Klimaatopstand legt deel van Londen stil

Londen lijkt te zijn overvallen door onaangekondigde klimaatprotesten. ‘Politici hebben het over Brexit, terwijl dat onbelangrijk is vergeleken met het lot van de planeet’. 

Met zijn hoofd rustend op het dijbeen van een vriendin ligt Ian Ay The life and opinions of Tristram Shandy, Gentleman te lezen op het door de zon verwarmde asfalt van Waterloo Bridge. ‘Studeren en demonstreren gaan hier samen’, lacht de Londense literatuurstudent. Om hem heen eten klimaatactivisten falafel en wat verderop roffelen klimaatactivisten op trommels. Drie als artsen verklede actievoerders snellen voorbij met een brancard waarop de wereldbol ligt. ‘Maak plaats! Noodgeval!’, roepen ze, zich een weg banend over de brug waarop normaal gesproken auto’s, bussen, taxi’s en vrachtwagens rijden.

‘Ochtends om elf uur hadden leden van de Extinction Rebellion (‘Uitstervingsverzet’) de meest centrale van alle bruggen in Londen bezet. Op hetzelfde moment deden ze hetzelfde met andere prominente plekken in de Britse hoofdstad: Parliament Square, Piccadilly Circus, Oxford Street en Marble Arch. Op al deze locaties zetten ze bomen neer, kampeertenten, gaarkeukens en zonnepanelen die stroom leveren voor de podia. Daarop kunnen mensen toespraken houden, of discussies voeren, over de zorgen die ze koesteren over de bijna onomkeerbare klimaatverandering. Voor hen geen Keep Calm and Carry On meer.

De autoriteiten in Londen lijken te zijn overvallen door de onaangekondigde demonstraties. Afgelopen november had de groep, die geen hiërarchische structuur kent, reeds voor een verkeerschaos gezorgd door bruggen te bezetten, een actie die toen leidde tot tientallen arrestaties. Dit keer nemen er tussen de vier- en zesduizend mensen deel, maar de hoop is dat passanten zich bij het protest aan zullen sluiten. Het doel is om de plekken zo lang mogelijk bezet te houden, totdat burgemeester Sadiq Khan, die zich graag profileert als milieustrijder, de politie de opdracht geeft in te grijpen.

Khan had een groot deel van Londen vorige week toevallig tot een emissievrije zone verklaard, wat betekent dat vervuilende voertuigen moeten betalen om de stad in te rijden. Volgens de milieubeweging zijn zulke maatregelen te klein en is burgerlijke ongehoorzaamheid geboden. Over zes jaar moet, zo luidt de eis, de koolstofuitstoot tot nul zijn gereduceerd. ‘Deze acties gaan honderd procent om het hinderen van het verkeer’, zo verklaart Sophie Cowen, een studente Frans die een soort perswoordvoerder is. Het is de wedergeboorte van de Reclaim the Streets-beweging uit de jaren negentig.

Terwijl op de verstopte wegen ten zuiden van Waterloo Bridge een symfonie aan gevloek in Cockney grote terts klinkt, met een allegro aan claxons, houdt Karen Murphy met een paar andere ecoactivisten een spandoek omhoog. ‘REBEL FOR LIFE’, staat er in grote letters. ‘We staan hier om politici tot actie te dwingen, voor meer elektrische auto’s, voor meer fietspaden, dat soort dingen. Ze lijken niet te begrijpen dat actie nu geboden is, niet over dertig jaar’, zegt de secretaresse die een dagje uit Brighton is overgekomen. Iets verderop kijken groepjes agenten machteloos toe.

Bij de houten skatebaan staat de Brits-Italiaanse mediadocente Anna Lopez (40), getooid in een geel hesje, folders uit te delen. ‘Family friendly rebellion’, luidt de boodschap, gevolgd door een programma van activiteiten voor de komende dagen. Zo staat er voor dinsdag in de Magische Tuinhoek op Waterloo Bridge een bijeenkomst gepland met de titel ‘The world we dream of’. ‘Politici hebben het alleen maar over Brexit, terwijl dat zo onbelangrijk is vergeleken met het lot van de planeet,’ zegt de familiecoördinator van de rebellie, terwijl haar zesjarige zoontje aan het skateboarden is.

‘Soms moet ik naar Milaan om voor mijn zieke moeder te zorgen en ik vlieg dan met tegenzin, simpelweg omdat de trein onbetaalbaar is. Dat is toch krankzinnig? En Saoedi-Arabië investeert meer in schone energie dan dit land. Een schande.’ Elke demonstrant heeft zijn eigen zorgen. Simon Fairlie, een veeboer uit Dorset, staat met een zeis in zijn handen. ‘Verbied grasmaaiers!,’ is zijn credo. ‘Weet je hoeveel stank grasmaaiers, bladblazers en dat soort apparaten veroorzaken. Waarom gebruiken we niet onze eigen kracht? In plaats daarvan staan mensen in de gym.’

Op het podium houdt een jongeman een lofzang op de bonobo, de empathische en bedreigde mensaap die de gewoonte heeft om eten te delen. ‘Daar kunnen we van leren’, klinkt het, ’we moeten van ego naar eco.’ Nabij het werkloos geworden verkeersbord ‘30’ staat Sam, een vrouw die met een bus vol gelijkgezinden uit Devon is gekomen, op een aanrecht uien te snijden. ‘Ik reis veel en ervaringen maken me steeds verdrietiger. In Borneo en de Amazone heb ik gezien hoe het regenwoud verdwijnt of een monocultuur ontstaat. Ik moet wat doen. Maar wat? Dahl maken op een bezette brug is een goed begin.’