, fabrieksarbeider.

Inheemse Aymara hakken zout uit de korst van de Salar de Uyuni om deze te verkopen. In de pekel diep onder de grond van de zoutvlakte zit het veel lucratievere lithium.

Maar bereikt de beloofde voorspoed ook de Aymara, mensen die rond de Salar de Uyumi wonen en bijvoorbeeld werken als zoutdelver? Voorlopig blijven banen bij de lithiumwinning voor velen buiten bereik, ze missen een opleiding.

Bovendien is de vrees dat de witte woestenij doorspekt raakt met rechthoekige uitdampbasins, nodig om lithium uit zijn zoutoplossing te doen neerslaan. En weet Bolivia raad met de hopen nutteloze zouten die bij de winning ontstaan? Dat is weer relevant voor de sector waaraan de regio nu vooral verdient: toerisme. Want toeristen willen geen afvalhopen op hun vakantiekiekjes. Hoeveel lithium er ook nodig is voor de camera’s en telefoons waarmee ze die kiekjes maken.

Paolina Flores Copa roostert quinoa.

Werknemers verzamelen monsters van kristallen om het lithiumniveau te analyseren.